Nowe ważne partnerstwo Politechniki Krakowskiej! Ze spółką Tauron Nowe Technologie będziemy wspólnie działać m.in. w obszarze rozwoju infrastruktury ładowania, testowania nowych modeli usług oraz wymiany wiedzy i danych dla projektów badawczych i pilotażowych. List intencyjny o współpracy podpisali rektor PK prof. Andrzej Szarata oraz reprezentujący Tauron Nowe Technologie prezes Bartłomiej Wyczałkowski i wiceprezes Marcin Styrna.     Ta współpraca to realna szansa na łączenie kompetencji biznesowych z zapleczem naukowym i tworzenie rozwiązań, które odpowiadają na potrzeby użytkowników.  – Podpisanie listu intencyjnego z Tauronem Nowe Technologie jest dla nas ważnym krokiem, jeśli chodzi o promowanie kierunków studiów i badań związanych z energetyką oraz elektrotechniką. Wspólne projekty badawcze będą nastawione na praktyczne aspekty, które firma Tauron będzie z nami realizowała między innymi w obszarze elektromobilności. Politechnika  mocno się w nim rozwija, nie tylko w tematach dotyczących budowy pojazdów czy ich eksploatacji, ale też planowania infrastruktury transportowej. To naturalne pole do kooperacji naszych inżynierów i ekspertów Tauronu – mówi prof. dr hab. inż Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej.     Marcin Styrna, wiceprezes zarządu Tauron Nowe Technologie S.A podkreśla: - Liczmy na mocne wsparcie ze strony studentów, ale też naukowców Politechniki Krakowskiej, którzy są wybitnymi specjalistami w dziedzinie elektromobilności. Wierzymy, że nasza współpraca będzie świetnym przykładem synergii pomiędzy nauką a biznesem.     TAURON Nowe Technologie S.A. świadczy usługi obejmujące poszukiwanie i wprowadzenie na rynek innowacyjnych produktów opartych na nowych technologiach przyjaznych środowisku naturalnemu, poprawiających komfort życia i bezpieczeństwo mieszkańców. Dostarcza nowoczesne rozwiązania technologiczne dla samorządów i przedsiębiorstw – od oświetlenia ulicznego, aż po zaawansowane rozwiązania infrastruktury elektroenergetycznej, elektromobilności oraz instalacji służących do produkcji „czystej energii”.   Spółka zarządza oświetleniem ulicznym w ponad 600 gminach na terenie województw: dolnośląskiego, opolskiego, śląskiego i małopolskiego. Obsługuje łącznie blisko 1 mln punktów świetlnych i zarządza siecią stacji ładowania samochodów elektrycznych. Realizuje też usługi z zakresu infrastruktury elektroenergetycznej. Oferuje budowę farm fotowoltaicznych i efektywnych instalacji kogeneracyjnych. Wykorzystuje innowacyjne technologie do budowy bezpiecznych i aktywnych przejść dla pieszych.                  Na zdjęciu list intencyjny podpisują, od lewej: Bartłomiej Wyczałkowski, prezes Tauron Nowe Technologie S.A, prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej oraz Marcin Styrna, wiceprezes Tauron Nowe Technologie S.A / Fot. Jakub Paduch       {fastsocialshare}

  Paulina Pióro, absolwentka kierunku biotechnologia na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej, została laureatką Nagrody im. dra Jana Zygmunta Robla,  ustanowionej przez Radę Naukową Instytutu Ekspertyz Sądowych im. w Krakowie. Odebrała prestiżowe wyróżnienie za pracę magisterską pt. "Analiza listów więziennych na obecność nowych substancji psychoaktywnych z wykorzystaniem źródła jonów do ekstrakcji termicznej sprzężonego z potrójnym analizatorem kwadrupolowym".     Dyplom absolwentki PK jest pochodną współpracy Politechniki Krakowskiej z Instytutem Ekspertyz Sądowych im. dra Jana Sehna w ramach większego projektu badawczego, w którym naukowcy Politechniki opracowują innowacyjną metodę wykrywania narkotyków. Przedsięwzięcie pt. "Nowe fluorescencyjne metody skriningowe wykrywania i oznaczania stężenia wybranych substancji sympatykomimetycznych, psychoaktywnych oraz ich metabolitów" realizowane jest na PK pod kierownictwem dr inż. Wiktora Kasprzyka w ramach programu NCBiR "Lider XII". – W naszych badaniach odpowiadamy na światowy problem wzrostu liczby nowych narkotyków i brak alternatywnych metod analitycznych do ich szybkiego i czułego oznaczenia, potwierdzającego zażywanie oraz rodzaj związku psychoaktywnego – mówi dr inż. Wiktor Kasprzyk.       Celem badaczy PK jest opracowanie nowej fluorescencyjnej metody skriningowej do wykrywania i oznaczania stężenia substancji psychoaktywnych oraz ich metabolitów w materiale biologicznym. Naukowcy prowadzą badania nad syntezą nowych związków fluorescencyjnych z kwasu cytrynowego, derywatyzacją wybranych substancji psychoaktywnych z kwasem cytrynowym oraz opracowaniem nowej metody przy użyciu niskokosztowej aparatury, pozwalającej na oznaczenie narkotyków i ich metabolitów.     – Projekt zakłada opracowanie takiej metody detekcji substancji psychoaktywnych, która będzie konkurencyjna dla innych technik pod względem granicy wykrywalności, granicy oznaczalności, czasochłonności i kosztów związanych z wyposażeniem laboratorium. Finalnym etapem badań będzie zastosowanie metody do oznaczania próbek rzeczywistych w Instytucie Ekspertyz Sądowych w Krakowie  – wyjaśnia dr Wiktor Kasprzyk.  Jak podkreśla, dodatkowa wartość badań polega na tym, że otwierają nowe możliwości wykrywania metabolitów pochodnych amfetaminy i katynonu, pozwalają także na zastosowanie opracowanych metod do oznaczania neuroprzekaźników.  – Co ważne, substancje powstałe w wyniku reakcji związków psychoaktywnych z kwasem cytrynowym, które opracowujemy, nie zostały jeszcze opisane i scharakteryzowane, co może prowadzić do odkrycia nowych leków na otyłość, ADHD oraz narkolepsję  – zaznacza naukowiec PK. Finał prac badawczych planowany jest na ten rok. Ich owocem będą m.in. zgłoszenia patentowe.      Paulina Pióro zrealizowała nagrodzoną pracę magisterską we współpracy Politechniki Krakowskiej z Instytutem Ekspertyz Sądowym w Krakowie, zawiązanej właśnie dla realizacji projektu badawczego w ramach programu "Lider XII". Promotorem pracy magisterskiej był dr inż. Wiktor Kasprzyk z WIiTCh, a opiekunem z ramienia Instytutu mgr inż. Bartłomiej Feigel. Dyplom absolwentki PK to przykład, jak studenci już na etapie kształcenia, stają się realnymi uczestnikami innowacyjnych badań odpowiadających na ważne wyzwania współczesnego świata.    Autorka nagrodzonej pracy o swoich badaniach:    - Celem pracy było opracowanie i walidacja metody analitycznej do wykrywania nowych substancji psychoaktywnych (NPS) nanoszonych na matryce papierowe, w warunkach laboratoryjnych, przy użyciu techniki TEIS-TQMS (źródło jonów do ekstrakcji termicznej sprzężone z potrójnym analizatorem kwadrupolowym). W pracy skoncentrowałam się na trzech wybranych nowych substancjach psychoaktywnych reprezentujących różne klasy chemiczne: pochodną tryptaminy, syntetyczny kannabinoid oraz pochodną katynonu (4-acetoxy-EPT, AMP-4en-PINACA, 3-fluoro-α-Etyloaminobutiofenon. Badane związki nanosziłam na różne matryce: koperty, kartki A4 i gazety. Zakres badań obejmował optymalizację parametrów pracy spektrometru mas dla kilkunastu wzorców NPS, opracowanie metody detekcji dla wybranych analitów oraz jej walidację, uwzględniającą m.in. efekt matrycy, precyzję, selektywność i limit detekcji. Wszystkie próbki były przygotowywane w laboratorium, co pozwoliło mieć pełną kontrolę nad stężeniem i rodzajem badanej substancji. Opracowana metoda detekcji substancji psychoaktywnych wykazała się skutecznością, selektywnością oraz odpowiednią czułością w kontekście jakościowej identyfikacji wybranych NPS w bezpośredniej analizie na różnych podłożach. Choć obserwowane ograniczenia w czułości na niektórych matrycach oraz zmienność sygnału mogą stanowić pewne wyzwanie, metoda ta, dzięki swojej prostocie, szybkości i minimalnym wymaganiom preparatyki, stanowi cenne uzupełnienie klasycznych narzędzi analitycznych w identyfikacji nowych substancji psychoaktywnych w próbkach nieznanego pochodzenia. Może znacząco usprawnić kontrolę przesyłek w zakładach karnych. Analiza jest szybka, a próbka nie ulega zniszczeniu, w przeciwieństwie do tradycyjnych metod ekstrakcyjnych. Dzięki temu służby mogą efektywniej wykrywać NPS nanoszone na papier, co zwiększa bezpieczeństwo i ogranicza przemyt narkotyków. Według dostępnych źródeł, nowe substancje psychoaktywne nanoszone na kartki papieru, tzw. „maczanki”, są obecnie coraz bardziej popularną metodą przemytu narkotyków w polskich zakładach karnych.      Nagrodę im. Robla ustanowiono w 1992 roku dla popularyzacji nauk sądowych, szczególnie zagadnień współczesnej kryminalistyki, chemii, toksykologii, biologii, genetyki, psychiatrii i psychologii sądowej, a także rekonstrukcji przebiegu wypadków drogowych oraz promocji autorów najciekawszych prac habilitacyjnych, doktorskich, magisterskich, licencjackich lub dyplomowych z tych dyscyplin. Przyznawana jest corocznie.           Na zdjęciu mgr inż. Paulina Pióro odbiera nagrodę im. Robla w Instytucie Ekspertyz Sądowych / Fot. Dorota  Muniak, IES            {fastsocialshare}    

    IV edycja konkursu „M-Ar-Che-F” przeszła do historii. Poznaliśmy właśnie laureatów rywalizacji, której stawką były nagrody finansowe i dodatkowe punkty w rekrutacji na Politechnikę Krakowską, ale również poszerzenie wiedzy przydatnej na studiach technicznych. Politechniczne e-kursy wokół których toczy się rozgrywka, przyciągnęły w tym roku 247 uczniów z 46 szkół ponadpodstawowych z całej Polski. Nazwa konkursu nawiązuje do matematyki, architektury, chemii i fizyki, choć „M-Ar-Che-F” to także informatyka i budownictwo. I miejsce w zakończonej edycji zajął Olaf Zagrobelny z Zespołu Szkół Energetycznych w Krakowie. Z kolei I miejsce wśród szkół średnich wywalczył Zespół Szkół Technicznych im. Ignacego Mościckiego w Tarnowie-Mościcach.   IV edycja konkursu „M-Ar-Che-F” trwała od 15 października 2025 r. do 28 lutego 2026 r. Uczestnicy mieli do wyboru w sumie 62 kursy opracowane przez pracowników Politechniki Krakowskiej: 12 z matematyki, 3 z architektury krajobrazu, 9 z chemii, 15 z fizyki, 15 z budownictwa oraz 8 z informatyki. Zgłoszenia do udziału przyjmowano do 31 stycznia 2026 r.   Stawką w inicjatywie PK były dodatkowe punkty w postępowaniu rekrutacyjnym na wszystkie kierunki studiów I stopnia na Politechnice oraz nagrody finansowe. Za każdy zaliczony e-kurs uczestnik otrzymywał 1 punkt, a więc w zakończonej edycji można było zdobyć łącznie 62 punkty. Taki wynik uzyskały 2 osoby. Zgodnie z regulaminem konkursu, o ostatecznym wyniku zadecydowało drugie kryterium – suma punktów cząstkowych uzyskanych przez uczestnika przy rozwiązywaniu testów zaliczeniowych we wszystkich mini-kursach (1 punkt cząstkowy = 1%).   I miejsce w IV edycji ogólnopolskiego konkursu „M-Ar-Che-F” zajął Olaf Zagrobelny z Zespołu Szkół Energetycznych w Krakowie. Uczeń zaliczył 62 kursy i zdobył 6245,69 punktów cząstkowych. Tym samym wywalczył 1,5 tys. zł oraz 50 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym na Politechnikę Krakowską, odbywającym się w roku uzyskania świadectwa dojrzałości przez laureata. II miejsce uzyskała Martyna Koźmin (62 zaliczone kursy; 6135,95 punktów cząstkowych) z I Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Chrzanowie. Laureatka wygrała 1 tys. zł oraz 40 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym na Politechnikę. III miejsce wywalczył Jan Rusek (61 zaliczonych kursów; 5968,74 punktów cząstkowych), uczeń XIII Liceum Ogólnokształcącego im. Bohaterów Westerplatte w Krakowie, który zdobył 500 zł i 30 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym.   Warto dodać, że uczestnicy konkursu „M-Ar-Che-F” zdobywają również punkty dla swoich szkół. Rezultat szkoły to suma wyników uzyskanych przez zarejestrowanych w konkursie uczniów tej placówki. W rozstrzygniętej edycji na podium znalazły się: I miejsce – Zespół Szkół Technicznych im. Ignacego Mościckiego w Tarnowie-Mościcach za zdobycie 265 punktów, II miejsce – I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle za zdobycie 243 punktów, III miejsce – Zespół Szkół Energetycznych w Krakowie za zdobycie 167 punktów.         Na zdjęciu, prof. Katarzyna Bizon, prorektor ds. kształcenia i współpracy z zagranicą oraz Marek Kolarski, dyrektor Zespołu Szkół Energetycznych w Krakowie – placówki, która zajęła I miejsce w poprzedniej edycji konkursu „M-Ar-Che-F”       {fastsocialshare}

  Studentka Politechniki Krakowskiej Olga Pęczalska została laureatką prestiżowego konkursu Women’s Energy in Transition. W jego czwartej edycji francuska firma Dalkia Polska wraz z 11 uczelniami partnerskimi wyróżniła najlepsze prace dyplomowe kobiet, poświęcone transformacji energetycznej. Olga Pęczalska, absolwentka energetyki, a obecnie studentka energetyki jądrowej na PK, zdobyła 3. miejsce za pracę inżynierską poświęconą ocenie możliwości zwiększenia wartości opałowej osadów ściekowych przez dodanie biomasy alg energetycznych. W uroczystej gali wręczenia nagród, która odbyła się 26 marca 2026 r. w Ambasadzie Francji w Warszawie, laureatce towarzyszyli prodziekan Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK dr inż. Agata Pawłowska-Salach i promotor pracy dr hab. inż. Maciej Thomas, prof. PK.     W pracy inżynierskiej Olga Pęczalska zajęła się problemem składowania ogromnych ilości odpadów i możliwością usprawnienia procesu ich termicznego wykorzystania, który idealnie wpisuje się w cele transformacji energetycznej. Analizowała wpływ biomasy wybranych gatunków mikroalg na efektywność procesu termicznego przetwarzania osadów powstałych ze ścieków bytowo-gospodarczych. – Mikroalgi z gatunków Chlorella vulgaris i Desmodesmus communis stanowią odnawialne źródło energii o dużym potencjale opałowym, wynikającym z dużej zawartości lipidów. Cechują się też wysoką wydajnością hodowli. Organizmy te wzrastają w procesie fotosyntezy, co umożliwia wykorzystanie ich do oczyszczania powietrza bądź spalin z dwutlenku węgla – mówi Olga Pęczalska.       W swoich badaniach potwierdziła hipotezę, że współspalanie osadów ściekowych z biomasą mikroalg prowadzi do znaczącego wzrostu wartości opałowej paliwa i poprawy bilansu energetycznego tego procesu. – Zastosowanie wysokolipidowych mikroalg pozwala zwiększyć efektywność odzysku energii z odpadów komunalnych oraz może przyczynić się do ograniczenia ilości składowanych odpadów, wspierając zrównoważoną transformację energetyczną, a przy zastosowaniu w hodowli spalin, także gospodarkę niskoemisyjną – wyjaśnia studentka Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK.     Na potrzeby pracy inżynierskiej Olga Pęczalska zbudowała 3 fotobioreaktory i założyła hodowlę mikroalg w warunkach laboratoryjnych. W badaniach wysuszoną na powietrzu biomasę algową mieszała z podsuszonym i zmielonym osadem ściekowym (o niskiej wartości opałowej). – W przygotowanych próbkach stopniowo zwiększałam w nich udział masowy alg, a następnie poddawałam analizie kalorymetrycznej. Dodatkowo w celu rozszerzenia badań i porównania wyników wykorzystałam komercyjną biomasę algową z gatunku Arthrospira plantensis. Na etapie hodowli alg zastosowałam też urządzenie akwarystyczne w celu zautomatyzowania hodowli - relacjonuje.    Oprócz promotora prof. PK Macieja Thomasa studentkę wspierali w badaniach mgr inż. Adam Pawłowski  i dr inż. Monika Piwowarczyk.     Praca inżynierska (na kierunku energetyka ze specjalnością energetyka niekonwencjonalna) nie zakończyła zainteresowania studentki tym ciekawym tematem. – Badania nad biopaliwami i potencjałem energetycznym mikroalg rozwijam w sekcji naukowej „Mikroalgi PK”, którą założyłam w 2021 roku. Skupiamy się w niej głównie na realizacji dwóch projektów dofinansowanych przez FutureLab PK – na hodowli mikroalg do produkcji biodiesla i na koncepcji obiegu zamkniętego elektrowni z pętlą spaliny-hodowla biomasy mikroalgowej, a także szerzymy wiedzę o algach i staramy się ją popularyzować w social mediach sekcji – mówi Olga Pęczalska, która teraz kontynuuje kształcenie na PK na II stopniu studiów na energetyce jądrowej.     Konkurs Women’s Energy in Transition wspiera kobiece talenty w sektorze energetycznym. Program, organizowany przez polski oddział firmy Dalkia we współpracy z wiodącymi polskimi uczelniami technicznymi (m.in. Politechnikami: Krakowską, Śląską, Wrocławską, Warszawską, Poznańska, AGH), skierowany jest do studentek i absolwentek, które w pracach dyplomowych poruszają tematy związane z zieloną transformacją, odnawialnymi źródłami energii oraz zrównoważonym rozwojem. Laureatki konkursu nagradzane są w dwóch kategoriach – za prace inżynierskie i magisterskie. W tym roku 1. miejsce w kategorii inżynierskiej zdobyła Barbara Sznyrowska z Politechniki Wrocławskiej za pracę o tandemowych ogniwach słonecznych z zastosowaniem nowych materiałów optoelektronicznych. 1. miejsce w kategorii pracy magisterskiej zdobyła Maja Owczarek z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie za pracę poświęconą szacowaniu wydajności produkcji biogazu z odpadów rolno-spożywczych.     Dane Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) i Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) pokazują, że sektor energetyczny wciąż charakteryzuje się dużymi nierównościami. Kobiety zajmują jedynie ok. 20% wszystkich miejsc pracy w produkcji i dystrybucji energii oraz mniej niż 15% stanowisk menedżerskich. W obszarze zawodowej energetyki odnawialnej udział kobiet jest wyższy – ok. 32% – jednak niemal połowa z nich pełni funkcje administracyjne, a nie techniczne czy inżynieryjne. Jak podkreślają organizatorzy program Women’s Energy in Transition powstał, by wspierać kobiety w zdobywaniu ról technicznych oraz decyzyjnych w energetyce.           (mas)       Na zdjęciach 1. Inż. Olga Pęczalska z prodziekan WIŚiE dr inż. Agatą Pawłowską-Salach i promotorem pracy dr hab. inż. Maciejem Thomasem, prof. PK podczas odbierania nagrody w Ambasadzie Francji / Fot. zbiory prywatne 2. Hodowla alg, które można wykorzystać do współspalania osadów ściekowych dla znaczącego wzrostu wartości opałowej paliwa i poprawy bilansu energetycznego tego procesu / Fot. Olga Pęczalska