Ekspansja azjatyckiej motoryzacji i jej wpływ na rynek europejski, zagadnienia dotyczące budownictwa ochronnego, zastosowanie AI w konfliktach zbrojnych czy rozwój technologii deep tech, mających potencjał do zmiany całych sektorów gospodarki narodowej – to zdecydowanie nie wydumane zagadnienia, a realne kwestie wymagające dyskusji i adekwatnych rozwiązań popartych merytoryczną wiedzą. Właśnie dlatego po raz kolejny Politechnika Krakowska – pracownicy uczelni oraz eksperci reprezentujący m.in. przemysł, innowacyjne firmy, środowisko akademickie i samorządy będą stanowić ważną część XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu, zaplanowanego w dniach 8-10 września. Krakowska uczelni pełni rolę partnera akademickiego przedsięwzięcia. Organizatorzy szacują, że tegoroczna edycja pod hasłem „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian” zgromadzi ponad 6 tys. gości z całego świata. Tylko w strefie Politechniki Krakowskiej o nazwie „Dual Use Technology” zaplanowano ponad 20 aktywności, a więc paneli dyskusyjnych, rozmów w formacie 1:1 oraz innych wydarzeń. Podobnie, jak w poprzednich latach, Politechnika Krakowska doceni nagrodą „AI Visionary Award” firmę, która w sposób innowacyjny wykorzystuje sztuczną inteligencję. Zwycięzcę poznamy w czasie gali wieńczącej drugi dzień obrad.     Motto XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu wyznacza główną oś tematyczną, a wokół niej będą koncentrować się wydarzenia w ośmiu wiodących obszarach programowych, m.in.: AI Forum, Forum Cyberbezpieczeństwa, Forum Ochrony Zdrowia, Forum Regionów, Gospodarka, Polityka Międzynarodowa i Bezpieczeństwo, Społeczeństwo oraz Zrównoważony Rozwój. Swoją ścieżkę tematyczną ma też Politechnika Krakowska. Strefa uczelni pn. „Dual Use Technology” w sali 6.33 na VI piętrze Hotelu Gołębiewski w Karpaczu, czyli centrum trzydniowych obrad, pozwoli nie tylko na dyskusje w formie konferencyjnej, ale też networking. Politechnika zaplanowała ponad 20 eksperckich rozmów i debat z udziałem znamienitych gości, w tym dotyczących tematu przewodniego strefy, a więc technologii, które mogą służyć zarówno w życiu codziennym, jak i sferze militarnej.   Jak wskazują organizatorzy Forum Ekonomicznego, Fundacja Instytut Studiów Wschodnich, hasło tegorocznej edycji – „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian” – odzwierciedla skalę wyzwań przed jakimi stoi dziś Europa i świat. Narastające napięcia geopolityczne, jak wojna w Ukrainie i konflikty na Bliskim Wschodzie, czy zmieniający się układ sił na arenie międzynarodowej, sprawiają, że państwa i organizacje międzynarodowe poszukują nowych mechanizmów zapewnienia bezpieczeństwa, odporności i stabilnego rozwoju. Ważną rolę odgrywają struktury współpracy i bezpieczeństwa, m.in. Unia Europejska i NATO, wzmacniające koordynację polityczną, gospodarczą i militarną. W nowej architekturze szczególnego znaczenia nabierają także bezpieczeństwo energetyczne, odporność gospodarek oraz rozwój technologii strategicznych, w tym sztucznej inteligencji i sektor cyberbezpieczeństwa. Do tych zagadnień odnosić będą się eksperci Politechniki Krakowskiej oraz goście paneli organizowanych przez uczelnię.   Jedna z dyskusji dotyczyć będzie nowych wyzwań dla świata motoryzacji. Przez dziesięciolecia przemysł motoryzacyjny stanowił jeden z podstawowych filarów gospodarki europejskiej, zarówno w zakresie rozwoju, jak i produkcji. W ostatniej dekadzie sytuacja uległa jednak radykalnej zmianie, głównie za sprawą nowych, restrykcyjnych regulacji prawnych związanych z ochroną środowiska oraz ekspansji azjatyckich samochodów. Zmiany globalne wpływają też na polską gospodarkę – przemysł motoryzacyjny, głównie produkcja komponentów powiązana z europejskimi producentami, jest jej istotną częścią. W panelu moderowanym przez prof. dr. hab. inż. Marka Brzeżańskiego (9 września), kierownika Katedry Pojazdów Samochodowych na Wydziale Mechanicznym, dyskusję na ten temat podejmą przedstawiciele gigantów motoryzacyjnych: Toyota Central Europe sp. z o. o. i Renault Polska Sp. z o.o., a także Instytutu Badań i Rozwoju Motoryzacji BOSMAL oraz Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego.   W ostatnich latach w debacie o przyszłości polskiej gospodarki na znaczeniu zyskuje tematyka deep tech, czyli technologii opartych na przełomowych odkryciach naukowych i zaawansowanej inżynierii, które mają potencjał, by zmieniać całe sektory gospodarki – od medycyny, przez energetykę, po bezpieczeństwo. – Polska dysponuje znakomitymi kadrami naukowymi i inżynierskimi, co jest jednym z naszych kluczowych atutów w Euroregionie Karpackim. Możemy być nie tylko odbiorcą, ale i twórcą przełomowych technologii, które będą budować przewagę konkurencyjną naszej gospodarki i wzmacniać bezpieczeństwo technologiczne całej Europy – mówi prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej. Jak zatem sprawić, by polskie wynalazki nie pozostawały na etapie obiecujących projektów badawczych, a stawały się fundamentem silnych, globalnych spółek technologicznych? Prof. Andrzej Szarata zada to pytanie dyskutantom prowadzonego przez siebie panelu (8 września). Uczestnikami debaty będą prezesi rozpoznawalnych spółek, które z sukcesami działają na rynkach polskim i światowych, a więc: Ryszard Florek, prezes Zarządu FAKRO; Aleksander Szalecki, prezes Zarządu Stratego Sp. z o.o.; Józef Michalik, wiceprezes Zarządu NEWAG S.A.; Marcin Styrna, wiceprezes Zarządu TAURON Nowe Technologie S.A. Jak podkreśla rektor PK, projekty deep tech to przedsięwzięcia, które wymagają zaawansowanej, często interdyscyplinarnej wiedzy akademickiej, długotrwałych badań i znaczącego kapitału na starcie. – W odróżnieniu od „płytkich” technologii, deep tech tworzy rozwiązania trudne do skopiowania. Takie, które mogą zatrząść istniejącymi rynkami lub stworzyć zupełnie nowe. Na Politechnice Krakowskiej mamy już pierwsze sukcesy – od sektora kolejowego, przez budownictwo, po przemysł kosmetyczny, gdzie współpraca z firmami takimi jak NEWAG, Hitachi czy Duolife pokazuje, że nasz model partnerstwa nauki z biznesem działa i przynosi wymierne efekty – podkreśla prof. Andrzej Szarata. Do powyższych kwestii rektor PK odniesie się również w rozmowie z Natalią Osicą (9 września), przewodniczącą Zespołu do spraw wzmocnienia transferu wyników badań naukowych, będącego gremium doradczym ministra nauki i szkolnictwa wyższego, a także współautorką raportu pt. „Jak zwiększyć wpływ badań naukowych na rozwój Polski? Agenda zmian na rzecz współpracy nauki i biznesu”.   W czasie Forum Ekonomicznego w Karpaczu rektor PK prof. Andrzej Szarata będzie prowadził lub występował w roli eksperta w licznych debatach i wydarzeniach. Z pewnością dużym zainteresowaniem cieszyć będzie się specjalna rozmowa uczonego z Krakowa ze znanym fizykiem, popularyzatorem nauki i artystą – prof. dr. hab. Andrzejem Draganem (9 września), pracującym na co dzień na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. W programie Forum i Strefy Politechniki Krakowskiej przewidziano również dyskusję prof. Andrzeja Szaraty z byłym rektorem Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica i doktorem honoris causa Politechniki Krakowskiej – prof. dr. hab. inż. Ryszardem Tadeusiewiczem. Wybitny specjalista w dziedzinach biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, automatyki i robotyki oraz informatyki, prekursor nowych kierunków badawczych w Polsce, w tym sztucznych sieci neuronowych i automatycznej interpretacji obrazów medycznych, zaprezentuje swoją najnowszą książkę pt. „Sztuczna inteligencja. Od Turinga po ChatGPT” (9 września).   Nie sposób przejść obojętnie wobec wszechobecnej sztucznej inteligencji, dlatego nad jej wpływem na naszą rzeczywistość, w tym wybory i relacje, zastanowią się uczestnicy kolejnego politechnicznego panelu (10 września), którego gospodarzami będą dr inż. Zbigniew Pilch i mgr. inż. Maciej Gibas z Katedry Infotroniki i Cyberbezpieczeństwa Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej. Czy użytkownik AI jeszcze myśli krytycznie, kto projektuje nasze decyzje – i kto za nie odpowiada, jakie kompetencje będą kluczowe w społeczeństwie 2.0, kiedy ufamy AI bardziej niż człowiekowi? Na te i inne pytania odpowiedzą: dr hab. Ewa Kozień, prof. UEK (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie), ks. dr hab. Sławomir Soczyński SDS, prof. UPJPII (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie) i Maciej Burnus, prezes Oddziału Krakowskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP). Ponieważ sztuczna inteligencja obecna jest praktycznie w każdej sferze, dlatego nie może dziwić, że coraz częściej wykorzystywana jest też na polu walki – od wspomagania analizy danych wywiadowczych, przez autonomiczne drony, aż po cyberwojnę i operacje informacyjne. Doświadczenia z Ukrainy i napięcia na Bliskim Wschodzie pokazują, że AI przyspiesza podejmowanie decyzji i zmienia dynamikę konfliktów. Ale czy daje realną przewagę, czy tylko złudzenie kontroli? Nad tym zastanowią się dr hab. inż. Maciej Jaworski, prof. PK (9 września) z Katedry Informatyki Wydziału Informatyki i Matematyki PK i jego rozmówcy – prof. dr hab. Piotr Sankowski z Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS oraz płk dr hab. inż. Zbigniew Piotrowski, prof. Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego.   Pozostając przy kwestiach militarnych – współczesny wyścig zbrojeń to w rzeczywistości wyścig laboratoryjny i ekonomiczny. Zaawansowane technologie mają strategiczne znaczenie nie tylko jako element przewagi militarnej, ale również katalizator nowoczesnej gospodarki. W dobie deglobalizacji i rywalizacji mocarstw o surowce krytyczne, zdolność do wytwarzania własnych, zaawansowanych kompozytów i stopów staje się warunkiem autonomii strategicznej państwa. O mechanizmach transferu technologii ze świata akademickiego do przemysłu zbrojeniowego oraz finansowaniu badań nad materiałami przyszłości, takimi jak grafen, czy potencjale przenikania przełomowych odkryć naukowych z obszaru military do gospodarki cywilnej, rozmawiać będą goście prof. dr hab. inż. Agnieszki Sobczak-Kupiec, prodziekan Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki.   Geopolityczne wyzwania stawiają kwestie bezpieczeństwa w centrum zainteresowania. Jakiś czas temu na Politechnice Krakowskiej został uruchomiony nowy profil dyplomowania inżynierów w zakresie budownictwa ochronnego. Równocześnie realizowane są szkolenia dla samorządowców, dotyczące obiektów zbiorowej ochrony. Jedną z aktywności Strefy Politechniki Krakowskiej w ramach Forum Ekonomicznego będzie panel pt. „Budownictwo ochronne – nowe regulacje prawne i wyzwania”, organizowany przez Wydział Inżynierii Lądowej i moderowany przez dziekan WIL dr hab. inż. Lucynę Domagałę, prof. PK. Debata zostanie poświęcona roli infrastruktury ochronnej w systemie bezpieczeństwa państwa. W dyskusji z udziałem przedstawicieli administracji, środowiska inżynierskiego, branży budowlanej oraz ekspertów obrony cywilnej, poruszone zostaną kluczowe zagadnienia obejmujące stan istniejących schronów i ukryć, współczesne zagrożenia i kierunki rozwoju budownictwa dual-use. Szczególny nacisk zostanie położony na wyzwania przed którymi stoją samorządowcy, projektanci, architekci oraz inwestorzy – zarówno w obszarze regulacyjnym, technicznym, jak i finansowym.   O bezpieczeństwie pojazdów szynowych w dobie nowej generacji cyberzagrożeń porozmawiają goście dr. hab. inż. Piotra Małki, prof. PK z Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej. Naukowcy z PK – na zamówienie firmy Public Transport Service (PTS) – opracowali system cyberbezpieczeństwa dla pokładowych sieci IT/OT taboru kolejowego, wzmacniający odporność transportu szynowego na współczesne zagrożenia cyfrowe. Premierowa prezentacja rozwiązania pn. System RailGuard Sentinel (RGS) odbędzie się podczas Forum Ekonomicznego.   Ponieważ jedną z nowości Politechniki Krakowskiej w ofercie kształcenia na nadchodzący rok akademicki jest kierunek informatyka z cyberpsychologią – jeden z najbardziej unikatowych na uczelni i jedyny taki w Polsce, łączący informatykę z wiedzą o zachowaniach człowieka w świecie cyfrowym, dlatego i tej ważnej sfery nie pominiemy w Karpaczu. O potrzebie, a tak naprawdę konieczności łączenia technologii z psychologią porozmawiają w czasie Forum Ekonomicznego eksperci politechnicznego panelu, który poprowadzi dr inż. Daniel Grzonka, prodziekan Wydziału Informatyki i Matematyki PK.     Panele dyskusyjne i inne aktywności w strefie Politechniki Krakowskiej „Dual Use Technology” oraz sesje plenarne Forum Ekonomicznego w Karpaczu: „Czy polskie kosmetyki mogą stać się globalną kategorią? Innowacje, regulacje i marka Polski jako źródła przewagi” 8 września, godz. panelu zostanie podana wkrótce, moderator: dr hab. inż. Magdalena Malinowska, prof. PK „Od patentu do globalnej spółki. Czy Polska może zostać hubem deep tech Europy Środkowej?” 8 września, godz. 15.30, moderator: prof. Andrzej Szarata „Budownictwo ochronne – nowe regulacje prawne i wyzwania” 8 września, godz. 16.40, moderator: dr hab. inż. Lucyna Domagała, prof. PK (panel poprzedzi prezentacja dr. inż. arch. Bartosza Dendury pt. „Słomiany zapał, betonowe nawyki – dlaczego polskie eko-deklaracje kończą się na cegle i betonie”) „Suwerenność technologiczna Europy – czy jesteśmy gotowi na nowy porządek gospodarczy?” 8 września, godz. 17.35, moderator: dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK „ISAC dla jednostek samorządu terytorialnego: współdzielenie informacji, odporność cyfrowa i wspólna odpowiedź na Cyberzagrożenia” 8 września, godz. 18.35, moderator: dr hab. inż. Piotr Małka, prof. PK „Czy stać nas na zabytki? Re-use jako konieczność czy ekonomiczne ryzyko?” 9 września, godz. 10.00, moderator: dr inż. arch. Małgorzata Hryniewicz „Nowe wyzwania dla motoryzacji” 9 września, godz. 11.10, moderator: prof. dr hab. inż. Marek Brzeżański „AI na froncie – nowa era konfliktów zbrojnych” 9 września, godz. 12.20, moderator: dr hab. inż. Maciej Jaworski, prof. PK „Metrologia współrzędnościowa oraz pomiary ultraprecyzyjne dla nowoczesnej gospodarki opartej na koncepcjach Przemysłu 4.0 i 5.0” 9 września, godz. 12.50, moderator: prof. Marek Kozień „Czas na przełom: Agenda zmian na rzecz współpracy nauki i biznesu” – rozmowa prof. Andrzeja Szaraty z Natalią Osicą oraz panel „Od potencjału do wpływu. Jak uruchomić skuteczną współpracę nauki z biznesem?” (moderator: Natalia Osica) 9 września, godz. 13.30 „Od laboratorium do poligonu: Strategiczne zarządzanie innowacjami technologicznymi jako motor wzrostu gospodarczego i suwerenności obronnej” 9 września, godz. 14.55, moderator: prof. Agnieszka Sobczak-Kupiec Rozmowa specjalna – prof. Andrzej Szarata i prof. Andrzej Dragan 9 września, godz. 15.25 „Pociąg w trybie „Active Defense”: Inteligentny monitoring pojazdów szynowych on-board wobec nowej generacji cyberzagrożeń” 9 września, godz. 16.05, moderator: dr hab. inż. Piotr Małka, prof. PK „Betonowa tarcza. Nowoczesna prefabrykacja jako szansa dla budownictwa mieszkaniowego i fundament budowy schronów dla ludności na wypadek konfliktu zbrojnego” 9 września, godz. 17.15, moderator: prof. Tomasz Kozłowski „Komputer kwantowy” 10 września, godz. 10.00, moderator: dr hab. inż. Michał Bereta, prof. PK „Suwerenność w cieniu kubitów: Czy potrzebujemy własnych standardów postkwantowych?” 9 września, godz. 10.30, moderator: dr Grzegorz Gancarzewicz „Pokolenie AI. Dlaczego technologia potrzebuje dziś psychologii?” 10 września, godz. 11.10, moderator: dr inż. Daniel Grzonka „Sztuczna inteligencja. Od Turinga po ChatGPT” – spotkanie z prof. Ryszardem Tadeusiewiczem 9 września, godz. 11.40, moderator: prof. Andrzej Szarata „Cyfrowe społeczeństwo 2.0: Jak sztuczna inteligencja zmienia nasze wybory, relacje i rzeczywistość?” 10 września, godz. 12.20, moderator: dr inż. Zbigniew Pilch „Sektor półprzewodników w Unii Europejskiej – innowacje, kompetencje i wyzwania strategiczne” 10 września, godz. 13.30, moderator: dr hab. inż. Katarzyna Matras-Postołek, prof. PK „Hydrotechnika – kluczowe wyzwania w warunkach zachodzących zmian rozwojowych i klimatycznych” 10 września, godz. 14.00, moderator: dr inż. Krzysztof Radzicki „Ogrzewnictwo w Polsce w dobie zielonej transformacji – szanse i wyzwania” 10 września, godz. 14.55, moderator: dr hab. inż. Damian Muniak, prof. PK „Kadry dla biznesu: ewolucja profilu absolwenta” 10 września, godz. 15.25, moderator: dr hab. inż. Piotr Michorczyk, prof. PK „Między konfliktem a konsensusem. Projektowanie ulic nowego porządku” 10 września, godz. 16.05, moderator: dr hab. inż. arch. Rafał Blazy, prof. PK   Podany program będzie na bieżąco aktualizowany. W czasie trwania Forum Ekonomicznego będziemy podsumowywać w serwisie głównym aktywności delegacji uczelni, w tym rektora PK oraz informować o wydarzeniach związanych z Politechniką Krakowską.   (bk)       {fastsocialshare}

    Uniwersytet w Buffalo, jedna z czołowych amerykańskich uczelni, przyznał dr inż. arch. Ricie Łabuz z Politechniki Krakowskiej stypendium w programie Visiting Global Research Scholar in Residence Grant. Architektka z krakowskiej uczelni odwiedzi wkrótce Stany Zjednoczone Ameryki Północnej, gdzie m.in. wygłosi wykład na temat niekontrolowanego poszerzania miast na tereny wiejskie i przedmieścia oraz przemian przestrzennych zachodzących w polskich obszarach metropolitalnych. Wizyta na Uniwersytecie Bufallo obejmie też spotkania z pracownikami naukowymi i studentami, seminaria akademickie oraz prace badawcze.   Uniwersytet w Buffalo należy do grona wiodących publicznych uczelni badawczych w USA i zajmuje kluczową pozycję w ramach systemu State University of New York (SUNY), czyli największego w Stanach Zjednoczonych zintegrowanego systemu publicznych szkół wyższych, który tworzą aż 64 podmioty. Amerykańska uczelnia realizuje program Visiting Global Research Scholar in Residence, finansując krótkoterminowe wizyty zagranicznych badaczy w Buffalo. Celem przedsięwzięcia jest przede wszystkim wsparcie międzynarodowej współpracy naukowej oraz rozwijanie projektów badawczych z zagranicznymi partnerami. Wniosek o przyznanie grantu składa pracownik naukowy Uniwersytetu w Buffalo, który zaprasza badacza z innego kraju. Warunkiem ubiegania się o finansowanie pobytu, trwającego zazwyczaj od 5 do 7 dni, jest wcześniejsza i udokumentowana współpraca naukowa pomiędzy uczelnią-gospodarzem i zapraszanym naukowcem, np. wspólne publikacje, wystąpienia konferencyjne, projekty badawcze lub inne osiągnięcia akademickie.   – Projekt badawczy, w którym uczestniczę, został przygotowany wspólnie z prof. Danielem Baldwinem Hessem ze School of Architecture and Planning Uniwersytetu w Buffalo, co z kolei było rezultatem współpracy zapoczątkowanej w czasie pobytu tego naukowca w Krakowie w ramach programu Fulbrighta w roku akademickim 2023/2024 – tłumaczy dr inż. arch. Rita Łabuz. – Efektem kooperacji były wspólne publikacje naukowe dotyczące procesu rozlewania się miast (ang. urban sprawl) oraz polityki przestrzennej, a także oceny, w jakim stopniu modernistyczne osiedla mieszkaniowe wybudowane przed 1989 r. w Krakowie spełniają założenia koncepcji miasta piętnastominutowego. Dalsza współpraca obejmuje poszerzenie badań dotyczących dostępności usług oraz zjawiska urban sprawl na przykładzie polskich i amerykańskich miast – mówi architektka z Krakowa.   Dr inż. arch. Rita Łabuz (na zdjęciu – archiwum prywatne R.Ł.) złoży naukową wizytę za oceanem w dniach 14-18 września br. Jej pobyt obejmie spotkania z pracownikami naukowymi i studentami, seminaria akademickie, prace badawcze i wykład otwarty pt. „Understanding Urban Sprawl: Insights from Polish Metropolitan Areas”, zaplanowany 17 września, a poświęcony problematyce rozlewania się miast oraz przemianom przestrzennym zachodzącym w polskich obszarach metropolitalnych. Jak wskazuje naukowczyni z Politechniki Krakowskiej, rozlewanie się miast to jedno z najpoważniejszych wyzwań stojących przed współczesnymi regionami metropolitalnymi. Dr inż. arch. Rita Łabuz w czasie wystąpienia zaprezentuje wyniki badań dotyczących pomiaru i oceny procesów suburbanizacji, a także możliwości wykorzystania zaawansowanych metod analiz przestrzennych w planowaniu i zarządzaniu rozwojem miast.   Dr inż. arch. Rita Łabuz jest zatrudniona w Katedrze Planowania Przestrzennego, Projektowania Urbanistycznego i Ruralistycznego na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Od 2017 r. łączy pracę naukową z praktyką zawodową w dziedzinie planowania. Zainteresowania naukowe architektki obejmują przede wszystkim analizę przekształceń struktur miejskich, dostępności przestrzennej oraz wykorzystanie narzędzi GIS w planowaniu przestrzennym. Szczególne miejsce zajmują w nich zagadnienia związane z oceną procesów urbanizacyjnych i poszukiwaniem metod wspierających bardziej efektywne oraz zrównoważone gospodarowanie przestrzenią.   W ostatnich latach dr inż. arch. Rita Łabuz prowadziła badania dotyczące rozlewania się zabudowy w polskich obszarach metropolitalnych, a także dostępności pieszej do podstawowych usług w krakowskich osiedlach mieszkaniowych. W przyszłości planuje rozwijać swoje badania w różnych modelach urbanistycznych i systemach społecznych. Jej celem jest tworzenie metod badawczych pozwalających porównywać warunki życia mieszkańców miast w różnych krajach oraz wspierać proces podejmowania decyzji w planowaniu przestrzennym.   (rł, bk)     {fastsocialshare}

Politechnika Krakowska uruchamia nowy, międzynarodowy kierunek studiów drugiego stopnia „Semiconductor and integrated systems (SIS)” – prowadzony wspólnie z tajwańską uczelnią Southern Taiwan University of Science and Technology (STUST). Umowa w tej sprawie została podpisana 27 sierpnia 2026 roku na Tajwanie przez rektora PK prof. dr hab. inż. Andrzeja Szaratę oraz Prof. Nen-Fu Huang, prezydenta STUST. To pionierski w skali kraju program podwójnego dyplomu magisterskiego w obszarze półprzewodników i systemów zintegrowanych.       Nowy kierunek na styku wielu dyscyplin Studia są odpowiedzią na niedobór wysoko wykwalifikowanych inżynierów w strategicznej dziedzinie półprzewodników, która jest fundamentem nowoczesnych technologii takich jak sztuczna inteligencja, Internet rzeczy, elektronika użytkowa, motoryzacja czy systemy obronne. Kluczowym elementem programu jest nacisk na praktyczne umiejętności i postawy przedsiębiorcze. Studenci skorzystają z mentoringu prowadzonego przez ekspertów z przemysłu oraz zajęć z zakresu zrównoważonego rozwoju i biznesu.   Inauguracja studiów zaplanowana jest na rok akademicki 2027/2028. Program, prowadzony w języku angielskim, będzie realizowany przez dwa wydziały Politechniki Krakowskiej: Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej oraz Wydział Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej. – Nowe studia będą łączyć interdyscyplinarną wiedzę z różnych dyscyplin nauki: inżynierii chemicznej, automatyki, elektroniki, elektrotechniki oraz technologii kosmicznych. Program SIS to synergia wiedzy teoretycznej z praktyką przemysłową i badaniami naukowymi, która odpowiada na strategiczne potrzeby rynku pracy w Europie i Azji – podkreśla dr hab. inż. Katarzyna Matras-Postołek, prof. PK, która będzie kierować projektem, prodziekan Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK.   Koordynatorem projektu z ramienia Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej będzie jego dziekan, dr hab. inż. Maciej Sułowicz, prof. PK. – To ważny krok na drodze umiędzynarodowienia naszej oferty dydaktycznej. Łącząc potencjał naukowy naszego wydziału i partnera z Tajwanu, odpowiadamy na realne potrzeby przemysłu, który od lat sygnalizuje brak wysoko wykwalifikowanych inżynierów w sektorze półprzewodników i systemów zintegrowanych. To nie tylko nowe studia, ale inwestycja w przyszłość polskiej gospodarki i bezpieczeństwo technologiczne Europy, a dla naszych studentów szansa na zdobycie unikalnych kompetencji w globalnym środowisku – mówi. Krok milowy we współpracy Politechniki z Tajwanem Program studiów potrwa 4 semestry. Pierwsze dwa odbywają się na Politechnice Krakowskiej, kolejne dwa – na Tajwanie, w STUST. Nabór prowadzony będzie raz w roku, a maksymalna liczba studentów wyniesie 25 osób. Każdy student będzie miał dwóch promotorów: jednego z polskiej, drugiego z tajwańskiej uczelni. Po wspólnej obronie pracy magisterskiej absolwent otrzyma dwa odrębne dyplomy.   Podwójny dyplom będzie świadectwem nie tylko wiedzy teoretycznej, ale też praktycznego doświadczenia pracy w międzynarodowym środowisku, zróżnicowanym kulturowo zespole oraz znajomości standardów obowiązujących zarówno w Europie, jak i w azjatyckim przemyśle półprzewodnikowym. Studenci podczas pobytu na Tajwanie nawiążą bezpośrednie relacje z tamtejszymi wykładowcami, badaczami i przedstawicielami przemysłu, co otwiera drogę do staży, praktyk lub pracy w azjatyckich firmach technologicznych.   Współpraca między Politechniką Krakowską a STUST, wiodącym tajwańskim prywatnym uniwersytetem technicznym z siedzibą w Tainan, została zainicjowana w sierpniu 2024 roku. Już wtedy podpisano porozumienie o współpracy, a kolejnym krokiem było zawarcie w październiku 2025 roku specjalnego porozumienia dotyczącego opracowania wspólnego programu studiów drugiego stopnia. Teraz przyszedł czas na umowę dotycząca podwójnego dyplomowania. Celem projektu jest nie tylko stworzenie programu nowych studiów, ale także rozwój kompetencji kadry dydaktycznej obu uczelni oraz wzmocnienie partnerstwa z STUST. Temat półprzewodników na Forum Ekonomicznym w Karpaczu Sektor półprzewodników będzie jednym z tematów tegorocznego XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu, które odbędzie się w dniach 8-10 września 2026 roku. Wydarzenie to, gromadzące ponad 6000 uczestników, poświęca w tym roku szczególną uwagę sztucznej inteligencji i nowym technologiom.   W panelu „Sektor półprzewodników w Unii Europejskiej – innowacje, kompetencje i wyzwania strategiczne” eksperci branżowi, przedstawiciele przemysłu oraz środowiska akademickiego będą dyskutować o najważniejszych wyzwaniach, w tym o niedoborze wysoko wykwalifikowanych specjalistów, lukach kompetencyjnych w obszarze mikro- i nanoelektroniki oraz barierach utrudniających transfer technologii pomiędzy nauką a przemysłem. Panel będzie także okazją do oficjalnej prezentacji nowego kierunku studiów.   Moderatorem panelu będzie prof. Katarzyna Matras-Postołek. W dyskusji udział wezmą także prof. Maciej Sułowicz oraz eksperci z innych uczelni i przemysłu, co podkreśla znaczenie krakowskiej uczelni jako kluczowego gracza w kształtowaniu polityki edukacyjnej w obszarze półprzewodników w Polsce. Udział w Forum Ekonomicznym i prezentacja nowego kierunku na tak prestiżowej arenie to ważny krok w budowaniu pozycji Politechniki Krakowskiej jako ogólnopolskiego centrum badań i rozwoju technologii półprzewodników, a także okazja do nawiązania strategicznych kontaktów z liderami sektora w Europie i na świecie. Politechnika Krakowska kuźnią kadr dla przemysłu przyszłości Realizacja projektu wpisuje się w szerszą strategię Politechniki Krakowskiej, której celem jest stanie się polskim centrum badań i rozwoju technologii półprzewodników. Nowy kierunek studiów zapewni studentom nie tylko prestiżowy dyplom, ale przede wszystkim realną przewagę konkurencyjną na globalnym rynku pracy.   Projekt otrzymał dofinansowanie z Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej w wysokości blisko miliona złotych w ramach programu “KATAMARAN - Tworzenie i realizacja międzynarodowych programów studiów”. Program ten wspiera umiędzynarodowienie polskich uczelni przez rozwój oferty dydaktycznej z partnerami zagranicznymi. Proponuje dwie ścieżki finansowania – na  tworzenie nowych międzynarodowych programów studiów oraz rozwój  już istniejących programów podwójnego lub wspólnego dyplomowania. We właśnie rozstrzygniętym ostatnim naborze programu finansowanie uzyskało w sumie 9 uczelni, w tym tylko Politechnika Krakowska w obu ścieżkach.   W przygotowaniu aplikacji pracowników wydziałów wspierali specjaliści z Centrum Wsparcia Projektów PK.   Na pierwszym zdj. od lewej: prof. Yi-Chu Hsu dyrektor Dział Współpracy Międzynarodowej STUST, dr hab. inż. Katarzyna Matras-Postołek, prof. PK, mgr Katarzyna Baron-Lisiakiewicz, prof. Nen-Fu Huang, prezydent STUST, prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata, dr hab. inż. Piotr Michorczyk, prof. PK,  dr hab. inż. Maciej Sułowicz, prof. PK oraz prof. Su-Ying Hsu, szefowa Sekcji Współpracy Międzynarodowej STUST. Fot.: Materiały STUST.   (jp)

Politechnika Krakowska przyjęła Strategię Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK na lata 2026-2031. Dokument – przygotowany przez interdyscyplinarny zespół pod kierunkiem Pełnomocniczki Rektora ds. Zrównoważonego Rozwoju na Kampusach PK dr hab. inż. arch. Katarzyny Hodor, prof. PK – określa priorytety uczelni w zakresie realizacji idei zrównoważonego rozwoju. Politechnika już wdraża kompleksowy plan transformacji zieleni na swoich terenach, przeznaczając na ten cel m.in. 100 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy. Rewitalizacja obejmie m.in. kampusy przy ul. Warszawskiej oraz w Czyżynach – z nasadzeniami prawie 250 drzew, około 35 tys. krzewów, ponad 100 tys. innych roślin, budową systemów retencji, stref biocenotycznych i nowej infrastruktury pieszo-rowerowej.   Odpowiedzialność za zasoby naturalne także dla przyszłych pokoleń   Strategia Zrównoważonego Rozwoju Kampusów Politechniki Krakowskiej na lata 2026-2031 jest odpowiedzią na współczesne wyzwania klimatyczne i opiera się na realizacji 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Jej nadrzędnym zamiarem jest poprawa jakości życia przy zachowaniu równości społecznej, bioróżnorodności oraz bogactwa zasobów naturalnych. Osiągnięcie tego zakłada wypracowanie odpowiedzialnego kompromisu pomiędzy harmonijnym rozwojem społeczeństwa a ochroną środowiska, przy jednoczesnej trosce o przyszłe pokolenia w kontekście kończących się zasobów nieodnawialnych.   Strategiczny plan PK koncentruje się na czterech filarach: ochronie środowiska, wspieraniu społeczności akademickiej, innowacyjnych badaniach naukowych oraz nowoczesnej edukacji. Działania operacyjne obejmują m.in. rezygnację ze stosowania chemicznych środków ochrony roślin, rezygnację z urządzeń spalinowych do pielęgnacji, monitoring śladu węglowego i czystości powietrza oraz zrównoważone gospodarowanie odpadami zielonymi.   Wśród celów strategicznych znajdują się zwiększenie wartości przyrodniczej kampusów, zrównoważone zarządzanie terenami, opracowanie planów ogólnych z wyznaczeniem stref bezpiecznej komunikacji pieszej i rowerowej, otwarcie kampusów na mieszkańców miasta, a także realizacja celów zrównoważonego rozwoju przez pracowników w pracach badawczych i podczas obowiązków służbowych. Ważnym aspektem jest również innowacyjność i wysoka efektywność rozwiązań poprawiających jakość funkcjonowania uczelni, uzupełnienie treści nauczania o kluczowe zagadnienia dotyczące zrównoważonego rozwoju oraz nawiązywanie współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym i administracją lokalną.   – Strategia jest odpowiedzią na współczesne wyzwania klimatyczne. Naszym celem jest wykorzystanie potencjału naukowego uczelni w poszukiwaniu nowych proekologicznych rozwiązań, traktując przestrzeń kampusów jako miejskie laboratoria przyszłości. Zmiany zachodzące w XXI wieku generują potrzebę nowego spojrzenia na strategie i plany działań uczelni wyższych, a w obszarach usług ekosystemowych kampusy są ważnymi przestrzeniami miast, w których prowadzone mogą być działania regulacyjne i wspierające – mówi dr hab. inż. arch. Katarzyna Hodor, prof. PK, Pełnomocniczka Rektora ds. Zrównoważonego Rozwoju na Kampusach PK.   Strategię Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK na lata 2026-2031 przygotował zespół pod kierunkiem prof. PK Katarzyny Hodor w składzie: dr inż. Marek Bauer, dr inż. Joanna Kuc, mgr inż. arch. kraj. Albert Rejman, dr hab. inż. Maciej Thomas oraz mgr inż. arch. kraj. Olena Zapolska.   Uczelnia współtworzy ekosystem zieleni miejskiej   Połączenie nowoczesnej działalności akademickiej z funkcjonowaniem w przestrzeniach o wysokiej wartości zabytkowej stanowi jeden z wyróżników Politechniki Krakowskiej. Aż trzy kampusy uczelni znajdują się na terenach objętych ochroną konserwatorską – zespołu Koszar Arcyksięcia Rudolfa przy ul. Warszawskiej, Pałac Królewski w Łobzowie wraz z XIV-wiecznym założeniem parkowym oraz kamienica z dziedzińcem przy ul. Kanoniczej. Status konserwatorski oraz uwarunkowania lokalizacyjne wyznaczają istotne ramy dla planowania i realizacji inwestycji, co bezpośrednio wpłynęło na opracowanie założeń koncepcyjnych Strategii i dobór rozwiązań projektowych w ramach realizowanych i planowanych prac rewitalizacyjnych. Działania rozwojowe prowadzone są z poszanowaniem wartości kulturowych, przy jednoczesnym dostosowywaniu infrastruktury do współczesnych potrzeb nauki, dydaktyki i innowacji.   Politechnika Krakowska realizuje już prace, wpisujące się w nowe podejście do projektowania i utrzymania terenów zieleni. W ramach programu „Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast" z KPO uczelnia pozyskała m.in. 100 mln zł na pięć projektów. Największy z nich – rewitalizacja zabytkowego kampusu przy ul. Warszawskiej oraz zagospodarowanie terenów Osiedla Studenckiego w Czyżynach – pochłonie ponad 49 mln zł. Działania w 2026 r. obejmują 11,9 ha zieleni urządzonej towarzyszącej obiektom budowlanym oraz 32 ha terenów zieleni nieurządzonej na terenie kampusu PK w Czyżynach.*   Rewitalizacja kampusu głównego przy ul. Warszawskiej to kompleksowa zmiana, która zwiększy teren zielony i powierzchnię biologicznie czynną w centrum Krakowa, poprawiając jakość środowiska, wygląd i funkcjonalność całej przestrzeni. Projekt zakłada odtworzenie historycznego układu dawnych koszar austriackich, nadanie priorytetu ruchowi pieszym i rowerowemu oraz wprowadzenie nowych funkcji – edukacyjnych, badawczych, rekreacyjnych i prozdrowotnych. Przebudowany zostanie układ dróg i ścieżek na bardziej dostępny i dostosowany do charakteru miejsca, z zastosowaniem naturalnych, częściowo przepuszczalnych materiałów, co pozwoli lepiej gospodarować wodą deszczową i stworzyć przestrzeń dla nowej zieleni.   – W głównym kampusie uczelni posadzimy ponad 200 nowych drzew, ponad 30 tysięcy krzewów i aż 78 tysięcy innych roślin, w tym najwięcej miododajnych. Zadbamy też o już istniejące drzewa i krzewy, poprawiając warunki do ich dalszego wzrostu. Dzięki temu powstaną bardziej różnorodne, przyjazne i naturalne przestrzenie, sprzyjające odpoczynkowi i kontaktowi z przyrodą – mówi kanclerz uczelni Agnieszka Kostecka-Stec.   Zmodernizowane zostaną instalacje wodne i elektryczne, powstanie system zagospodarowania deszczówki oparty na nature-based solutions, energooszczędne oświetlenie oraz miejsca do ładowania pojazdów z wykorzystaniem energii odnawialnej. Nowe rozwiązania teletechniczne poprawią bezpieczeństwo i ułatwią poruszanie się osobom z niepełnosprawnościami. Całość uzupełnią nowe miejsca do odpoczynku – ławki, wiaty, źródełka wody pitnej i zielone kąciki do cichej nauki, zachęcające do aktywnego korzystania z przestrzeni i codziennego przebywania na świeżym powietrzu.   Więcej zieleni i miejsc do aktywnego wypoczynku dla studentów   Dla opracowaniu wytycznych strategicznych i projektowych istotna była wcześniejsza inwentaryzacja przyrodnicza kampusu przy ul. Warszawskiej, wykonana w 2025 roku przez zewnętrznych ekspertów – dr Wojciecha Zarzyckiego, dr Magdalenę Zarzycką i Mikołaja Siemaszkę.   To opracowanie nie tylko oceniło stan zasobów przyrodniczych uczelni, ale także wskazało kierunki ich dalszego rozwoju. Z dokumentu wynika, że teren ma w przeważającej mierze charakter antropogeniczny –70% powierzchni stanowią obszary zabudowane i utwardzone. Brak tu naturalnych siedlisk, a roślinność to głównie zieleń urządzona. W pierwszej połowie 2025 roku odnotowano łącznie 210 gatunków roślin, z czego 135 występowało spontanicznie. Dominowały gatunki obce (zidentyfikowano 13 inwazyjnych). Jedynym dziko rosnącym gatunkiem objętym ochroną częściową okazał się mech fałdownik nastroszony, a pozostałe rośliny chronione, jak pierwiosnki czy zimowit jesienny, występują wyłącznie w uprawie. Autorzy podkreślili też znaczenie nowo wprowadzanych łąk kwietnych – stały się kluczowymi punktami bioróżnorodności, przyciągnęły aż 64 gatunki stawonogów.     Wnioski z inwentaryzacji, zachęcające do dalszej naturalizacji kampusu, znalazły odzwierciedlenie w nowej jego koncepcji, jak i trwających już zielonych działaniach uczelni.   Od początku sezonu 2026 roku na kampusie przy ul. Warszawskiej prowadzone są prace ogrodnicze. Poprawie jakości i struktury gleby służy ściółkowanie nasadzeń bylin, krzewów i młodych drzew, stosowanie naturalnych preparatów z kwasami humusowymi na trawnikach i rabatach, a także ograniczenie częstotliwości koszenia muraw do minimum z częściowym pozostawianiem pokosu. W kampusie w centrum Krakowa powstały nowe rabaty bylinowe z udziałem roślin miododajnych. Odwiedzają je nie tylko niezliczone ilości zapylaczy, ale również chronione, rzadkie gatunki owadów.   Politechnika Krakowska realizuje też oddolne inicjatywy studenckie i pracownicze, dotyczące zagospodarowania kampusów. Wiosną 2026 roku na kampusie przy ul. Warszawskiej powstała tzw. „Kwatera bioróżnorodności” – trójkątna rabata składająca się z mieszanki rodzimych roślin zielnych, kopców próchniejącego drewna, warstwy ściółki i kompostu oraz hoteli dla owadów, stworzona z okazji Międzynarodowego Dnia Różnorodności Biologicznej.     W Czyżynach – nowe rośliny i miejsca do rekreacji    Na terenie Osiedla Studenckiego Politechniki Krakowskiej w Czyżynach studenci zyskali już nowe miejsca do odpoczynku i rekreacji wśród całkowicie odmienionej zieleni. Prace związane z nowym zagospodarowaniem terenów wokół akademików zakończyły się w kwietniu 2026 roku – zamontowano obiekty małej architektury z naturalnych materiałów, a także wykonano nasadzenia. – Na Osiedlu Studenckim posadziliśmy ponad 40 nowych drzew oraz prawie 20 tysięcy bylin i roślin cebulowych. Są tu rabaty bylinowe i łąki kwietne z gatunkami roślin flory rodzimej, miododajnych i biocenotycznych, zwiększające zakres usług ekosystemowych. W planach jest jeszcze 5 tysięcy krzewów – wylicza Agnieszka Kostecka-Stec.     Nowe rabaty na Osiedlu Studenckim zaprojektowano w czterech odrębnych kompozycjach kolorystycznych – niebieskiej, czerwonej, żółtej i zielonej – które nawiązują do barw czterech domów studenckich znajdujących się na terenie kampusu. W efekcie Osiedle Studenckie PK zyskało unikatowe, wielofunkcyjne, otwarte przestrzenie publiczne o większej wartości przyrodniczej dzięki wykorzystaniu rodzimych roślin miododajnych, owocujących i stanowiących schronienie dla zwierząt. Przy akademikach PK przebudowane zostanie też boisko wielofunkcyjne, służące studentom do codziennej aktywności sportowych i rekreacji. Będzie miało drenaż, nową nawierzchnię (w miejsce obecnej betonowej) i energooszczędne oświetlenie.     Prace pielęgnacyjne, strefy biocenotyczne,    Wiele prac odbywa się w całych Czyżynach, największym kampusie Politechniki. Poprzedziła je inwentaryzacja zieleni i wyznaczenie tzw. „stref biocenotycznych", czyli miejsc, w których ingerencja związana z utrzymaniem terenu będzie ograniczona do minimum. Strefy rozmieszczone są równomiernie, aby stworzyć korytarze ekologiczne oraz nowe ekotony, a ich łączna powierzchnia zajmie około 25% terenów zielonych będących w utrzymaniu Politechniki Krakowskiej.   W Czyżynach rozpoczęło się już koszenie łąk z nawłocią kanadyjską oraz usuwanie stanowisk rdestowca ostrokończystego. To inwazyjne gatunki roślin, obce dla flory Polski, które intensywnie rozmnażają się w nowych warunkach, zajmując nisze rodzimych gatunków i wypierając je. W skrajnych przypadkach kolonizują całe ekosystemy, zubożając je i niszcząc. Gatunki te są jedną z głównych przyczyn spadku różnorodności biologicznej i wymierania rodzimych gatunków, dlatego tak istotne jest prowadzenie działań zapobiegających ich inwazji.   Zaplanowane jest też usuwanie obcych samosiewów młodych drzew, wykazujących objawy inwazyjności. – Ograniczy się się wyłącznie do młodych egzemplarzy, których w terenie jest bardzo dużo. Kontrola ich liczebności jest konieczna, aby umożliwić prawidłowy rozwój roślin rodzimych. Gatunki te charakteryzują się bowiem bardzo dużym współczynnikiem wysiewu oraz szybkim wzrostem, przez co konkurują o światło i składniki pokarmowe z rodzimymi gatunkami drzew, uniemożliwiając im prawidłowy rozwój – wyjaśnia mgr inż. arch. kraj. Albert Rejman, współautor Strategii Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK, koordynator Zespołu ds. Zieleni i Architektury Krajobrazu PK. – Dla miejskich ekosystemów wartościowe są  zróżnicowane pod kątem pokrycia zielenią tereny, gdzie przenikają się łąki, zakrzewienia i zadrzewienia, tworząc ekotony na granicach różnych form zieleni – podkreśla.   We współpracy z Zarządem Infrastruktury Wodnej w Krakowie trwają prace nad koncepcją usytuowania na terenach Politechniki w Czyżynach zbiorników retencyjnych z funkcją rekreacyjną, obsługujących ten obszar miasta.   Razem na rzecz zrównoważonej przyszłości   Politechnika wprowadza też szereg innych zmian, które wbogacają bioróżnorodność i estetykę przestrzeni. – Rezygnujemy np. z roślin jednorocznych w donicach na rzecz rodzimych bylin miododajnych, wdrażamy strefy koszenia łąk nawłociowych, a martwe drewno z koniecznych wycinek wykorzystujemy do ściółkowania nasadzeń oraz tworzenia suchych żywopłotów i glebariów. Przy takich pozornie niewielkich działaniach zyski są na kilku poziomach, bo obniżamy też koszty związane z corocznym zakupów roślin czy zużyciem wody do podlewania – mówi Albert Rejman.   Wszystkie działania związane z realizacją idei zrównoważonego rozwoju kampusów Politechniki są otwarte na współpracę społeczności akademickiej. Wokół zielonych inicjatyw na uczelni odbyły się już 2 konkursy, 10 warsztatów (dendrologiczne, ornitologiczne, o bioróżnorodności i inne), 6 wykładów, wykonano też opracowania naukowo-badawcze, w tym ankietę badającą potrzeby i wyzwania związane z terenami zielonymi. Stanowiła ważny głos społeczności akademickiej w procesie partycypacji przy budowaniu zielonej strategii dla uczelni.   Czytaj także:    Strategia Zrównoważonego Rozwoju Kampusów Politechniki Krakowskiej na lata 2026-2031     (ar, mas, jp)     * Warto tu wspomnieć, że pierwsze znaczące zmiany na kampusie przy ul. Warszawskiej wprowadzono już w 2010 roku, opracowując m.in. koncepcję „Ogrodu Kościuszki" w oparciu o analizy historyczne.