Skip to content

Diamentowy Jubileusz WIiTCh

- od edukacji do innowacji

Kraków, 18-20 listopada 2026 r.

Konkurs na stypendium naukowe w projekcie SONATA-20 (NCN)

Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej ogłasza konkurs na stypendium naukowe dla studentów w projekcie: SONATA-20 (NCN) pt.: „Bezpieczna ochrona upraw: nanomateriały w DES jako innowacyjne fungicydy selektywne”, nr 2024/55/D/NZ8/01814. https://projekty.ncn.gov.pl/en/index.php?projekt_id=634697 Nazwa stanowiska: stypendysta – doktorant Wymagania: Status studenta I lub II stopnia albo uczestnika szkoły doktorskiej z zakresu…

Podania o umorzenie opłat za powtarzanie przedmiotów.

Dziekanat WIiTCh przypomina, że termin składania wniosków o umorzenie płatności za powtarzane przedmioty w semestrze letnim w roku akademickim 2025/2026 jest do 07.09.2026 r. (poniedziałek).

Asystent ds. Bezpieczeństwa Wybuchowego - GRUPA WOLFF

Do naszego Działu Analiz Technicznych i Szkoleń poszukujemy osoby, która chce rozwijać się w obszarze bezpieczeństwa wybuchowego i procesowego oraz zdobywać doświadczenie przy realizacji projektów dla klientów przemysłowych. Jeżeli interesują Cię procesy technologiczne, analiza zagrożeń, praca z dokumentacją techniczną i chcesz zobaczyć, jak funkcjonują zakłady przemysłowe od strony bezpieczeństwa – ta oferta…

WIiTChCraft 2026 – Forum of Chemical Innovation

Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej zaprasza studentów, doktorantów oraz młodych naukowców do udziału w konferencji WIiTChCraft 2026 – Forum of Chemical Innovation. Konferencja odbędzie się 19 listopada 2026 r. na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej. Wydarzenie jest skierowane do młodych badaczy zainteresowanych szeroko rozumianą chemią, technologią…

Call for one Postdoctoral Researcher position in the SONATA project

Position: Postdoctoral Researcher Institution: Cracow University of Technology, Faculty of Chemical Engineering and Technology   Requirements: PhD degree in Chemistry, Materials Science, Chemical Engineering, Physics, or a related discipline (obtained no earlier than 12 years before the planned employment date, in accordance with NCN regulations). Hands-on experience in the characterization…

Lista dofinansowanych zadań badawczo-rozwojowych

Przyznane dofinansowania na realizację zadań badawczo-rozwojowych przez młodych naukowców na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej Wykaz zadań zatwierdzonych do dofinansowania wraz z nazwiskami wnioskodawców i wysokością przyznanych środków:   Tytuł zadania B+R Imię i nazwisko wnioskodawcy Kwota przyznana (PLN) Bioaktywne tusze do biodruku 3D/4D z programowanym uwalnianiem VEGF…

Konkurs na 1 stanowisko typu Stypendysta/Doktorant w projekcie SONATA

Stypendysta/stka będzie uczestniczyć w realizacji projektu badawczego „Przekształcenie czerwonej gorączki kropek węglowych w czerwony dywan dla fotokatalizy” finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki w ramach konkursu „Sonata 20” umowa nr UMO-2024/55/D/ST5/03151.

Ogłoszenie WKR Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej o terminie i formie składania dokumentów przez obywateli polskich biorących udział w rekrutacji na studia I stopnia.

W dniach 13-17 lipca 2026 Kandydaci na studia I stopnia zakwalifikowani do wpisu zobowiązani są do dostarczenia osobiście lub przez pełnomocnika do WKR (pokój nr 5, parter, godzina 10:00-13:00) następujących dokumentów: Dokument stanowiący podstawę rekrutacji: kserokopia świadectwa dojrzałości wydanego przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną oraz opcjonalnie kserokopia aneksu do tego świadectwa, w przypadku gdy podstawą przyjęcia…

Rozpocznij swoją przyszłość z nami!

Zapraszamy do udziału w rekrutacji na studia I stopnia na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej! Oferujemy trzy nowoczesne kierunki: 🧫 Biotechnologia przemysłowa Biotechnologia przemysłowa – Portal rekrutacyjny ⚙️ Inżynieria chemiczna i procesowa Inżynieria chemiczna i procesowa – Portal rekrutacyjny 🧪 Technologia chemiczna Technologia chemiczna – Portal rekrutacyjny 🎓 Rekrutacja na studia…

Ogłoszenie o naborze wniosków na finansowanie działalności naukowej młodych naukowców (DS-M)

Dziekan Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej ogłasza nabór wniosków o finansowanie działalności naukowej służącej rozwojowi młodych naukowców. Wnioski należy składać w Sekretariacie Wydziału do dnia 15 lipca 2025 r. Wymagane dokumenty oraz szczegółowe informacje dostępne są w załącznikach poniżej: Regulamin przyznawania dofinansowania DS-M Zalacznik 1 Formularz wniosku Zalacznik 2…

Konkursy UMK na najlepsze prace dyplomowe i rozprawy doktorskie

Urząd Miasta Krakowa ogłasza nabór do dwóch konkursów skierowanych do studentów, absolwentów oraz doktorantów krakowskich uczelni: Konkurs na najlepsze prace licencjackie, inżynierskie i magisterskie z zakresu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska Miasta Krakowa, Konkurs na najlepsze rozprawy doktorskie dotyczące funkcjonowania i rozwoju Miasta Krakowa. Celem konkursów jest wyróżnienie autorów prac…

Laboratorium Analiz Śladowych

im. Profesora Adama Grochowalskiego

Akredytacja WIITCH

Aktualności PK

Kampusy PK jako miejskie centra bioróżnorodności. Uczelnia przyjęła strategię zrównoważonego rozwoju

Politechnika Krakowska przyjęła Strategię Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK na lata 2026-2031. Dokument – przygotowany przez interdyscyplinarny zespół pod kierunkiem Pełnomocniczki Rektora ds. Zrównoważonego Rozwoju na Kampusach PK dr hab. inż. arch. Katarzyny Hodor, prof. PK – określa priorytety uczelni w zakresie realizacji idei zrównoważonego rozwoju. Politechnika już wdraża kompleksowy plan transformacji zieleni na swoich terenach, przeznaczając na ten cel m.in. 100 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy. Rewitalizacja obejmie m.in. kampusy przy ul. Warszawskiej oraz w Czyżynach – z nasadzeniami prawie 250 drzew, około 35 tys. krzewów, ponad 100 tys. innych roślin, budową systemów retencji, stref biocenotycznych i nowej infrastruktury pieszo-rowerowej.   Odpowiedzialność za zasoby naturalne także dla przyszłych pokoleń   Strategia Zrównoważonego Rozwoju Kampusów Politechniki Krakowskiej na lata 2026-2031 jest odpowiedzią na współczesne wyzwania klimatyczne i opiera się na realizacji 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Jej nadrzędnym zamiarem jest poprawa jakości życia przy zachowaniu równości społecznej, bioróżnorodności oraz bogactwa zasobów naturalnych. Osiągnięcie tego zakłada wypracowanie odpowiedzialnego kompromisu pomiędzy harmonijnym rozwojem społeczeństwa a ochroną środowiska, przy jednoczesnej trosce o przyszłe pokolenia w kontekście kończących się zasobów nieodnawialnych.   Strategiczny plan PK koncentruje się na czterech filarach: ochronie środowiska, wspieraniu społeczności akademickiej, innowacyjnych badaniach naukowych oraz nowoczesnej edukacji. Działania operacyjne obejmują m.in. rezygnację ze stosowania chemicznych środków ochrony roślin, rezygnację z urządzeń spalinowych do pielęgnacji, monitoring śladu węglowego i czystości powietrza oraz zrównoważone gospodarowanie odpadami zielonymi.   Wśród celów strategicznych znajdują się zwiększenie wartości przyrodniczej kampusów, zrównoważone zarządzanie terenami, opracowanie planów ogólnych z wyznaczeniem stref bezpiecznej komunikacji pieszej i rowerowej, otwarcie kampusów na mieszkańców miasta, a także realizacja celów zrównoważonego rozwoju przez pracowników w pracach badawczych i podczas obowiązków służbowych. Ważnym aspektem jest również innowacyjność i wysoka efektywność rozwiązań poprawiających jakość funkcjonowania uczelni, uzupełnienie treści nauczania o kluczowe zagadnienia dotyczące zrównoważonego rozwoju oraz nawiązywanie współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym i administracją lokalną.   – Strategia jest odpowiedzią na współczesne wyzwania klimatyczne. Naszym celem jest wykorzystanie potencjału naukowego uczelni w poszukiwaniu nowych proekologicznych rozwiązań, traktując przestrzeń kampusów jako miejskie laboratoria przyszłości. Zmiany zachodzące w XXI wieku generują potrzebę nowego spojrzenia na strategie i plany działań uczelni wyższych, a w obszarach usług ekosystemowych kampusy są ważnymi przestrzeniami miast, w których prowadzone mogą być działania regulacyjne i wspierające – mówi dr hab. inż. arch. Katarzyna Hodor, prof. PK, Pełnomocniczka Rektora ds. Zrównoważonego Rozwoju na Kampusach PK.   Strategię Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK na lata 2026-2031 przygotował zespół pod kierunkiem prof. PK Katarzyny Hodor w składzie: dr inż. Marek Bauer, dr inż. Joanna Kuc, mgr inż. arch. kraj. Albert Rejman, dr hab. inż. Maciej Thomas oraz mgr inż. arch. kraj. Olena Zapolska.   Uczelnia współtworzy ekosystem zieleni miejskiej   Połączenie nowoczesnej działalności akademickiej z funkcjonowaniem w przestrzeniach o wysokiej wartości zabytkowej stanowi jeden z wyróżników Politechniki Krakowskiej. Aż trzy kampusy uczelni znajdują się na terenach objętych ochroną konserwatorską – zespołu Koszar Arcyksięcia Rudolfa przy ul. Warszawskiej, Pałac Królewski w Łobzowie wraz z XIV-wiecznym założeniem parkowym oraz kamienica z dziedzińcem przy ul. Kanoniczej. Status konserwatorski oraz uwarunkowania lokalizacyjne wyznaczają istotne ramy dla planowania i realizacji inwestycji, co bezpośrednio wpłynęło na opracowanie założeń koncepcyjnych Strategii i dobór rozwiązań projektowych w ramach realizowanych i planowanych prac rewitalizacyjnych. Działania rozwojowe prowadzone są z poszanowaniem wartości kulturowych, przy jednoczesnym dostosowywaniu infrastruktury do współczesnych potrzeb nauki, dydaktyki i innowacji.   Politechnika Krakowska realizuje już prace, wpisujące się w nowe podejście do projektowania i utrzymania terenów zieleni. W ramach programu „Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast" z KPO uczelnia pozyskała m.in. 100 mln zł na pięć projektów. Największy z nich – rewitalizacja zabytkowego kampusu przy ul. Warszawskiej oraz zagospodarowanie terenów Osiedla Studenckiego w Czyżynach – pochłonie ponad 49 mln zł. Działania w 2026 r. obejmują 11,9 ha zieleni urządzonej towarzyszącej obiektom budowlanym oraz 32 ha terenów zieleni nieurządzonej na terenie kampusu PK w Czyżynach.*   Rewitalizacja kampusu głównego przy ul. Warszawskiej to kompleksowa zmiana, która zwiększy teren zielony i powierzchnię biologicznie czynną w centrum Krakowa, poprawiając jakość środowiska, wygląd i funkcjonalność całej przestrzeni. Projekt zakłada odtworzenie historycznego układu dawnych koszar austriackich, nadanie priorytetu ruchowi pieszym i rowerowemu oraz wprowadzenie nowych funkcji – edukacyjnych, badawczych, rekreacyjnych i prozdrowotnych. Przebudowany zostanie układ dróg i ścieżek na bardziej dostępny i dostosowany do charakteru miejsca, z zastosowaniem naturalnych, częściowo przepuszczalnych materiałów, co pozwoli lepiej gospodarować wodą deszczową i stworzyć przestrzeń dla nowej zieleni.   – W głównym kampusie uczelni posadzimy ponad 200 nowych drzew, ponad 30 tysięcy krzewów i aż 78 tysięcy innych roślin, w tym najwięcej miododajnych. Zadbamy też o już istniejące drzewa i krzewy, poprawiając warunki do ich dalszego wzrostu. Dzięki temu powstaną bardziej różnorodne, przyjazne i naturalne przestrzenie, sprzyjające odpoczynkowi i kontaktowi z przyrodą – mówi kanclerz uczelni Agnieszka Kostecka-Stec.   Zmodernizowane zostaną instalacje wodne i elektryczne, powstanie system zagospodarowania deszczówki oparty na nature-based solutions, energooszczędne oświetlenie oraz miejsca do ładowania pojazdów z wykorzystaniem energii odnawialnej. Nowe rozwiązania teletechniczne poprawią bezpieczeństwo i ułatwią poruszanie się osobom z niepełnosprawnościami. Całość uzupełnią nowe miejsca do odpoczynku – ławki, wiaty, źródełka wody pitnej i zielone kąciki do cichej nauki, zachęcające do aktywnego korzystania z przestrzeni i codziennego przebywania na świeżym powietrzu.   Więcej zieleni i miejsc do aktywnego wypoczynku dla studentów   Dla opracowaniu wytycznych strategicznych i projektowych istotna była wcześniejsza inwentaryzacja przyrodnicza kampusu przy ul. Warszawskiej, wykonana w 2025 roku przez zewnętrznych ekspertów – dr Wojciecha Zarzyckiego, dr Magdalenę Zarzycką i Mikołaja Siemaszkę.   To opracowanie nie tylko oceniło stan zasobów przyrodniczych uczelni, ale także wskazało kierunki ich dalszego rozwoju. Z dokumentu wynika, że teren ma w przeważającej mierze charakter antropogeniczny –70% powierzchni stanowią obszary zabudowane i utwardzone. Brak tu naturalnych siedlisk, a roślinność to głównie zieleń urządzona. W pierwszej połowie 2025 roku odnotowano łącznie 210 gatunków roślin, z czego 135 występowało spontanicznie. Dominowały gatunki obce (zidentyfikowano 13 inwazyjnych). Jedynym dziko rosnącym gatunkiem objętym ochroną częściową okazał się mech fałdownik nastroszony, a pozostałe rośliny chronione, jak pierwiosnki czy zimowit jesienny, występują wyłącznie w uprawie. Autorzy podkreślili też znaczenie nowo wprowadzanych łąk kwietnych – stały się kluczowymi punktami bioróżnorodności, przyciągnęły aż 64 gatunki stawonogów.     Wnioski z inwentaryzacji, zachęcające do dalszej naturalizacji kampusu, znalazły odzwierciedlenie w nowej jego koncepcji, jak i trwających już zielonych działaniach uczelni.   Od początku sezonu 2026 roku na kampusie przy ul. Warszawskiej prowadzone są prace ogrodnicze. Poprawie jakości i struktury gleby służy ściółkowanie nasadzeń bylin, krzewów i młodych drzew, stosowanie naturalnych preparatów z kwasami humusowymi na trawnikach i rabatach, a także ograniczenie częstotliwości koszenia muraw do minimum z częściowym pozostawianiem pokosu. W kampusie w centrum Krakowa powstały nowe rabaty bylinowe z udziałem roślin miododajnych. Odwiedzają je nie tylko niezliczone ilości zapylaczy, ale również chronione, rzadkie gatunki owadów.   Politechnika Krakowska realizuje też oddolne inicjatywy studenckie i pracownicze, dotyczące zagospodarowania kampusów. Wiosną 2026 roku na kampusie przy ul. Warszawskiej powstała tzw. „Kwatera bioróżnorodności” – trójkątna rabata składająca się z mieszanki rodzimych roślin zielnych, kopców próchniejącego drewna, warstwy ściółki i kompostu oraz hoteli dla owadów, stworzona z okazji Międzynarodowego Dnia Różnorodności Biologicznej.     W Czyżynach – nowe rośliny i miejsca do rekreacji    Na terenie Osiedla Studenckiego Politechniki Krakowskiej w Czyżynach studenci zyskali już nowe miejsca do odpoczynku i rekreacji wśród całkowicie odmienionej zieleni. Prace związane z nowym zagospodarowaniem terenów wokół akademików zakończyły się w kwietniu 2026 roku – zamontowano obiekty małej architektury z naturalnych materiałów, a także wykonano nasadzenia. – Na Osiedlu Studenckim posadziliśmy ponad 40 nowych drzew oraz prawie 20 tysięcy bylin i roślin cebulowych. Są tu rabaty bylinowe i łąki kwietne z gatunkami roślin flory rodzimej, miododajnych i biocenotycznych, zwiększające zakres usług ekosystemowych. W planach jest jeszcze 5 tysięcy krzewów – wylicza Agnieszka Kostecka-Stec.     Nowe rabaty na Osiedlu Studenckim zaprojektowano w czterech odrębnych kompozycjach kolorystycznych – niebieskiej, czerwonej, żółtej i zielonej – które nawiązują do barw czterech domów studenckich znajdujących się na terenie kampusu. W efekcie Osiedle Studenckie PK zyskało unikatowe, wielofunkcyjne, otwarte przestrzenie publiczne o większej wartości przyrodniczej dzięki wykorzystaniu rodzimych roślin miododajnych, owocujących i stanowiących schronienie dla zwierząt. Przy akademikach PK przebudowane zostanie też boisko wielofunkcyjne, służące studentom do codziennej aktywności sportowych i rekreacji. Będzie miało drenaż, nową nawierzchnię (w miejsce obecnej betonowej) i energooszczędne oświetlenie.     Prace pielęgnacyjne, strefy biocenotyczne,    Wiele prac odbywa się w całych Czyżynach, największym kampusie Politechniki. Poprzedziła je inwentaryzacja zieleni i wyznaczenie tzw. „stref biocenotycznych", czyli miejsc, w których ingerencja związana z utrzymaniem terenu będzie ograniczona do minimum. Strefy rozmieszczone są równomiernie, aby stworzyć korytarze ekologiczne oraz nowe ekotony, a ich łączna powierzchnia zajmie około 25% terenów zielonych będących w utrzymaniu Politechniki Krakowskiej.   W Czyżynach rozpoczęło się już koszenie łąk z nawłocią kanadyjską oraz usuwanie stanowisk rdestowca ostrokończystego. To inwazyjne gatunki roślin, obce dla flory Polski, które intensywnie rozmnażają się w nowych warunkach, zajmując nisze rodzimych gatunków i wypierając je. W skrajnych przypadkach kolonizują całe ekosystemy, zubożając je i niszcząc. Gatunki te są jedną z głównych przyczyn spadku różnorodności biologicznej i wymierania rodzimych gatunków, dlatego tak istotne jest prowadzenie działań zapobiegających ich inwazji.   Zaplanowane jest też usuwanie obcych samosiewów młodych drzew, wykazujących objawy inwazyjności. – Ograniczy się się wyłącznie do młodych egzemplarzy, których w terenie jest bardzo dużo. Kontrola ich liczebności jest konieczna, aby umożliwić prawidłowy rozwój roślin rodzimych. Gatunki te charakteryzują się bowiem bardzo dużym współczynnikiem wysiewu oraz szybkim wzrostem, przez co konkurują o światło i składniki pokarmowe z rodzimymi gatunkami drzew, uniemożliwiając im prawidłowy rozwój – wyjaśnia mgr inż. arch. kraj. Albert Rejman, współautor Strategii Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK, koordynator Zespołu ds. Zieleni i Architektury Krajobrazu PK. – Dla miejskich ekosystemów wartościowe są  zróżnicowane pod kątem pokrycia zielenią tereny, gdzie przenikają się łąki, zakrzewienia i zadrzewienia, tworząc ekotony na granicach różnych form zieleni – podkreśla.   We współpracy z Zarządem Infrastruktury Wodnej w Krakowie trwają prace nad koncepcją usytuowania na terenach Politechniki w Czyżynach zbiorników retencyjnych z funkcją rekreacyjną, obsługujących ten obszar miasta.   Razem na rzecz zrównoważonej przyszłości   Politechnika wprowadza też szereg innych zmian, które wbogacają bioróżnorodność i estetykę przestrzeni. – Rezygnujemy np. z roślin jednorocznych w donicach na rzecz rodzimych bylin miododajnych, wdrażamy strefy koszenia łąk nawłociowych, a martwe drewno z koniecznych wycinek wykorzystujemy do ściółkowania nasadzeń oraz tworzenia suchych żywopłotów i glebariów. Przy takich pozornie niewielkich działaniach zyski są na kilku poziomach, bo obniżamy też koszty związane z corocznym zakupów roślin czy zużyciem wody do podlewania – mówi Albert Rejman.   Wszystkie działania związane z realizacją idei zrównoważonego rozwoju kampusów Politechniki są otwarte na współpracę społeczności akademickiej. Wokół zielonych inicjatyw na uczelni odbyły się już 2 konkursy, 10 warsztatów (dendrologiczne, ornitologiczne, o bioróżnorodności i inne), 6 wykładów, wykonano też opracowania naukowo-badawcze, w tym ankietę badającą potrzeby i wyzwania związane z terenami zielonymi. Stanowiła ważny głos społeczności akademickiej w procesie partycypacji przy budowaniu zielonej strategii dla uczelni.   Czytaj także:    Strategia Zrównoważonego Rozwoju Kampusów Politechniki Krakowskiej na lata 2026-2031     (ar, mas, jp)     * Warto tu wspomnieć, że pierwsze znaczące zmiany na kampusie przy ul. Warszawskiej wprowadzono już w 2010 roku, opracowując m.in. koncepcję „Ogrodu Kościuszki" w oparciu o analizy historyczne.  
Czytaj całość

Kampusy PK jako miejskie centra bioróżnorodności. Uczelnia przyjęła strategię zrównoważonego rozwoju

Politechnika Krakowska przyjęła Strategię Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK na lata 2026-2031. Dokument – przygotowany przez interdyscyplinarny zespół pod kierunkiem Pełnomocniczki Rektora ds. Zrównoważonego Rozwoju na Kampusach PK dr hab. inż. arch. Katarzyny Hodor, prof. PK – określa priorytety uczelni w zakresie realizacji idei zrównoważonego rozwoju. Politechnika już wdraża kompleksowy plan transformacji zieleni na swoich terenach, przeznaczając na ten cel m.in. 100 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy. Rewitalizacja obejmie m.in. kampusy przy ul. Warszawskiej oraz w Czyżynach – z nasadzeniami prawie 250 drzew, około 35 tys. krzewów, ponad 100 tys. innych roślin, budową systemów retencji, stref biocenotycznych i nowej infrastruktury pieszo-rowerowej.   Odpowiedzialność za zasoby naturalne także dla przyszłych pokoleń   Strategia Zrównoważonego Rozwoju Kampusów Politechniki Krakowskiej na lata 2026-2031 jest odpowiedzią na współczesne wyzwania klimatyczne i opiera się na realizacji 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Jej nadrzędnym zamiarem jest poprawa jakości życia przy zachowaniu równości społecznej, bioróżnorodności oraz bogactwa zasobów naturalnych. Osiągnięcie tego zakłada wypracowanie odpowiedzialnego kompromisu pomiędzy harmonijnym rozwojem społeczeństwa a ochroną środowiska, przy jednoczesnej trosce o przyszłe pokolenia w kontekście kończących się zasobów nieodnawialnych.   Strategiczny plan PK koncentruje się na czterech filarach: ochronie środowiska, wspieraniu społeczności akademickiej, innowacyjnych badaniach naukowych oraz nowoczesnej edukacji. Działania operacyjne obejmują m.in. rezygnację ze stosowania chemicznych środków ochrony roślin, rezygnację z urządzeń spalinowych do pielęgnacji, monitoring śladu węglowego i czystości powietrza oraz zrównoważone gospodarowanie odpadami zielonymi.   Wśród celów strategicznych znajdują się zwiększenie wartości przyrodniczej kampusów, zrównoważone zarządzanie terenami, opracowanie planów ogólnych z wyznaczeniem stref bezpiecznej komunikacji pieszej i rowerowej, otwarcie kampusów na mieszkańców miasta, a także realizacja celów zrównoważonego rozwoju przez pracowników w pracach badawczych i podczas obowiązków służbowych. Ważnym aspektem jest również innowacyjność i wysoka efektywność rozwiązań poprawiających jakość funkcjonowania uczelni, uzupełnienie treści nauczania o kluczowe zagadnienia dotyczące zrównoważonego rozwoju oraz nawiązywanie współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym i administracją lokalną.   – Strategia jest odpowiedzią na współczesne wyzwania klimatyczne. Naszym celem jest wykorzystanie potencjału naukowego uczelni w poszukiwaniu nowych proekologicznych rozwiązań, traktując przestrzeń kampusów jako miejskie laboratoria przyszłości. Zmiany zachodzące w XXI wieku generują potrzebę nowego spojrzenia na strategie i plany działań uczelni wyższych, a w obszarach usług ekosystemowych kampusy są ważnymi przestrzeniami miast, w których prowadzone mogą być działania regulacyjne i wspierające – mówi dr hab. inż. arch. Katarzyna Hodor, prof. PK, Pełnomocniczka Rektora ds. Zrównoważonego Rozwoju na Kampusach PK.   Strategię Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK na lata 2026-2031 przygotował zespół pod kierunkiem prof. PK Katarzyny Hodor w składzie: dr inż. Marek Bauer, dr inż. Joanna Kuc, mgr inż. arch. kraj. Albert Rejman, dr hab. inż. Maciej Thomas oraz mgr inż. arch. kraj. Olena Zapolska.   Uczelnia współtworzy ekosystem zieleni miejskiej   Połączenie nowoczesnej działalności akademickiej z funkcjonowaniem w przestrzeniach o wysokiej wartości zabytkowej stanowi jeden z wyróżników Politechniki Krakowskiej. Aż trzy kampusy uczelni znajdują się na terenach objętych ochroną konserwatorską – zespołu Koszar Arcyksięcia Rudolfa przy ul. Warszawskiej, Pałac Królewski w Łobzowie wraz z XIV-wiecznym założeniem parkowym oraz kamienica z dziedzińcem przy ul. Kanoniczej. Status konserwatorski oraz uwarunkowania lokalizacyjne wyznaczają istotne ramy dla planowania i realizacji inwestycji, co bezpośrednio wpłynęło na opracowanie założeń koncepcyjnych Strategii i dobór rozwiązań projektowych w ramach realizowanych i planowanych prac rewitalizacyjnych. Działania rozwojowe prowadzone są z poszanowaniem wartości kulturowych, przy jednoczesnym dostosowywaniu infrastruktury do współczesnych potrzeb nauki, dydaktyki i innowacji.   Politechnika Krakowska realizuje już prace, wpisujące się w nowe podejście do projektowania i utrzymania terenów zieleni. W ramach programu „Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast" z KPO uczelnia pozyskała m.in. 100 mln zł na pięć projektów. Największy z nich – rewitalizacja zabytkowego kampusu przy ul. Warszawskiej oraz zagospodarowanie terenów Osiedla Studenckiego w Czyżynach – pochłonie ponad 49 mln zł. Działania w 2026 r. obejmują 11,9 ha zieleni urządzonej towarzyszącej obiektom budowlanym oraz 32 ha terenów zieleni nieurządzonej na terenie kampusu PK w Czyżynach.*   Rewitalizacja kampusu głównego przy ul. Warszawskiej to kompleksowa zmiana, która zwiększy teren zielony i powierzchnię biologicznie czynną w centrum Krakowa, poprawiając jakość środowiska, wygląd i funkcjonalność całej przestrzeni. Projekt zakłada odtworzenie historycznego układu dawnych koszar austriackich, nadanie priorytetu ruchowi pieszym i rowerowemu oraz wprowadzenie nowych funkcji – edukacyjnych, badawczych, rekreacyjnych i prozdrowotnych. Przebudowany zostanie układ dróg i ścieżek na bardziej dostępny i dostosowany do charakteru miejsca, z zastosowaniem naturalnych, częściowo przepuszczalnych materiałów, co pozwoli lepiej gospodarować wodą deszczową i stworzyć przestrzeń dla nowej zieleni.   – W głównym kampusie uczelni posadzimy ponad 200 nowych drzew, ponad 30 tysięcy krzewów i aż 78 tysięcy innych roślin, w tym najwięcej miododajnych. Zadbamy też o już istniejące drzewa i krzewy, poprawiając warunki do ich dalszego wzrostu. Dzięki temu powstaną bardziej różnorodne, przyjazne i naturalne przestrzenie, sprzyjające odpoczynkowi i kontaktowi z przyrodą – mówi kanclerz uczelni Agnieszka Kostecka-Stec.   Zmodernizowane zostaną instalacje wodne i elektryczne, powstanie system zagospodarowania deszczówki oparty na nature-based solutions, energooszczędne oświetlenie oraz miejsca do ładowania pojazdów z wykorzystaniem energii odnawialnej. Nowe rozwiązania teletechniczne poprawią bezpieczeństwo i ułatwią poruszanie się osobom z niepełnosprawnościami. Całość uzupełnią nowe miejsca do odpoczynku – ławki, wiaty, źródełka wody pitnej i zielone kąciki do cichej nauki, zachęcające do aktywnego korzystania z przestrzeni i codziennego przebywania na świeżym powietrzu.   Więcej zieleni i miejsc do aktywnego wypoczynku dla studentów   Dla opracowaniu wytycznych strategicznych i projektowych istotna była wcześniejsza inwentaryzacja przyrodnicza kampusu przy ul. Warszawskiej, wykonana w 2025 roku przez zewnętrznych ekspertów – dr Wojciecha Zarzyckiego, dr Magdalenę Zarzycką i Mikołaja Siemaszkę.   To opracowanie nie tylko oceniło stan zasobów przyrodniczych uczelni, ale także wskazało kierunki ich dalszego rozwoju. Z dokumentu wynika, że teren ma w przeważającej mierze charakter antropogeniczny –70% powierzchni stanowią obszary zabudowane i utwardzone. Brak tu naturalnych siedlisk, a roślinność to głównie zieleń urządzona. W pierwszej połowie 2025 roku odnotowano łącznie 210 gatunków roślin, z czego 135 występowało spontanicznie. Dominowały gatunki obce (zidentyfikowano 13 inwazyjnych). Jedynym dziko rosnącym gatunkiem objętym ochroną częściową okazał się mech fałdownik nastroszony, a pozostałe rośliny chronione, jak pierwiosnki czy zimowit jesienny, występują wyłącznie w uprawie. Autorzy podkreślili też znaczenie nowo wprowadzanych łąk kwietnych – stały się kluczowymi punktami bioróżnorodności, przyciągnęły aż 64 gatunki stawonogów.     Wnioski z inwentaryzacji, zachęcające do dalszej naturalizacji kampusu, znalazły odzwierciedlenie w nowej jego koncepcji, jak i trwających już zielonych działaniach uczelni.   Od początku sezonu 2026 roku na kampusie przy ul. Warszawskiej prowadzone są prace ogrodnicze. Poprawie jakości i struktury gleby służy ściółkowanie nasadzeń bylin, krzewów i młodych drzew, stosowanie naturalnych preparatów z kwasami humusowymi na trawnikach i rabatach, a także ograniczenie częstotliwości koszenia muraw do minimum z częściowym pozostawianiem pokosu. W kampusie w centrum Krakowa powstały nowe rabaty bylinowe z udziałem roślin miododajnych. Odwiedzają je nie tylko niezliczone ilości zapylaczy, ale również chronione, rzadkie gatunki owadów.   Politechnika Krakowska realizuje też oddolne inicjatywy studenckie i pracownicze, dotyczące zagospodarowania kampusów. Wiosną 2026 roku na kampusie przy ul. Warszawskiej powstała tzw. „Kwatera bioróżnorodności” – trójkątna rabata składająca się z mieszanki rodzimych roślin zielnych, kopców próchniejącego drewna, warstwy ściółki i kompostu oraz hoteli dla owadów, stworzona z okazji Międzynarodowego Dnia Różnorodności Biologicznej.     W Czyżynach – nowe rośliny i miejsca do rekreacji    Na terenie Osiedla Studenckiego Politechniki Krakowskiej w Czyżynach studenci zyskali już nowe miejsca do odpoczynku i rekreacji wśród całkowicie odmienionej zieleni. Prace związane z nowym zagospodarowaniem terenów wokół akademików zakończyły się w kwietniu 2026 roku – zamontowano obiekty małej architektury z naturalnych materiałów, a także wykonano nasadzenia. – Na Osiedlu Studenckim posadziliśmy ponad 40 nowych drzew oraz prawie 20 tysięcy bylin i roślin cebulowych. Są tu rabaty bylinowe i łąki kwietne z gatunkami roślin flory rodzimej, miododajnych i biocenotycznych, zwiększające zakres usług ekosystemowych. W planach jest jeszcze 5 tysięcy krzewów – wylicza Agnieszka Kostecka-Stec.     Nowe rabaty na Osiedlu Studenckim zaprojektowano w czterech odrębnych kompozycjach kolorystycznych – niebieskiej, czerwonej, żółtej i zielonej – które nawiązują do barw czterech domów studenckich znajdujących się na terenie kampusu. W efekcie Osiedle Studenckie PK zyskało unikatowe, wielofunkcyjne, otwarte przestrzenie publiczne o większej wartości przyrodniczej dzięki wykorzystaniu rodzimych roślin miododajnych, owocujących i stanowiących schronienie dla zwierząt. Przy akademikach PK przebudowane zostanie też boisko wielofunkcyjne, służące studentom do codziennej aktywności sportowych i rekreacji. Będzie miało drenaż, nową nawierzchnię (w miejsce obecnej betonowej) i energooszczędne oświetlenie.     Prace pielęgnacyjne, strefy biocenotyczne,    Wiele prac odbywa się w całych Czyżynach, największym kampusie Politechniki. Poprzedziła je inwentaryzacja zieleni i wyznaczenie tzw. „stref biocenotycznych", czyli miejsc, w których ingerencja związana z utrzymaniem terenu będzie ograniczona do minimum. Strefy rozmieszczone są równomiernie, aby stworzyć korytarze ekologiczne oraz nowe ekotony, a ich łączna powierzchnia zajmie około 25% terenów zielonych będących w utrzymaniu Politechniki Krakowskiej.   W Czyżynach rozpoczęło się już koszenie łąk z nawłocią kanadyjską oraz usuwanie stanowisk rdestowca ostrokończystego. To inwazyjne gatunki roślin, obce dla flory Polski, które intensywnie rozmnażają się w nowych warunkach, zajmując nisze rodzimych gatunków i wypierając je. W skrajnych przypadkach kolonizują całe ekosystemy, zubożając je i niszcząc. Gatunki te są jedną z głównych przyczyn spadku różnorodności biologicznej i wymierania rodzimych gatunków, dlatego tak istotne jest prowadzenie działań zapobiegających ich inwazji.   Zaplanowane jest też usuwanie obcych samosiewów młodych drzew, wykazujących objawy inwazyjności. – Ograniczy się się wyłącznie do młodych egzemplarzy, których w terenie jest bardzo dużo. Kontrola ich liczebności jest konieczna, aby umożliwić prawidłowy rozwój roślin rodzimych. Gatunki te charakteryzują się bowiem bardzo dużym współczynnikiem wysiewu oraz szybkim wzrostem, przez co konkurują o światło i składniki pokarmowe z rodzimymi gatunkami drzew, uniemożliwiając im prawidłowy rozwój – wyjaśnia mgr inż. arch. kraj. Albert Rejman, współautor Strategii Zrównoważonego Rozwoju Kampusów PK, koordynator Zespołu ds. Zieleni i Architektury Krajobrazu PK. – Dla miejskich ekosystemów wartościowe są  zróżnicowane pod kątem pokrycia zielenią tereny, gdzie przenikają się łąki, zakrzewienia i zadrzewienia, tworząc ekotony na granicach różnych form zieleni – podkreśla.   We współpracy z Zarządem Infrastruktury Wodnej w Krakowie trwają prace nad koncepcją usytuowania na terenach Politechniki w Czyżynach zbiorników retencyjnych z funkcją rekreacyjną, obsługujących ten obszar miasta.   Razem na rzecz zrównoważonej przyszłości   Politechnika wprowadza też szereg innych zmian, które wbogacają bioróżnorodność i estetykę przestrzeni. – Rezygnujemy np. z roślin jednorocznych w donicach na rzecz rodzimych bylin miododajnych, wdrażamy strefy koszenia łąk nawłociowych, a martwe drewno z koniecznych wycinek wykorzystujemy do ściółkowania nasadzeń oraz tworzenia suchych żywopłotów i glebariów. Przy takich pozornie niewielkich działaniach zyski są na kilku poziomach, bo obniżamy też koszty związane z corocznym zakupów roślin czy zużyciem wody do podlewania – mówi Albert Rejman.   Wszystkie działania związane z realizacją idei zrównoważonego rozwoju kampusów Politechniki są otwarte na współpracę społeczności akademickiej. Wokół zielonych inicjatyw na uczelni odbyły się już 2 konkursy, 10 warsztatów (dendrologiczne, ornitologiczne, o bioróżnorodności i inne), 6 wykładów, wykonano też opracowania naukowo-badawcze, w tym ankietę badającą potrzeby i wyzwania związane z terenami zielonymi. Stanowiła ważny głos społeczności akademickiej w procesie partycypacji przy budowaniu zielonej strategii dla uczelni.   Czytaj także:    Strategia Zrównoważonego Rozwoju Kampusów Politechniki Krakowskiej na lata 2026-2031     (ar, mas, jp)     * Warto tu wspomnieć, że pierwsze znaczące zmiany na kampusie przy ul. Warszawskiej wprowadzono już w 2010 roku, opracowując m.in. koncepcję „Ogrodu Kościuszki" w oparciu o analizy historyczne.  
Czytaj całość

Katowice Airport ze wsparciem Politechniki: technologie dla bezpieczeństwa infrastruktury i komfortu pasażerów

Politechnika Krakowska rozpoczyna współpracę naukową i dydaktyczną z Międzynarodowym Portem Lotniczym Katowice w Pyrzowicach. Będzie służyć m.in. wzmacnianiu niezawodności i bezpieczeństwa infrastruktury śląskiego lotniska. Dzięki podpisanemu właśnie porozumieniu studenci PK zyskują możliwość odbywania unikatowych praktyk i stażów. List intencyjny o współpracy podpisali rektor Politechniki prof. Andrzej Szarata i Artur Tomasik, prezes Zarządu Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego, operatora Katowice Airport.     Krakowska politechnika jest jednym z czołowych polskich ośrodków eksperckich w obszarze transportu. – To jeden z naszych  priorytetowych obszarów badań i kształcenia kadr inżynierskich. Specjalizujemy się m.in. w planowaniu, projektowaniu i modernizacji infrastruktury transportowej. Uczestniczymy w licznych projektach dotyczących bezpieczeństwa, logistyki, nowych technologii, ochrony środowiska oraz zarządzania w transporcie, także lotniczym. Oferujemy naszemu nowemu partnerowi wiedzę  i praktyczne doświadczenie – mówi rektor PK prof. Andrzej Szarata.           – Jestem przekonany, że połączenie naszej praktycznej wiedzy operacyjnej i biznesowej z eksperckim zapleczem naukowym Politechniki Krakowskiej przyniesie wymierne efekty – mówi prezes Artur Tomasik. – Dziękuję rektorowi Andrzejowi Szaracie za wypracowanie bardzo konkretnych ram naszego partnerstwa. Na infrastrukturze katowickiego lotniska specjaliści z Politechniki będą m.in. testować nowoczesne rozwiązania oparte na technologii LiDAR. Posłużą one do monitorowania stanu nawierzchni lotniskowych oraz zapobiegania obecności ciał obcych na drodze startowej.     Badania, służące wypracowaniu rozwiązań, które będzie można wprowadzić do realnych lotniskowych zastosowań, rozpoczął już w Pyrzowicach zespół naukowców z Katedry Systemów Transportowych i Logistycznych oraz Szkoły Doktorskiej Politechniki Krakowskiej. – Za nami już badania na terenie lotniska, które skoncentrowane były na dwóch zagadnieniach: wykrywaniu obiektów FOD (Foreign Object Debris) z wykorzystaniem nowoczesnych technologii oraz możliwościach oceny jakości nawierzchni drogi startowej z wykorzystaniem nagrań wideo i algorytmów sztucznej inteligencji – informuje dr inż. Anton Pashkevich, kierujący badaniami.     Takie badania służą m.in. ocenie przydatności technologii LiDAR do wykrywania obiektów FOD na drodze startowej, drogach kołowania i płycie postojowej. W ich ramach ocenie podlegać będą takie aspekty jak: skuteczność detekcji, dokładność lokalizacji obiektów, możliwość automatyzacji procesu wykrywania FOD i potencjał wdrożeniowy rozwiązania, które zaproponują katowickiemu lotnisku eksperci PK.     – Rozpoczęliśmy już też w Pyrzowicach badania dotyczące percepcji oznakowania terminalu pasażerskiego. Naszym celem jest lepsze zrozumienie sposobu, w jaki pasażerowie odbierają i interpretują oznakowanie w terminalu. Liczymy, że wyniki badań pozwolą wskazać obszary wymagające udoskonalenia i będą cennym wsparciem w dalszym rozwoju infrastruktury oraz poprawie doświadczeń pasażerów – mówi dr Anton Pashkevich.     Ciekawym rozwiązaniem, służącym zabezpieczeniom infrastruktury lotniskowej, może być dla Pyrzowic także opracowana i rozwijana na Politechnice technologia polimerowych złączy podatnych (testowana już m.in. na lotnisku w Balicach). Zadaniem innowacyjnych złączy jest przenoszenie obciążeń przy dużych deformacjach, co pozwala skutecznie redukować naprężenia w materiałach kruchych i zwiększać wytrzymałość całej remontowanej konstrukcji. Wynalazek zespołu prof. Arkadiusza Kwietnia z Wydziału Inżynierii Lądowej PK służy m.in. do zapobiegania deformacjom konstrukcji narażonych np. na szkody komunikacyjne (także górnicze, sejsmiczne czy osuwiskowe).       Współpraca Politechniki i Katowice Airport obejmuje realizację wspólnych prac badawczych, rozwojowych i testowych, udział we wspólnych projektach wdrożeniowych, eksperckie wsparcie ze strony specjalistów uczelni w formie  konsultacji branżowych i opracowań doradczych, bieżącej wymiany wiedzy i doświadczeń z wykorzystaniem wzajemnej infrastruktury.     Studenci Politechniki Krakowskiej będą mogli odbywać w Pyrzowicach praktyki i staże oraz realizować prace dyplomowe oparte na rzeczywistych problemach z  lotniskowej praktyki. Uczelnia kształci inżynierów na licznych kierunkach i specjalnościach odpowiadających zakresowi działania Katowice Airport. Szczególnie dla studentów transportu i logistyki, budownictwa, mechaniki i budowa maszyn, inżynierii bezpieczeństwa, cenne będzie poznanie realiów funkcjonowania nowoczesnego portu lotniczego. – Bezpośredni dostęp do danych, specjalistów i realnych zadań inżynierskich podczas praktyk oraz realizacji prac inżynierskich i magisterskich doda rynkowej wartości dyplomów naszych wychowanków  – podkreśla rektor Andrzej Szarata.   Pierwsze prace dyplomowe, przy wsparciu specjalistów śląskiego portu, już powstają.         (m)   Zdjęcia Katowice Airport oraz archiwum Antona Pashkevicha       {fastsocialshare}
Czytaj całość

Odpady oczyszczą jeziora, a potem nakarmią rośliny. Ta „przewrotna” technologia zmienia problem w rozwiązanie

  Technologię, która jednocześnie oczyszcza jeziora, daje drugie życie odpadom i zamienia wodne zanieczyszczenia w nawóz dla rolnictwa opracowali naukowcy Politechniki Krakowskiej. Wraz z partnerami z Polski, Niemiec i Litwy stworzyli inteligentne materiały na bazie odpadowych zeolitów i sorbentów, które wychwytują z wody związki azotu i fosforu, odpowiedzialne za eutrofizację. Po recyklingu można je przekształcić w nawóz do roślin z kontrolowanym tempem uwalniania składników pokarmowych!  Na kampusie głównym Politechniki w Krakowie eksperymentalnie rosną już rośliny, wspomagane takim nawozem. Za innowacyjny pomysł zespół z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki oraz Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK otrzymał już złoty i srebrny medal na prestiżowych międzynarodowych targach i wystawach wynalazków – Kaohsiung International Invention Design EXPO oraz EUROINVENT.     Zespół projektu CleanLake tworzą partnerzy z Polski, Niemiec i Litwy / Fot. archiwum zespołu CleanLake      Kto nie zaznał tego problemu? Wyczekiwany urlop, upał, chciałoby się schłodzić w jeziorze. A tu zakaz kąpieli. Woda mętna jak zupa, królują w niej sinice i glony. Ta zmora wakacyjnych kurortów to tylko jeden z objawów eutrofizacji czyli jednego z najpoważniejszych problemów współczesnej gospodarki wodnej.   Eutrofizacja czyli przeżyźnienie środowiska jezior, rzek i mórz jest procesem nadmiernego wzbogacania wód powierzchniowych w biogeny – przede wszystkim związki azotu i fosforu. Naturalnie powolny proces przyspieszyła intensywna działalność człowieka. Do wód trafia coraz więcej zanieczyszczeń komunalnych, przemysłowych i z rolnictwa, co ma dla ekosystemów śmiercionośne skutki. Eutrofizacja prowadzi m.in. do masowego, niekontrolowanego rozwoju glonów i sinic, zmętnienia wody i ograniczenia dostępu światła do roślin, obumierania wodnej flory, śnięcia ryb i innych organizmów wodnych, zmniejszenia bioróżnorodności, pogorszenia jakości wody aż do pojawienia się w niej niebezpiecznych dla ludzi i zwierząt toksyn.     Dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK (na zdjęciu z lewej) i zespół projektu podczas badań / Fot. archiwum zespołu CleanLake    Innowacyjne materiały z odpadów lekiem na eutrofizację wód    Problem podjęli naukowcy Politechniki Krakowskiej w ramach międzynarodowej kooperacji w projekcie CleanLake. Opracowali systemy uzdatniania wody na bazie zeolitów pozyskiwanych z przemysłowych odpadów, przeciwdziałające procesowi eutrofizacji. To rozwiązanie na kilka sposobów wspiera środowisko przy wykorzystaniu zasad gospodarki obiegu zamkniętego.    – Opracowaliśmy innowacyjne sorbenty i zeolity, oparte na autorskiej metodzie ich produkcji, które w sposób celowany i selektywny usuwają z wody związki azotu i fosforu, atakując pierwotną przyczynę problemu eutrofizacji – wyjaśnia dr hab. inż. Kinga Korniejenko, prof. PK, jedna z autorek technologii, kierownik projektu CleanLake. Metoda pozwala na przekształcenie uciążliwych, trudnych do zagospodarowania odpadów energetycznych i mineralnych w wydajne, kompozytowe sorbenty o precyzyjnie zaprojektowanej strukturze porowatej. Materiały te mogą składać się nawet w 80% z surowców odpadowych, co drastycznie obniża koszty produkcji i redukuje ilość odpadów trafiających na składowiska.    Kluczem do przełomu jest odejście od tradycyjnych, energochłonnych i kosztownych metod wytwarzania zeolitów. – Nasza technologia polega na niskotemperaturowej syntezie zeolitów z odpadów przemysłowych, takich jak popioły lotne, popioły ze spalania biomasy, itp. W procesie wykorzystujemy roztwory alkaliczne o niskim stężeniu, nieprzekraczającym trzech moli na litr, oraz temperatury rzędu zaledwie 20-25 stopni Celsjusza. To znacząco odróżnia naszą metodę od klasycznych, wymagających aktywacji hydrotermalnej w podwyższonych temperaturach i ciśnieniu. Kluczowe jest również to, że nasze złoża sorbentowo-zeolitowe składają się z różnych materiałów wytwarzanych w Polsce i na Litwie – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK, współautor wynalazku.    Rewolucja w syntezie zeolitów – od popiołu do zaawansowanego sorbentu    Opracowanie technologii to wieloetapowy proces. Rozpoczęła go ocena i szczegółowa charakterystyka różnych odpadów przemysłowych, takich jak popioły lotne i denne z elektrociepłowni, pozostałości po spalaniu biomasy czy odpady wydobywcze. – Ten etap jest kluczowy, ponieważ każdy rodzaj surowca charakteryzuje się nieco innym składem chemicznym i mineralogicznym, co wymaga indywidualnego podejścia i optymalizacji parametrów syntezy – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK.    Kolejny etap to właściwa produkcja zeolitów metodą aktywacji alkalicznej, która w przypadku tej technologii przebiega w warunkach łagodnych, ale ściśle kontrolowanych. Naukowcy optymalizują proces pod kątem uzyskania pożądanej struktury porów, maksymalizacji powierzchni właściwej oraz zdolności do wymiany jonowej, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność sorpcyjną gotowego materiału.    Potem trzeba zneutralizować wysokie pH, czyli staranne umyć i oczyścić produkt z wykorzystaniem zamkniętego obiegu wody procesowej, co eliminuje ryzyko przedostania się zanieczyszczeń do środowiska. A dalej następuje formowanie kompozytowych materiałów sorpcyjnych, które charakteryzują  się wysokim powinowactwem do jonów azotu i fosforu, czyli głównych sprawców eutrofizacji.    Ze zużytego sorbentu powstanie wartościowy nawóz    Jak to działa w praktyce? Z wykorzystaniem inteligentnych materiałów sorpcyjnych można budować wodną infrastrukturę o podwójnym zastosowaniu. Ścieżki czyszczące na brzegach jezior i stawów, pomosty dla ptactwa czy podwodne siedliska dla małych zwierząt i ryb, mogą służyć i ludziom i zwierzętom, a jednocześnie dzięki umieszczeniu w nich inteligentnych sorbentów, redukować ilość fosforu i azotu w wodzie. – W ten sposób nasz projekt daje podwójne korzyści. Proponuje  tworzenie funkcjonalnych i estetycznych przestrzeni do rekreacji, które równocześnie wspierają czystość wód i bioróżnorodność – mówi dr hab. inż. Kinga Korniejenko, prof. PK.    – Sorbent po zużyciu – gdy jest już nasycony zanieczyszczeniami/biogenami – nie trafia na składowisko. Może być przetwarzany np. na nawozy o spowolnionym uwalnianiu, co zamyka obieg składników odżywczych, zwraca je do cyklu rolniczego i wspiera zrównoważoną produkcję żywności. W ten sposób odpady stają się nie tylko skutecznym sorbentem, ale i cennym nawozem, który wspomaga wzrost roślin – tłumaczy dr inż. Agnieszka Grela, członkini zespołu badawczego.    Jak taki nawóz wspiera rozwój roślin można już zobaczyć na terenie głównego kampusu Politechniki Krakowskiej przy ulicy Warszawskiej w Krakowie. Naukowcy z Wydziału Inżynierii Środowiska PK hodują tu eksperymentalnie rośliny, które od początku swojego wzrostu są zasilane nawozem powstałym właśnie z odpadów materiału sorpcyjnego, wykorzystanego wcześniej do oczyszczania wody w ramach projektu CleanLake. – Doświadczenia prowadzimy w kontrolowanych warunkach. Monitorujemy  wzrost roślin. Uzyskane wyniki porównamy z efektami nawożenia, uzyskanymi przy zastosowaniu produktów rynkowych, wykorzystywanych w uprawie pszenicy i rzepaku – mówi dr inż. Agnieszka Grela. Badania pozwolą ocenić, czy materiały, które wcześniej służyły do oczyszczania wód, mogą zostać ponownie wykorzystane jako skuteczne nawozy o kontrolowanym uwalnianiu składników niezbędnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin. – Takie rozwiązanie wpisuje się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym, ograniczając ilość odpadów oraz zwiększając efektywność wykorzystania surowców – podkreśla dr Grela.    Technologia z laboratorium dla zarządców wód, samorządów, firm wodociągowych, rolników     System opracowany przy udziale Politechniki Krakowskiej powstał w ramach międzynarodowego projektu CleanLake. Współfinansuje go Unia Europejska w ramach programu M-ERA.NET, a realizują – w konsorcjum z liderującą badaniom krakowską uczelnią – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, firma PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o., Akademia Górnicza we Freibergu (Niemcy) oraz Wileński Uniwersytet Techniczny im. Giedymina (Litwa). W skład zespołu projektowego – obok prof. Łacha, prof. Korniejenko i dr Greli – wchodzą także dr inż. Beata Figiela, mgr inż. Kacper Oliwa, mgr inż. Elwira Rusinek z Politechniki Krakowskiej oraz dr hab. Maciej Gąbka, prof UAM i dr hab. Beata Messyasz, prof UAM z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.    Obecnie konsorcjanci z Polski, Niemiec i Litwy przygotowują wspólne zgłoszenia patentowe obejmujące systemy oczyszczania wód, które wykorzystują opracowaną przy udziale Politechniki Krakowskiej technologię: modułowy układ filtracyjno-sorpcyjny dla wód opadowych i spływowych oraz system podwodnych nośników balastowych z wymiennymi kasetami zeolitowo-sorpcyjnymi.    Systemy te są testowane w Polsce i Niemczech. – Testowaniem, implementacją i walidacją opracowanych rozwiązań w rzeczywistych warunkach na Jeziorze Kierskim zajmuje się polska firma PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o. – mówi prof. Michał Łach. – W przyszłości rozwiązania te mogą być stosowane nie tylko w jeziorach, ale również w wodach płynących, zbiornikach retencyjnych, rowach melioracyjnych i systemach podczyszczania wód opadowych.    Z ekonomicznego punktu widzenia technologia oferuje możliwość produkcji tanich, skalowalnych i wysokowydajnych sorbentów, których koszt wytworzenia jest nieporównywalnie niższy od dostępnych na rynku komercyjnych odpowiedników. – Otwiera to nowe możliwości dla przemysłu wodno-ściekowego, branży rekultywacji i inżynierii środowiska, oferując produkt o wysokiej selektywności i zdolności do regeneracji, który przewyższa konwencjonalne adsorbenty pod wieloma względami. Potencjał komercyjny rozwiązania, skierowanego do samorządów, zarządców jezior, przedsiębiorstw wodociągowych, a także do sektora rolniczego, wydaje się być ogromny – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK.   Jako największą wartość projektu wskazuje połączenie nauki, technologii i praktyki środowiskowej. – Opracowywane systemy mogą przyczynić się do poprawy jakości wód, ograniczenia zakwitów glonów, ochrony bioróżnorodności i poprawy warunków życia lokalnych społeczności. Jednocześnie wykorzystanie popiołów lotnych, odpadów antropogenicznych i diatomitu tworzy nowe możliwości zagospodarowania surowców mineralnych oraz odzysku związków biogennych, które po związaniu w złożach mogą być dalej badane jako potencjalne składniki nawozowe – podsumowuje naukowiec Politechniki.     Zastosowanie takich rozwiązań ma też ważny efekt edukacyjny. – Przekłada się na wzrost świadomości ekologicznej wśród mieszkańców, którzy na własne oczy widzą pozytywne skutki wdrażania nowoczesnych, zielonych technologii – podkreśla prof. Kinga Korniejenko.        (mas, jp)       {fastsocialshare}  
Czytaj całość

Postępowania na WIiTCh

Informacje prasowe, wywiady

Oferta dydaktyczna Wydziału

Biotechnologia przemysłowa

Studia stacjonarne I i II stopnia

Biotechnologia przemysłowa

Specjalność Biotechnologia przemysłowa i w ochronie środowiska

Dowiedz się więcej

Inżynieria chemiczna i procesowa

Studia stacjonarne I i II stopnia

Inżynieria chemiczna i procesowa

Trzy specjalności, w tym jedna realizowana w całości w języku angielskim

Dowiedz się więcej

Technologia chemiczna

Studia stacjonarne I i II stopnia

Technologia chemiczna

Siedem specjalności, w tym jedna realizowana w całości w języku angielskim

Dowiedz się więcej

Wybrane Projekty realizowane na Wydziale

PK_WIiTCh_RGB

//administracja www - logowanie