Aktualności PK

Na Politechnice Krakowskiej trwa realizacja pilotażowego programu rozwoju kompetencji liderskich skierowanego do kierowników Katedr i Laboratoriów PK w formule dwóch sześciogodzinnych spotkań pn. „Siła przywództwa – jak inspirować zespół, skutecznie delegować zadania i budować kulturę informacji zwrotnej w środowisku akademickim”.     Program realizowany jest z inicjatywy Prorektor ds. Nauki Politechniki Krakowskiej, dr hab. inż. Magdaleny Niemczewskiej-Wójcik, prof. PK, a za jego przygotowanie i koordynację odpowiada Biuro Doskonalenia Kadr PK. Przedsięwzięcie stanowi element szerszych działań Uczelni ukierunkowanych na systemowe wzmacnianie kompetencji osób pełniących funkcje kierownicze oraz rozwój nowoczesnej kultury zarządzania w środowisku akademickim.   Program został przygotowany z myślą o osobach pełniących funkcje kierownicze i koncentruje się na praktycznych aspektach zarządzania zespołami w środowisku akademickim. Uczestnicy pracują m.in. nad zagadnieniami związanymi z budowaniem autorytetu lidera, skutecznym delegowaniem zadań, udzielaniem informacji zwrotnej, komunikacją w zespołach zróżnicowanych pokoleniowo oraz reagowaniem w trudnych i wymagających sytuacjach zawodowych.   Szkolenie ma charakter warsztatowy, co pozwala nie tylko na uporządkowanie wiedzy, ale przede wszystkim na wymianę doświadczeń i pracę nad rozwiązaniami odnoszącymi się do realnych wyzwań związanych z kierowaniem zespołami na Uczelni.   Realizacja programu wpisuje się w działania Politechniki Krakowskiej ukierunkowane na systemowy rozwój kompetencji kadry, wynikające z celów Strategii Rozwoju Politechniki Krakowskiej na lata 2026–2031 oraz Strategii HR dla Naukowców (HRS4R). Rozwijanie kompetencji menedżerskich i przywódczych osób pełniących funkcje kierownicze stanowi jeden z elementów budowania nowoczesnego środowiska pracy, wspierającego współpracę, odpowiedzialność oraz rozwój pracowników.   Pilotaż jest jednocześnie okazją do zebrania doświadczeń i opinii uczestników, które będą mogły zostać wykorzystane przy projektowaniu kolejnych działań rozwojowych dedykowanych kadrze kierowniczej Politechniki Krakowskiej.   Przed nami kolejne spotkania i kolejne obszary pracy nad kompetencjami, które wspierają skuteczne przywództwo w środowisku akademickim.     Aby dowiedzieć się więcej o programie i jego założeniach, zapraszamy do odwiedzenia i strony internetowej: HRAward oraz Facebooka Biura Doskonalenia Kadr     {fastsocialshare}    

– Mieszkanie to nie luksus, ale warunek bezpieczeństwa i godnego życia. Powinno być elastycznie dostępne i stabilne kosztowo – mówi prof. Patrycja Haupt z Politechniki Krakowskiej o rekomendacjach Rady Konsultacyjnej ds. Mieszkalnictwa przy Komisji Europejskiej. Polska ekspertka jako jeden z 15 międzynarodowych specjalistów uczestniczyła w opracowywaniu przez Radę strategicznych rekomendacji dla Europejskiego Planu Dostępnego Mieszkalnictwa, ogłoszonego już przez Komisję Europejską. Problemy w sektorze mieszkalnictwa Unia Europejska określa już jako kryzys społeczny, bo własne mieszkanie staje się w Europie towarem coraz bardziej luksusowym o mocno ograniczonej dostępności.         Z dr hab. inż. Patrycją Haupt, prof. Politechniki Krakowskiej rozmawiamy o rekomendacjach Rady. W rozmowie m.in.:    Czy Unia Europejska oficjalnie zmienia definicję mieszkania? Na czym polega model Cost Rental i dlaczego ma on skutecznie obniżać koszty najmu? Jak publiczne banki ziemi i przechwytywanie wzrostu wartości gruntów mają ograniczyć spekulację? Jaką rolę może odegrać „skoordynowanie popytu” na budownictwo modułowe i prefabrykowane? Jakimi narzędzia kontrolować najem krótkoterminowy? Dlaczego tanie mieszkanie w obszarach wiejskich nie rozwiąże problemu ich wyludniania? Co oznacza postulat „lepszego planowania, a nie deregulacji” dla polskich samorządów? Kto w Polsce miałby odpowiadać za wdrożenie rekomendacji? Czy po wdrożeniu rekomendacji w polskich miastach spadną ceny mieszkań?     – Raport wzywa do "radykalnej zmiany paradygmatu" w myśleniu o mieszkalnictwie. Czy to oznacza, że Unia Europejska oficjalnie odchodzi od traktowania mieszkania jako towaru i uznaje je za infrastrukturę krytyczną?     Dr hab. inż. arch. Patrycja Haupt, prof. PK: – Nie oznacza to jeszcze, że Unia Europejska formalnie przyjęła nową, wiążącą definicję mieszkania. Rekomendacje wskazują konieczną zmianę w kierunku myślenia. W ten sposób Unia Europejska dąży do ograniczenia spekulacji na rynku mieszkaniowym, które w wielu państwach prowadzą do wzrostu cen i zmniejszenia dostępności mieszkań. Dlatego rekomendowane jest podejście inspirowane fińskim modelem Housing First, opartym na uznaniu mieszkania za podstawowy warunek bezpieczeństwa, godnego życia i skutecznej integracji społecznej. Mieszkanie staje się w tym modelu warunkiem odzyskania bezpieczeństwa, godności i kontroli nad własnym życiem, a nie nagrodą za wcześniejsze rozwiązanie wszystkich problemów. Takie podejście rekomenduje również Rada Europejska jako podstawową drogę pomocy osobom doświadczającym przewlekłej lub powracającej bezdomności.     Dla zwykłego obywatela ta zmiana paradygmatu powinna oznaczać, że skuteczność polityki mieszkaniowej nie będzie oceniana wyłącznie na podstawie liczby wybudowanych lokali czy ich ceny ofertowej. Ważne mają być również bezpieczeństwo najmu, całkowite koszty utrzymania mieszkania, efektywność energetyczna, dostęp do usług i transportu oraz możliwość pozostania we własnej społeczności. To przejście od pytania: „ile mieszkań sprzedano?” do pytania: „czy każdy człowiek ma dostęp do bezpiecznego, odpowiedniego i możliwego do utrzymania domu?”.     – Dokument liczy 75 rekomendacji, jedna z nich – model Cost Rental – jest wskazywana jako najważniejsza. Na czym polega ten model i dlaczego autorzy uważają, że będzie on skuteczny w walce z wysokimi cenami?     – Autorzy raportu wyraźnie podkreślają potrzebę lepszego wykorzystania istniejących budynków, ich modernizacji i adaptacji. Jednocześnie uznają, że samo uruchamianie pustostanów nie wystarczy – szczególnie w dużych miastach nadal konieczna będzie budowa mieszkań na dużą skalę, zarówno społecznych, jak i prywatnych. Uzupełnieniem tych dwóch segmentów ma być szeroki rozwój modelu Cost Rental. W tym modelu wysokość czynszu nie wynika z maksymalnej ceny, jaką można uzyskać na rynku, lecz z rzeczywistych kosztów zapewnienia mieszkania: zakupu gruntu, budowy, finansowania, zarządzania, eksploatacji i utrzymania budynku. Dopuszczalny zysk inwestora jest z góry określony i ograniczony, a część nadwyżek pozostaje w systemie i może być przeznaczana na remonty lub realizację kolejnych mieszkań. Ogranicza się także możliwość sprzedaży budynków i zmiany ich przeznaczenia, aby lokale pozostały dostępne cenowo przez dziesięciolecia, a najlepiej trwale.     Model ten jest uznawany za szczególnie skuteczny, ponieważ eliminuje ze struktury czynszu premię spekulacyjną. Inwestor może uzyskać niski, ale stabilny i przewidywalny zwrot, natomiast wzrost wartości nieruchomości nie może zostać wykorzystany do gwałtownego podnoszenia czynszów ani szybkiej odsprzedaży mieszkań. Raport określa taki kapitał jako patient capital, czyli kapitał cierpliwy, nastawiony na długoterminowy i umiarkowany zwrot, a nie na szybki zysk. Dla obywatela oznaczałoby to większy wybór stabilnych mieszkań o przewidywalnym czynszu, również dla osób pracujących i gospodarstw o średnich dochodach, które nie kwalifikują się do tradycyjnego mieszkalnictwa socjalnego, ale nie są już w stanie ponosić cen obowiązujących na rynku prywatnym.     – Jednym z głównych filarów raportu jest walka ze spekulacją gruntami poprzez publiczne banki ziemi i przechwytywanie wzrostu wartości gruntów. Co to oznacza?     – W praktyce chodzi o to, aby wzrost wartości gruntu, który powstaje dzięki decyzjom publicznym i inwestycjom finansowanym przez społeczeństwo, nie trafiał wyłącznie do prywatnego właściciela. Jeżeli działka zyskuje na wartości dlatego, że miasto zmieniło plan miejscowy, dopuściło większą intensywność zabudowy, wybudowało drogę, szkołę albo linię tramwajową – część tej korzyści powinna zostać przeznaczona na cele publiczne, na przykład budowę mieszkań dostępnych cenowo, infrastruktury, terenów zielonych czy usług społecznych. Może się to odbywać poprzez opłaty planistyczne, podatki od wzrostu wartości, zobowiązania deweloperów albo obowiązek przeznaczenia części mieszkań na najem po regulowanym czynszu. Raport podkreśla, że bez takich mechanizmów wysoka wartość gruntów sprzyja spekulacji i utrudnia realizację mieszkań społecznych oraz inwestycji o ograniczonym zysku.     Publiczny bank ziemi to podmiot, który strategicznie kupuje, przejmuje i gromadzi grunty oraz budynki – zarówno tereny poprzemysłowe, jak i niezabudowane – zanim ich ceny gwałtownie wzrosną. Następnie może przekazywać je, sprzedawać albo, co szczególnie istotne, oddawać w długoterminową dzierżawę pod budowę regulowanych mieszkań dostępnych cenowo. Dochody ze sprzedaży lub dzierżawy mogą wracać do funduszu i sfinansować zakup kolejnych nieruchomości. Dzięki temu samorząd zachowuje kontrolę nad gruntem     – Raport mówi o "skoordynowaniu popytu" na budownictwo modułowe i prefabrykowane, aby obniżyć koszty budowy mieszkań. Na czym miałaby ta koordynacja polegać?     – Oznacza to tworzenie stabilnego rynku dla budownictwa prefabrykowanego i modułowego zwracając uwagę – szczególnie z naszej centralno-europejskiej perspektywy – na jego współczesne możliwości indywidualnego kształtowania elementów, a tym samym dużą swobodę kształtowania formy architektonicznej. Ponadto taki sposób budowania umożliwia swobodniejsze remonty oraz łatwą adaptację budynków do potrzeb użytkowników w fazie użytkowania bez konieczności wyburzania budynków i stawiania ich na nowo, co powoduje ogromne koszty ekonomiczne i środowiskowe. Chodzi o stworzenie systemu zamówień publicznych powiązanych z konkursami architektonicznymi, łącząc administrację publiczną, projektantów i producentów, tak aby finansowanie projektu zależało od jakości tworzonego środowiska mieszkaniowego, a także wpływu inwestycji na środowisko naturalne w całym cyklu życia. Taki system realizacji potrzeb mieszkaniowych może znacząco skrócić czas budowy, ograniczyć odpady, zarządzać kosztami budowy i eksploatacji równocześnie wprowadzając stabilizację w branży budowlanej. Dla Polski oznaczać to może, że firmy, takie jak DMD Modular, Nuconic, czy Unihouse mogłyby realizować swoje inwestycje na rynku polskim, a nie koncentrować się na rynkach zagranicznych.     – Raport jest bardzo krytyczny wobec platform wynajmu krótkoterminowego. Co Państwo proponujecie w celu zwalczania tego zjawiska?     – To była jedna z kwestii, które wywoływały w Radzie szczególnie intensywne dyskusje i stanowiła w podobnym stopniu problem dla wszystkich krajów. Podczas powstawania rekomendacji trwała debata nad referendum dotyczącym stopniowego wycofania najmu krótkotrwałego z budynków mieszkalnych w Lizbonie, a w Barcelonie podjęto decyzję, że od listopada 2028 roku licencje na wynajem krótkoterminowy nie będą odnawiane. Nie wszyscy opowiadali się za całkowitym zakazem, ponieważ sytuacja poszczególnych miast, dzielnic i regionów turystycznych jest bardzo różna. Byliśmy jednak zgodni co do tego, że niekontrolowana ekspansja platform najmu krótkoterminowego wywołuje poważne negatywne skutki: zmniejsza liczbę mieszkań dostępnych dla stałych mieszkańców, podnosi czynsze i ceny nieruchomości oraz wypiera ludność z historycznych centrów miast.     Raport nie proponuje jednego, obowiązkowego zakazu dla całej Europy, lecz zestaw narzędzi, które miasta powinny dobierać do lokalnej sytuacji. Obejmują one np.: - obowiązkową rejestrację wszystkich lokali oferowanych przez platformy; - odpowiedzialność platform za publikowanie nielegalnych lub niezarejestrowanych ofert; - przekazywanie władzom pełnych danych o liczbie, lokalizacji i okresie wynajmu; - strefowanie i limity licencji w obszarach szczególnie dotkniętych kryzysem mieszkaniowym; - możliwość opodatkowania lub ograniczenia nowych rejestracji; - uwzględnianie skali działalności właściciela – inaczej należy traktować okazjonalne wynajęcie własnego mieszkania, a inaczej profesjonalnego operatora zarządzającego dziesiątkami lokali; - solidarnościową opłatę od platform i najmu turystycznego, przeznaczaną między innymi na przeciwdziałanie bezdomności i wykluczeniu mieszkaniowemu.    Nie chodzi zatem o całkowite wyeliminowanie turystyki ani okazjonalnego wynajmowania własnego mieszkania. Chodzi o przywrócenie właściwych proporcji i ochronę podstawowej funkcji miasta: centrum powinno być przede wszystkim miejscem, w którym ludzie mogą mieszkać, tworzyć społeczności i korzystać z codziennych usług, a nie wyłącznie produktem turystycznym.     – Polska zmaga się z ogromnym problemem bardzo drogich mieszkań w centrach miast i jednocześnie wyludniającymi się wsiami…     – To nie jest wyłącznie polski problem, lecz jedno z najpoważniejszych wyzwań demograficznych całej Europy. Według Eurostatu w latach 2015-2022 liczba mieszkańców regionów przeważająco wiejskich w UE spadała średnio o 0,2% rocznie, podczas gdy ludność regionów miejskich rosła o 0,4% rocznie. Szczególnie niepokojący jest odpływ ludzi młodych i osób w wieku produkcyjnym. Trend ten można jednak spowolnić, a w części regionów nawet odwrócić. Kluczowe jest zmniejszenie różnic w jakości życia między miastem a wsią. Samo tańsze mieszkanie nie wystarczy, jeśli mieszkańcy nie mają dostępu do pracy, szkół, ochrony zdrowia, kultury, szybkiego internetu i sprawnego transportu publicznego.     Raport podkreśla, że dostępność mieszkania nie powinna być oceniana wyłącznie przez cenę zakupu lub czynsz. Trzeba uwzględniać także koszty transportu, energii i codziennych usług. Tanie mieszkanie na wsi może być w praktyce drogie, jeśli rodzina musi utrzymywać dwa samochody i codziennie pokonywać duże odległości. Dlatego potrzebne są inwestycje w transport publiczny, Internet, szkoły, opiekę, lokalne usługi i przestrzenie wspólne. Ważne jest także lepsze wykorzystanie istniejących budynków poprzez remonty, termomodernizację i adaptację pustostanów. Niższe ceny poza metropoliami mogą stać się realną przewagą dopiero wtedy, gdy będzie im towarzyszyć porównywalna jakość życia.     – W Polsce procedury administracyjne dla deweloperów często trwają latami, co winduje ceny. Raport mówi o lepszym planowaniu, a nie deregulacji. Co to konkretnie oznacza dla polskiego samorządu?     – To stwierdzenie jest pewnym uproszczeniem, ponieważ odpowiedzialność za długość procesu inwestycyjnego nie spoczywa wyłącznie na samorządach. Problem dotyczy całego systemu: jakości prawa, uzgodnień między instytucjami, przygotowania inwestorów, dostępności infrastruktury oraz kondycji planowania przestrzennego. Więc kiedy raport mówi o lepszym planowaniu, a nie deregulacji, to chodzi o jasne zasady ustalone na początku, które ograniczają późniejsze konflikty, odwołania i wielokrotne zmiany projektów.     Polskie planowanie przestrzenne przechodzi trudny okres. Plany są często tworzone fragmentarycznie, bez całościowej wizji rozwoju, a zawód urbanisty utracił dawną rangę. Tymczasem przed dopuszczeniem nowej zabudowy trzeba ocenić nie tylko liczbę możliwych mieszkań, lecz także dostępność transportu, szkół, sieci technicznych, usług, terenów zielonych i przestrzeni publicznych. Duże znaczenie ma pomijana często faza zero, czyli analiza potrzeb, opłacalności oraz społecznych, środowiskowych i infrastrukturalnych skutków inwestycji. Dopiero na tej podstawie można stosować narzędzia takie jak obowiązujący od 2023 roku Zintegrowany Plan Inwestycyjny. ZPI pozwala powiązać inwestycję mieszkaniową z umową urbanistyczną, w ramach której inwestor może współfinansować drogi, szkoły, zieleń lub inną potrzebną infrastrukturę.     Proces może również przyspieszyć jego rzeczywista cyfryzacja: składanie i uzgadnianie dokumentacji w jednym systemie, dostęp instytucji do aktualnych danych przestrzennych, cyfrowe modele terenu i budynków oraz możliwość śledzenia kolejnych etapów postępowania. Digitalizacja nie zastąpi jednak planowania. Jest skuteczna dopiero wtedy, gdy istnieje spójna wizja rozwoju, przygotowana infrastruktura i jednoznaczne warunki zabudowy.     – Kto w Polsce miałby odpowiadać za wdrożenie rekomendacji – rząd, samorządy, a może wyspecjalizowane agencje?     Na pewno nie będzie to jedna instytucja. Ze względu na różnorodność systemów mieszkaniowych, struktur własności i przepisów każde państwo członkowskie powinno określić, na jakim szczeblu i przez jakie podmioty będą realizowane działania. Unia ma przede wszystkim zapewniać finansowanie, koordynację, dane i wsparcie eksperckie. W Polsce potrzebny będzie model wielopoziomowy. Administracja centralna powinna odpowiadać za ramy prawne, programy finansowe i koordynację polityki mieszkaniowej. Instytucje takie jak Bank Gospodarstwa Krajowego mogą obsługiwać instrumenty finansowe, natomiast samorządy będą kluczowe w zakresie gruntów, planowania, infrastruktury i zasobu komunalnego. Część zadań mogą realizować również TBS-y, SIM-y, spółdzielnie, spółki komunalne i organizacje społeczne.     Wwiele samorządów nie ma zespołów przygotowanych do negocjowania z dużymi deweloperami czy tworzenia złożonych modeli finansowych. Dlatego samo przekazanie im nowych obowiązków nie wystarczy. Potrzebne są krajowe lub regionalne zespoły wsparcia prawnego, urbanistycznego, technicznego i finansowego, a także wzory umów, standardy oceny projektów i dostęp do danych. Pomocna może być tu European Housing Alliance, która zrzesza państwa, regiony, miasta, instytucje europejskie, dostawców mieszkań, organizacje społeczne, uczelnie i sektor prywatny. Taka platforma może służyć wymianie wiedzy, upowszechnianiu dobrych praktyk i wspieraniu państw w tworzeniu rozwiązań dostosowanych do ich własnego prawa i zasobów. Polska może więc korzystać z doświadczeń innych krajów, między innymi Wiednia w budownictwie o ograniczonym zysku, Finlandii w modelu Housing First czy Francji w mobilizowaniu oszczędności na cele mieszkaniowe. Ostateczny model powinien być jednak dostosowany do polskich warunków i oparty na jasnym podziale odpowiedzialności oraz realnym wsparciu samorządów.     – Wreszcie, najważniejsze pytanie z perspektywy portfela przeciętnego Polaka: Wyobraźmy sobie, że wszystkie te rekomendacje (banki ziemi, nowe budownictwo, fundusze) zostaną wdrożone w Polsce w ciągu najbliższych 5 lat. O ile realnie, w przybliżeniu, może spaść cena za metr kwadratowy w średniej wielkości mieście wojewódzkim? Czy mówimy o 5%, 20%, a może w ogóle o zatrzymaniu wzrostu, a nie obniżce?     Nie mówimy tu o perspektywie 5 lat ani o prostym, jednorazowym spadku ceny metra kwadratowego. Chodzi o długofalowy proces, w którym zwiększenie podaży mieszkań, ograniczenie spekulacji, rozwój budownictwa prefabrykowanego i zatrzymanie w kraju części technologii oraz wartości wytwarzanej przez sektor budowlany mogą stopniowo stabilizować, a miejscami także obniżać ceny. Mieszkanie powinno być dostępne, stabilne kosztowo i elastyczne, tak aby można było zmieniać miejsce zamieszkania wraz ze zmianą pracy, sytuacji rodzinnej czy potrzeb zdrowotnych. Równie ważne jest jednak całe środowisko mieszkaniowe: dostęp do transportu, usług, zieleni, przestrzeni publicznych i miejsc sprzyjających codziennej aktywności.     Dobrze zaprojektowane otoczenie powinno wspierać sprawność fizyczną, zdrowie psychiczne, relacje międzyludzkie i rozwój lokalnej społeczności. Powinno być także dostępne dla osób w różnym wieku i o różnych potrzebach, bezpieczne, odporne na skutki zmian klimatu i energooszczędne. W krótkim okresie bardziej realne jest więc zahamowanie wzrostu cen i rozwój stabilnego najmu niż gwałtowna obniżka wartości mieszkań. Na tym właśnie ma polegać zmiana: nie na pytaniu, ile kosztuje metr kwadratowy, lecz czy każdy ma dostęp do dobrego, zdrowego i bezpiecznego miejsca do życia.     Pełna treść raportu Rady Konsultacyjnej ds. Mieszkalnictwa     Fot.: Jan Zych     Dr hab. inż. arch. Patrycja Haupt, prof. PK – pracownik naukowo-dydaktyczny Politechniki Krakowskiej od 2002 roku. Zajmuje się zagadnieniami związanymi z rolą naturalnych elementów kompozycji w kształtowaniu przestrzeni architektoniczno-urbanistycznej, prowadzi badania nad elementami kompozycji architektoniczno-urbanistycznej, a także współczesnym środowiskiem mieszkaniowym. W kręgu jej zainteresowań pozostaje również tematyka związana z tendencjami proekologicznymi w projektowaniu i ich wpływem na obraz współczesnej przestrzeni miejskiej. Z działalnością naukową związany był jej udział (pod kierunkiem dr hab. inż arch. Grażyny Schneider-Skalskiej prof. PK) w europejskim programie badawczym SusPurPol - „Blueprint” dla polityki planowania i zaopatrzenia w rozwoju zrównoważonego budownictwa w ramach projektu Green Growth - operacji ramowej INTERREG3C, jako zarządzającej polską częścią projektu. Jako ekspert i moderator brała udział w realizacji międzynarodowego projektu USER, realizowanego w metodologii działań URBACT II, przez Urząd Miasta Krakowa, którego głównym celem było stawienie czoła wyzwaniu jakim jest projektowanie miejskich przestrzeni publicznych i nakreślanie celów planowania przestrzennego w świetle gwałtownych zmian w sposobie użytkowania miasta.     (jp)

  Zespół wynalazców z Politechniki Krakowskiej wygrał krajowy etap Konkursu Nagroda Jamesa Dysona. Dr inż. Łukasz Janus, dr inż. Julia Radwan-Pragłowska, mgr inż.  Aleksandra Sierakowska-Byczek i mgr inż. Klaudia Kuźmiak opracowali innowacyjne, przenośne urządzenie do analizy gleby – AgroSysIT.  To mini-laboratorium, które szybko oznacza pH, składniki odżywcze i wybrane zanieczyszczenia gleby. Zastępuje powolne badania laboratoryjne i subiektywne testy terenowe szybkim, ilościowym wynikiem, dzięki któremu rolnik może precyzyjnie dopasować do potrzeb ziemi, sposób jej nawożenia.        Inspiracją dla prac nad rozwiązaniem były dla wynalazców Politechniki dwa zagrożenia: degradacja gleby wynikająca z nadmiernego i niewłaściwie dobranego nawożenia oraz rosnące ryzyko kryzysu żywnościowego wywołanego zmianami klimatu. – Rolnicy potrzebują szybkich i wiarygodnych danych, aby ograniczać nawożenie bez obniżania plonów. Chcieliśmy stworzyć łatwodostępne narzędzie wspierające precyzyjne decyzje, ochronę gleby i wód oraz bezpieczeństwo żywnościowe – mówi dr inż. Łukasz Janus z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK.       AgroSysIT wypełnia lukę pomiędzy prostymi testami terenowymi a kosztownymi urządzeniami laboratoryjnymi. Większość testów polowych opiera się na wzrokowym porównaniu barwy i daje jedynie przybliżone wyniki, natomiast przenośne urządzenia NIR pośrednio szacują właściwości gleby i wymagają złożonej kalibracji. – Nasz system wykonuje bezpośrednie pomiary chemiczne z wykorzystaniem absorbancji i fluorescencji w jednym kompaktowym urządzeniu – mówi  dr inż. Julia Radwan-Pragłowska z WIiTCh PK.     Jak to działa? Użytkownik miesza próbkę gleby z odczynnikiem, umieszcza ciecz w centralnej kuwecie i uruchamia test. Wokół kuwety rozmieszczono diody LED i detektory tworzące wiele ścieżek optycznych. Każda dioda emituje światło o długości fali dobranej do konkretnej reakcji chemicznej. Urządzenie mierzy ilość światła przechodzącego przez próbkę, aby wyznaczyć absorbancję, lub rejestruje fluorescencję pod kątem 90° dla substancji obecnych w niższych stężeniach. Obrót kuwety o 45° umożliwia wykorzystanie dodatkowych torów pomiarowych bez stosowania złożonych elementów optycznych. Układ elektroniczny aktywuje właściwą diodę i detektor, ogranicza zakłócenia i przelicza sygnał z użyciem krzywych kalibracyjnych. Wyniki pomiaru trafiają do aplikacji, są przypisywane do miejsca pobrania próbki i przedstawiane jako dane o pH, składnikach odżywczych oraz wybranych zanieczyszczeniach gleby.     Tak szybko pozyskane informacje o stanie gleby, pozwalają rolnikowi łatwo dobrać właściwą rodzaj i ilość nawozu, co ogranicza koszty nawożenia i chroni środowisko przed nadmiernym obciążeniem gleb i wód.     Zespół innowatorów z PK zaczął prace nad rozwiązaniem od określenia kluczowych wymagań: mobilności, niskiego kosztu, powtarzalnej geometrii optycznej oraz możliwości pomiaru absorbancji i fluorescencji w jednym urządzeniu. Obudowę, centralny uchwyt kuwety i radialne kanały optyczne zaprojektowano w programach CAD. Kilka wariantów oceniono cyfrowo, a następnie elementy wykonano metodą druku 3D FDM. Urządzenie testowano z użyciem modelowych roztworów barwnych i fluorescencyjnych, porównując wyniki z klasycznym spektrofotometrem UV-Vis i laboratoryjnym spektrofluorymetrem. Na tej podstawie poprawiono pozycjonowanie kuwety, ograniczono wpływ światła zewnętrznego i dopracowano układy emiter–detektor. Opracowano aplikację sterującą płytką Arduino oraz drugą aplikację w Pythonie z biblioteką Tkinter, która przelicza sygnał na stężenie lub pH z wykorzystaniem krzywych kalibracyjnych.     AgroSysIT jest chroniony zgłoszeniem patentowym i gotowy do komercjalizacji. – Nagroda w Konkursie Jamesa Dysona daje nam szansę dotarcia do partnerów biznesowych i inwestorów, może więc przyspieszyć komercjalizację rozwiązania. Chcemy dalej rozwijać urządzenie i aplikację, rozszerzać ochronę patentową oraz prowadzić testy w warunkach rzeczywistych – mówi Aleksandra Sierakowska-Byczek ze Szkoły Doktorskiej PK, współautorka rozwiązania. – Naszym celem jest utworzenie spin-offu przy Politechnice Krakowskiej i wprowadzenie AgroSysIT na rynek jako przystępnego cenowo, łatwego w użyciu narzędzia wspierającego rolnictwo precyzyjne. Wierzymy, że dzięki temu możemy pomóc rolnikom zwiększać opłacalność produkcji, a jednocześnie ograniczać negatywny wpływ nawożenia na środowisko.     Twórcy AgroSysIT za zwycięstwo w krajowym etapie Konkursu Nagroda Jamesa Dysona otrzymali nagrodę w wysokości 24 360 zł oraz kwalifikację do międzynarodowego etapu rywalizacji. Udział wezmą w niej także dwaj pozostali krajowi laureaci Konkursu:  Sebastian Górecki z wynalazkiem do monitorowania ula (Intelligent Hives - BeeHUB) oraz Jakub Cichoń i Natalia Rzadek z projektem teleskopowego chodzika (TS Walker).     Konkurs Nagroda Jamesa Dysona to międzynarodowy konkurs projektowy dla młodych inżynierów i projektantów. Jest organizowany w 28 krajach i regionach przez Fundację James Dyson. Spośród laureatów krajowych komisja złożona z inżynierów firmy Dyson wybiera następnie międzynarodową krótką listę 20 wynalazków. Następnie 20 najlepszych projektów jest ocenianych przez sir Jamesa Dysona, który wybiera zwycięzców na poziomie międzynarodowym (ci otrzymają nagrodę w wysokości 30 tys. funtów brytyjskich).     Więcej o projekcie, realizowanym w ramach programu LIDER NCBiR,  na stronie www.agrosysit.pl     Fot. Bartosz Pniewski, Konkurs Nagroda Jamesa Dysona           {fastsocialshare}

Małopolska Noc Naukowców od lat cieszy się ogromną popularnością i na stałe wpisała się w kalendarz wydarzeń popularyzujących naukę. Tegoroczna już XX edycja odbędzie się w piątek 25 września. Politechnika Krakowska jak co roku włącza się do programu wydarzenia, proponując uczestnikom szeroką gamę aktywności. W tym roku udział weźmie aż siedem wydziałów naszej uczelni! Warto sprawdzić ofertę już teraz – na część atrakcji obowiązują wcześniejsze zapisy, które ruszają już 17 września.    To wyjątkowe wydarzenie co roku gromadzi miłośników nauki w każdym wieku. Do jego organizacji włączają się uczelnie, instytuty badawcze, firmy, muzea czy biblioteki, a wspólnym celem jest pokazanie w prosty i ciekawy sposób, że nauka otacza nas na co dzień, a praca badaczy realnie wpływa na życie społeczeństwa.   Politechnika Krakowska od kilku lat aktywnie współtworzy Małopolską Noc Naukowców. Tym razem przygotowała różnorodne atrakcje, które przybliżą świat nauki w inspirujący i angażujący sposób.     PROGRAM     Autonomiczne roboty mobilne 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala E07/C/2   Hamownia silnikowa – jak można wyznaczyć charakterystyki techniczno-eksploatacyjne silnika spalinowego, także związane z ekologią 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: Laboratorium silnikowe, budynek G, parter   Wyścigowa pasja studentów – elektryczne bolidy MP2 i MP3 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: Hala J33   Akademia Młodego Termodynamika 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: hala A638   Sekrety wodoodporności 18:00-21:45 Adres: al. Jana Pawła II 37, Kraków Lokalizacja: sala K128   Niebo nad Krakowem – Księżyc, Saturn i zaćmienia 18.00 - 19.00 - aula C04 | 19.00 - 22.00 - obserwacje na parkingu WM Adres: al. Jana Pawła II 37,Kraków Lokalizacja: aula C04 /obserwacje na parkingu WM   Hybrydowy bolid wodorowo – elektryczny 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: teren pomiędzy budynkami J i K   Elektronika w ruchu 18:00-21:45 Adres: Jana Pawła II 37, Kraków Lokalizacja: sala K125   Dlaczego chirurdzy muszą umieć szyć? Rejestracja: nocnaukowcow@pk.edu.pl  Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala K127   Wirtualne zagrożenie, realne bezpieczeństwo – sprawdź się w VR! 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: hala A638   Stacja kontroli pojazdów – samochód pod lupą 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: Hala J31   Co baloniki mają wspólnego z rękawicami chirurgicznymi? 18.00 - 21.45, pokazy co 15 minut Adres: al. Jana Pawła II 37, Kraków Lokalizacja: sala K128   Jak silne zęby ma wiewiórka? Tajemnica rozłupywania orzechów 18.00 - 21.45, pokazy co 15 minut Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala K126   Makieta stacji kolejowej Jotkowo 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: aula J29   VR – eksploracja świata bez granic 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala J207.1   Robot humanoidalny 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala E07/C/2   Widzieć niewidzialne 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala C01   Skanowanie światłem 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala C01   Fabryczne pomiary 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala C01   Mierz laserem 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala C01   Fliperowy zawrót głowy i w Labiryncie Emocji 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: Sala B08   Od pomysłu do wydruku – 3D w akcji! 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala A307   Roboty podwodne 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala E07/C/1   Wirtualna rzeczywistość w przygotowaniu produkcji 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: sala B03   Czy da się zaprojektować przyszłość? 18:00,19:00,20:00 i 21:00 Rejestracja: nocnaukowcow@pk.edu.pl Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: E12A   Laboratorium mikrokontrolerów oraz Koło naukowe Mikrokontroler 18:00-21:00 Adres: ul. Warszawska 24, 31-155 Kraków Lokalizacja: bud. WIEiK s. 208e   Laboratorium projektowe systemów informatycznych Adres: ul. Warszawska 24, , 31-155 Kraków Lokalizacja: bud. WIEiK s. 101B   Druk 3D w inżynierii produkcji 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: B06   Ciepło pod kontrolą – jak współpracują nowoczesne systemy grzewcze Adres: al. Jana Pawła II 37, Kraków Lokalizacja: hala laboratoryjna, bud. E, laboratorium E93   Laboratorium OZE  18:00-21:00 Adres: ul. Warszawska 24, Kraków Lokalizacja: s. 05 bud. Wydział Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej   Pokazy robotów 8:00-21:00 - pokazy co 30 minut Rejestracja: nocnaukowcow@pk.edu.pl Adres: al. Jana Pawła II 37,Kraków Lokalizacja: info wkrótce   Wszystko płynie, czyli czym jest lepkość? 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, Kraków, WIiTCh Lokalizacja: s. 129   Laboratorium automatyki budynkowej  18:00-21:00 Adres: ul. Warszawska 24, 31-155 Kraków Lokalizacja: WA- 202   Laboratorium druku 3D 18:00-21:00 Adres: ul. Warszawska 24, 31-155 Kraków Lokalizacja: WA- 203   Roboty przemysłowe 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: E09   Studio piękna w domu 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, WIiTCh Lokalizacja: s. 638   Kamera termowizyjna, grawerowanie 18:00-22:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, Kraków Lokalizacja: E10   Laboratorium technik wysokich napięć 18:00-21:00 Adres: ul. Warszawska 24, 31-155 Kraków Lokalizacja: bud. WIEiK s. 010   Druk 3D w akcji! 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, budynek WIiTCh, 31-155 Kraków Lokalizacja: hol w budynku WIiTCh   Drukarka 3D 18:00-21:00 -pokazy co 30 minut Adres: al. Jana Pawła II 37, Kraków Lokalizacja: informacja wkrótce   Fraktale – graficzna prezentacja chaosu 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, budynek WIiTCh, 31-155 Kraków Lokalizacja: s. 202   Nanoświat – chemia napędzana światłem 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, budynek WIiTCh, 31-155 Kraków Lokalizacja: s. 210   Jak powstaje energia elektryczna? Od ciepła, wiatru i słońca do prądu Adres: al. Jana Pawła II 37,Kraków Lokalizacja: przestrzeń dla studentów w korytarzu między bud. C i D.   Od słońca do wodoru – jak magazynować energię z OZE Adres: al. Jana Pawła II 37, 31-864 Kraków Lokalizacja: przestrzeń dla studentów w korytarzu między bud. C i D.   Magia piany – od kropli do gigantów 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, Kraków WIiTCh Lokalizacja: s. 617   Chemia czy magia? 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, WIiTCh Lokalizacja: s. 29   W pajęczej sieci… 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, WIiTCh Lokalizacja: s. 517   Laboratorium światła 18.00-21.00 Adres: ul. Warszawska 24, WIiTCh Lokalizacja: s. 231   Co skrywają koła naukowe ? 18:00-21:00 Adres: al. Jana Pawła II 37, Kraków Lokalizacja: informacja wkrótce   Pokazy VR 18:00-21:00 - pokazy co 30 minut Rejestracja: nocnaukowcow@pk.edu.pl Adres: al. Jana Pawła II 37,Kraków Lokalizacja: informacje wkrótce   Pokazy matematyczne 18:00-21:00 Rejestracja: nocnaukowcow@pk.edu.pl Adres: al. Jana Pawła II 37,Kraków Lokalizacja: podamy wkrótce   Skąd bierze się zimno? O cieple i chłodzeniu na co dzień i nie tylko… 18.00-18.45, 19.00-19.45, 20.00-20.45 Rejestracja: nocnaukowcow@pk.edu.pl Adres: ul. Podchorążych 1, Kraków Lokalizacja: informacja wkrótce     (J.S.)   Na zdjęciach: Małopolska Noc Naukowców na Politechnice Krakowskiej w 2024 i 2025 roku – fot. Joanna Skowrońska i Jan Zych      

    Firma Comex Polska, dostarczająca rozwiązania dla branży górniczej i recyklingu na całym świecie, dołączyła do grona laureatów nagrody Politechniki Krakowskiej – PK Krakow University of Technology AI Visionary Award. Podczas gali zamykającej XXXV Forum Ekonomiczne statuetkę na ręce Anny Jarosz, kierownik ds. finansowych Comex Polska sp. z o.o., wręczyła Monika Firlej, pełnomocniczka rektora Politechniki Krakowskiej ds. współpracy z Jednostkami Samorządu Terytorialnego i dyrektorka FutureLab PK – laboratorium innowacji wspierającego rozwój naukowy studentów. – Historia firmy Comex to piękny przykład tego, jak naukowa ciekawość może przerodzić się w przedsiębiorczość, a technologia rozwijana w Polsce może znaleźć zastosowanie na całym świecie – mówiła w laudacji przedstawicielka Politechniki Krakowskiej.   – Nagroda Politechniki Krakowskiej stanowi docenienie naszych dotychczasowych osiągnięć i potwierdzenie, że to, co robimy, jest właściwe. Świat i gospodarka dynamicznie się zmieniają. My widzimy to szczególnie w sektorze górnictwa, recyklingu i przeróbce surowców mineralnych. Właśnie dlatego w Comex od zawsze szukamy, testujemy, badamy i wdrażamy nowe technologie, w tym te oparte na AI. Szczególnie dziękuję środowisku naukowemu i Politechnice Krakowskiej za zaufanie i współpracę. Nagroda PK Krakow University of Technology AI Visionary Award motywuje nas do dalszego działania i rozwoju – podkreślała Anna Jarosz.   Wyróżnienie „AI Visionary Award” przyznawane jest od 2024 r. polskim przedsiębiorstwom znajdującym się we wczesnej, dynamicznej fazie rozwoju, potrafiącym w innowacyjny sposób wykorzystać technologie sztucznej inteligencji. Laureata wybiera Kapituła, w której zasiadają rektor Politechniki Krakowskiej, dziekani wydziałów PK i kanclerz uczelni. Celem nagrody jest nie tylko uhonorowanie firm używających AI w sposób przełomowy, ale też ich realny wpływ na rozwój gospodarki, nauki, zdrowia, edukacji lub ochrony środowiska, a także przyczynianie się do zrównoważonego i odpowiedzialnego rozwoju społecznego poprzez efektywne wykorzystanie sztucznej inteligencji. Co ważne, politechniczna nagroda promuje nie tylko technologiczne innowacje, ale także wspiera etyczne i odpowiedzialne wykorzystanie AI w gospodarce.   Po Hemolens Diagnostics i (dot)connect – laureatach dwóch poprzednich edycji nagrody PK Krakow University of Technology AI Visionary Award – poznaliśmy najnowszego zdobywcę, a więc spółkę Comex Polska. Przedsiębiorstwo tworzy rozwiązania dla kopalń, zakładów przeróbczych, a także chemicznych i recyklingowych – dostarcza systemy sortujące oraz technologie proszkowania. Spółka wyróżnia się praktycznym podejściem do wdrażania innowacji oraz współpracą naukowo-badawczą z jednostkami akademickimi, co wpisuje ją w profil firmy dynamicznie rozwijającej się i nastawionej na realny wpływ technologii na gospodarkę. Rozwiązania zaimplementowane w systemach Comex mają zastosowanie w branży górniczej i recyklingu na całym świecie. Od 2003 r. firma dostarczyła ponad 150 innowacyjnych rozwiązań sortujących dla większych i mniejszych zakładów wydobywczych i produkcyjnych z kilkudziesięciu krajów. W samej tylko Europie jej rozwiązania znane są w ponad 20 krajach.   Do początków przedsiębiorstwa Comex nawiązała w laudacji Monika Firlej, pełnomocniczka rektora Politechniki Krakowskiej ds. współpracy z Jednostkami Samorządu Terytorialnego i dyrektorka FutureLab PK: – Przytoczę historię młodego krakowskiego inżyniera, którego naukowa droga zaprowadziła z Krakowa do Norwegii. Pan Jacek Kołacz ukończył w Norwegii studia doktoranckie, a później, pracując w renomowanym instytucie SINTEF, rozwijał technologie materiałowe. W 2003 r. założył w Norwegii firmę Comex. Z pewnością ten zdolny polski inżynier mógłby zostać w Skandynawii i z sukcesami rozwijać karierę, ale… jednak wrócił do Polski, do Małopolski. Cztery lata później powstaje Comex Polska. Byłam wraz z delegacją naukowców i studentów Politechniki Krakowskiej na otwarciu głównego zakładu firmy w Oświęcimiu. Pamiętam wrażenie, jakie zrobiło na nas to miejsce. Nie tylko wyposażenie zakładu, ale przede wszystkim pasja całego zespołu firmy i otwarcie na współpracę ze światem nauki i Politechniką Krakowską.   W kontekście nominacji do PK Krakow University of Technology AI Visionary Award, Comex Polska sp. z o.o. jest przykładem przedsiębiorstwa, które w sposób przełomowy wykorzystuje sztuczną inteligencję do tworzenia zaawansowanych rozwiązań technologicznych. Firma realizuje projekty programistyczne wspólnie z Wydziałem Informatyki i Matematyki Politechniki Krakowskiej w zakresie układów akwizycji obrazu oraz algorytmów analizy obrazu z wykorzystaniem algorytmów sztucznej inteligencji, łącząc know-how przemysłowe z potencjałem badawczym środowiska akademickiego. Zatem Comex nie tylko wdraża AI w praktyce, ale też rozwija ją w sposób odpowiedzialny i użytkowy – z myślą o zwiększaniu efektywności procesów, wspieraniu innowacyjności oraz budowaniu trwałej wartości dla sektora przemysłowego. Właśnie dlatego działania podejmowane przez spółkę dobrze odpowiadają idei nagrody przyznawanej przez PK.     Rozwiązania zaimplementowane w systemach Comex, mając szerokie zastosowanie w branży górniczej i recyklingu, realnie wspierają bardziej precyzyjne i zrównoważone wykorzystanie surowców. Wdrożenie ich przekłada się na lepszą jakość separacji materiałów, ograniczenie strat surowcowych oraz zwiększenie odzysku cennych komponentów z urobku i odpadów. Oznacza to pozytywny wpływ na: efektywność procesów przemysłowych poprzez automatyzację i optymalizację sortowania; ochronę środowiska, dzięki zmniejszeniu ilości odpadów trafiających do składowania; gospodarkę surowcową przez lepsze wykorzystanie zasobów naturalnych i wtórnych; bezpieczeństwo i konkurencyjność zakładów, które mogą działać nowocześniej i bardziej przewidywalnie. Dzięki globalnemu zastosowaniu technologii Comex, jej rozwiązania wspierają transformację branży wydobywczej i recyklingowej w kierunku bardziej odpowiedzialnego i efektywnego modelu działania.   (bk)       Na zdjęciach, 1) statuetka PK Krakow University of Technology AI Visionary Award / fot. Mirosław Żyłka; 2) od lewej: Anna Jarosz, kierownik ds. finansowych Comex Polska sp. z o.o. i Monika Firlej, szefowa FutureLab PK / fot. Fundacja Instytut Studiów Wschodnich      {fastsocialshare}

    10 września był trzecim i zarazem ostatnim dniem XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu. Politechniczna strefa „Dual Use Technology” po raz kolejny stała się miejscem wielu ważnych dyskusji, wymiany opinii i wiedzy. Tutaj też odbyło się spotkanie z prof. Ryszardem Tadeusiewiczem, byłym rektorem Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica i doktorem honoris causa także Politechniki Krakowskiej. Wybitny specjalista w dziedzinach biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, automatyki i robotyki oraz informatyki zaprezentował swoją najnowszą książkę „Sztuczna inteligencja. Od Turinga po ChatGPT”. W czwartek zaprezentowano raport „Bezpieczeństwo łańcuchów dostaw w polskim przemyśle obronnym w czasie pokoju”. W jego opracowaniu brali udział eksperci Politechniki Krakowskiej oraz pięciu innych czołowych polskich uczelni. Tegoroczne Forum Ekonomiczne podsumowała wieczorna gala, podczas której poznaliśmy laureata III edycji nagrody „AI Visionary Award”, przyznawanej przez PK polskim przedsiębiorstwom wykorzystującym w innowacyjny sposób technologie sztucznej inteligencji. Statuetka zawędrowała do Comex Polska sp. z o.o.     Strategiczny raport o łańcuchu dostaw dla przemysłu obronnego 10 września, w ramach Forum Ekonomicznego, zaprezentowano raport „Bezpieczeństwo łańcuchów dostaw w polskim przemyśle obronnym w czasie pokoju”. To unikalny w skali kraju, kompleksowy dokument o strategicznym dla Polski znaczeniu. W jego przygotowanie zaangażowani byli eksperci Politechniki Krakowskiej oraz pięciu innych czołowych polskich uczelni. Diagnoza postawiona w dokumencie stanowi ostrzeżenie: tempo modernizacji Sił Zbrojnych RP wyprzedza dziś rozwój zdolności krajowego przemysłu obronnego i jego zdolności do zapewnienia bezpieczeństwa i ciągłości łańcuchów dostaw. Dlatego eksperci przedstawiają konkretne rekomendacje dla bezpieczeństwa Polski. W prezentacji dokumentu z udziałem wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza uczestniczyli w Karpaczu rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata oraz inni przedstawiciele zespołu współautorów dokumentu z PK. Czytaj więcej     Komputery kwantowe i postkwantowy świat Komputery kwantowe to maszyny działające na zasadach fizyki kwantowej, wykorzystujące kubity zamiast klasycznych bitów. Dzięki zjawiskom superpozycji i splątania kwantowego mają rozwiązywać wybrane problemy obliczeniowe znacznie szybciej niż najpotężniejsze superkomputery – nie są jednak ich prostym przyspieszeniem, lecz zupełnie nowym narzędziem o specyficznych zastosowaniach. To właśnie ta technologia stała się tematem panelu „Komputer Kwantowy", w którym rozmawiano o tym, co już dzieje się w Polsce i jakie decyzje należy podjąć na przyszłość.   W dyskusji wzięli udział: Jacek Przybylski, dyrektor generalny Cisco Polska; Zbigniew Wiśniewski (Biuro Strategii i Rozwoju Politechniki Krakowskiej) oraz dr inż. Jacek Oko, prof. PW, dyrektor Wrocławskiego Centrum Sieciowo-Superkomputerowego). Dyskusję prowadził Pełnomocnik Rektora Politechniki Krakowskiej ds. Komputera Kwantowego dr hab. inż. Michał Bereta, prof. PK.     Polski krok w epokę kwantową – od papieru do praktyki Prof. Jacek Oko przedstawił konkretny przykład polskiej infrastruktury kwantowej. We Wrocławiu uruchomiono pięciokubitowy komputer kwantowy o nazwie Odra 5, który – choć może się wydawać „kalkulatorem kwantowym” – okazał się nieocenionym narzędziem edukacyjnym i badawczym. W ciągu 10 miesięcy od uruchomienia wykonano na nim ponad 900 milionów operacji, a obecnie realizowanych jest 27 wniosków o dostęp do tej instalacji.   Jest wykorzystywany nie tylko do optymalizacji dyskretnej czy generowania liczb losowych, ale także do badania samej natury funkcjonowania i sterowania kubitami. – To jest kapitał, którego nie wolno nam zaprzepaścić – podkreślał prof. Oko wskazując, że nawet niewielka instalacja pozwala budować kompetencje na przyszłość. Politechnika Krakowska prowadzi już kształcenie studentów I i II stopnia w zakresie technologii kwantowych, a w planach ma rozwój hybrydowych rozwiązań łączących komputery kwantowe ze sztuczną inteligencją.   Zbigniew Wiśniewski z Politechniki Krakowskiej przypomniał, że 14 czerwca 2026 r. trzy krakowskie uczelnie – Politechnika Krakowska, Uniwersytet Jagielloński i Akademia Górniczo-Hutnicza – podpisały list intencyjny z firmą NEWAG dla utworzenia hubu naukowo-technologicznego w obszarze technologii kwantowych. Jak zaznaczył, samo porozumienie to dopiero początek. – Nie wystarczy mieć wolę i pieniądze. Trzeba się przygotować: zbadać potencjał, przeszkolić kadry, zadbać o warunki środowiskowe – tłumaczył, zwracając uwagę na wymagania techniczne, takie jak utrzymywanie temperatur bliskich zeru absolutnemu czy ochrona przed drganiami i polami elektromagnetycznymi. Zaapelował również o korzystanie z narzędzi takich jak wstępne konsultacje rynkowe, które pozwalają uczelniom lepiej przygotować się do zakupu zaawansowanych technologii.     „Harvest now, decrypt later” Jacek Przybylski z Cisco Polska przeszedł do najbardziej niepokojącego wątku panelu: zagrożeń dla bezpieczeństwa. – Komunikacja, którą dziś szyfrujemy, może być zbierana już teraz, a odszyfrowana w momencie, gdy komputery kwantowe staną się wystarczająco potężne – ostrzegał, opisując zjawisko znane jako „harvest now, decrypt later". Wskazał, że dotyczy to zarówno danych krytycznych, jak i codziennej komunikacji w otwartym internecie.   Jego zdaniem kluczowe jest wdrożenie tzw. crypto-agility – zdolności do szybkiej wymiany algorytmów kryptograficznych bez wymiany całej infrastruktury. Cisco już teraz wprowadza w swoich urządzeniach hybrydowe rozwiązania łączące klasyczne szyfry z algorytmami postkwantowymi, a także udostępnia klientom platformy do samodzielnego audytu bezpieczeństwa. – Świadomość zagrożeń wśród firm i organizacji rośnie, ale wciąż jest zbyt niska. To nie jest projekt IT na 2030 rok – to zadanie na teraz – Prof. Michał Bereta przypomniał, że Ministerstwo Cyfryzacji zakończyło prace nad zaktualizowanymi założeniami polityki rozwoju technologii kwantowej, a nowa strategia cyberbezpieczeństwa zakłada opracowanie planu przejścia na komunikację postkwantową do końca 2029 roku. – To na razie plany na papierze. Potrzebujemy decyzji, budżetu i wyznaczenia osób odpowiedzialnych – mówił, apelując o potraktowanie tej kwestii ponad podziałami politycznymi.     Czas na działanie Uczestnicy panelu wskazywali co należy zrobić najpilniej i co stracimy, jeśli zaniedbamy ten obszar. Jacek Przybylski wskazał na audyt infrastruktury, wdrażanie rozwiązań hybrydowych i uwzględnianie wymogów crypto-agility już na etapie zakupów. Ostrzegał, że jeśli Polska nie włączy się w ten wyścig, grozi jej utrata konkurencyjności i uzależnienie od zewnętrznych dostawców technologii.   Profesor Oko dodał, że jesteśmy w trakcie budowania kompetencji, ale potrzebujemy kontynuacji finansowania i rozwoju kadr – podobnie jak w przypadku energetyki jądrowej, gdzie kształcenie planuje się z wyprzedzeniem kilkudziesięciu lat. Zbigniew Wiśniewski z Politechniki Krakowskiej polecił z kolei lekturę raportu Instytutu Łączności na temat bezpieczeństwa kwantowego oraz publikacji Ministerstwa Cyfryzacji, podkreślając, że wiedza jest już dostępna – brakuje jedynie konsekwentnego wdrożenia.   Konkluzje? Nie wiemy jeszcze, jaki dokładnie komputer kwantowy zrewolucjonizuje naszą rzeczywistość, ale wiemy, że decyzje podejmowane dziś – w zakresie edukacji, bezpieczeństwa i infrastruktury – zdecydują o tym, czy Polska będzie uczestnikiem tej rewolucji, czy jedynie jej obserwatorem.     „Suwerenność w cieniu kubitów: Czy potrzebujemy własnych standardów postkwantowych?”   Okazją do rozszerzenia zagadnień kwantowych była dyskusja prowadzona przez dr. Grzegorza Gancarzewicza z Katedry Matematyki Stosowanej Wydziału Informatyki i Matematyki – „Suwerenność w cieniu kubitów: Czy potrzebujemy własnych standardów postkwantowych?”. Dostępność komputerów kwantowych spowoduje, że duża część obecnie wykorzystywanych technologii zabezpieczenia danych cyfrowych będzie bezwartościowa. Wprowadzenie i wdrożenie nowych i odpornych na atak protokołów oraz algorytmów z wykorzystaniem komputera kwantowego jest kluczowe dla bezpieczeństwa i możliwości efektywnego działania firm i instytucji państwowych.   Medal ma dwie strony – nowa technologia otwiera też nowe możliwości. Czy jednak uda nam się je wykorzystać? A co z udziałem polskich ośrodków naukowych i firm w konstrukcji komputerów kwantowych i opracowaniu technologii postkwantowych? Do tego wszystkiego dochodzi problematyka dotycząca wykształcenia kadry, która obsłuży nowe rozwiązania.   Obok gospodarza w dyskusji zasiedli eksperci prezentujący różne punkty widzenia na postkwantowy świat: Roman Bieda, prezes Zarządu Fundacji AI LAW TECH, radca prawny i rzecznik patentowy; Marek Magryś, dyrektor Akademickiego Centrum Komputerowego Cyfronet AGH; Witold Staniszkis, dyrektor handlowy Google Cloud; dr inż. Łukasz Walusiak, prodziekan ds. nauki Wydziału Architektury, Budownictwa i Sztuk Stosowanych Akademii Śląskiej. Dr Grzegorz Gancarzewicz wystąpił też w roli eksperta w panelu „Technologie kwantowe – szanse i zagrożenia dla cyberbezpieczeństwa i ochrony danych”, zorganizowanym 9 września w strefie AGH.     Człowiek i technologie AI Sztuczna inteligencja zadomowiła się w naszym życiu. Pomaga zdobywać wiedzę, przyspiesza pracę, ale też wpływa na społeczne relacje i kondycję ludzkich umysłów. Podczas wydarzeń w strefie Politechniki Krakowskiej na Forum Ekonomicznym w Karpaczu eksperci zastanawiali się, co ta zmiana oznacza dla człowieka: jak zachować krytyczne myślenie, odpowiedzialnie korzystać z możliwości AI i nie stracić zaufania do cyfrowej rzeczywistości. Rozmowy o psychologicznych aspektach nowych technologii, kształcie „cyfrowego społeczeństwa 2.0” oraz historii sztucznej inteligencji prowadziły do wspólnego wniosku: im potężniejsze stają się narzędzia AI, tym ważniejsze pozostają ludzkie kompetencje, wiedza i umiejętność samodzielnego oceniania świata. Czytaj więcej     „Sektor półprzewodników w Unii Europejskiej – innowacje, kompetencje i wyzwania strategiczne” W dyskusji, moderowanej przez dr hab. inż. Katarzynę Matras-Postołek, prof. PK, prodziekan Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK, wzięli udział: Tomasz Pomorski, prezes zarządu OmniChip, prof. Mateusz Śmietana z Politechniki Warszawskiej oraz dr hab. inż. Maciej Sułowicz, prof. PK, dziekan Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej PK. Panel był również okazją do zaprezentowania nowego kierunku studiów magisterskich w obszarze półprzewodników i systemów zintegrowanych, opracowanego przez Politechnikę Krakowską we współpracy z partnerem z Tajwanu.   Prezes OmniChip, Tomasz Pomorski, nakreślił obraz polskiego sektora z perspektywy biznesowej. – Liderami nie jesteśmy i bycie liderem w takiej działce konkurencyjnej to bardzo ambitny cel – przyznał, wskazując jednak na nisze, w których Polska mogłaby zaistnieć. Jego zdaniem szansą są technologie specjalistyczne, takie jak układy odporne na promieniowanie kosmiczne, które nie interesują globalnych gigantów ze względu na małą skalę zamówień.   Prezes zwrócił uwagę na fundamentalny problem: czas potrzebny do osiągnięcia gotowości technologicznej. – W przypadku fabryki to będzie 6 lat, zanim dostarczymy pierwsze modele – tłumaczył, podkreślając, że proces ten wymaga cierpliwości i skoordynowanego wsparcia, a nie oczekiwania natychmiastowych efektów synergii.   Prof. Mateusz Śmietana skupił się na złożoności technologicznej procesu produkcji chipów. Jak wyjaśnił, wytworzenie półprzewodnika wymaga nawet 1000 etapów, a każdy z nich może zakończyć się niepowodzeniem, co sprawia, że cały proces jest niezwykle kosztowny i ryzykowny. – Wymiary, o których mówimy, to 2 nanometry, czyli dwie miliardowe części milimetra – przypominał, dodając, że tak precyzyjna technologia wymaga nie tylko zaawansowanych narzędzi, ale i wykwalifikowanych kadr. Prof. Śmietana przypomniał również o polskim wkładzie w rozwój tej dziedziny, przywołując postać Jana Czochralskiego, twórcy metody otrzymywania krzemu krystalicznego.   Prof. Maciej Sułowicz z Politechniki Krakowskiej mówił o wyzwaniach edukacyjnych. – Jedna firma potrzebuje 200 fizyków, a my możemy ich wyszkolić rocznie kilkudziesięciu – przyznawał. Cennym krokiem jest więc uruchomienie na Politechnice Krakowskiej polsko-tajwańskich studiów w obszarze półprzewodników – Semiconductor and integrated Systems (SIS). – Musimy uczyć się od najlepszych i kształcić kadry na najwyższym poziomie – podkreślał. Program studiów zakłada wydłużenie praktyk i ścisłą współpracę z przemysłem. Więcej o kierunku   W dyskusji pojawił się również wątek globalnego rynku półprzewodników. Prof. Śmietana zauważył, że Europa ma ogromny potencjał intelektualny, ale pomysły często są komercjalizowane w Stanach Zjednoczonych lub Azji ze względu na łatwiejszy dostęp do kapitału. Z kolei Tomasz Pomorski zwrócił uwagę na potrzebę wsparcia ze strony państwa. – Musimy uważać, żeby nie popaść w pułapkę dotacji, ale z drugiej strony bez wsparcia trudno konkurować z firmami, które już są na rynku – mówił, apelując o mechanizmy finansowe, które pozwoliłyby polskim firmom wejść na rynek komercyjny.   Panel zakończył się optymistycznym akcentem. Uczestnicy zgodzili się, że obecny moment jest dobry na wejście w sektor półprzewodników, zwłaszcza w kontekście decentralizacji globalnych łańcuchów dostaw. Kluczowe pozostają jednak inwestycje w edukację, infrastrukturę badawczą i wsparcie dla firm, które chcą zaistnieć na tym wymagającym rynku.   Zmiany cywilizacyjne i klimatyczne a hydrotechnika Podstawą poprawnie funkcjonującej gospodarki wodnej jest hydrotechnika. Jej rozwiązania i infrastruktura umożliwiają wykorzystanie zasobów wodnych na potrzeby rozwoju społeczno-gospodarczego z poszanowaniem wymagań środowiskowych, a także zapewniają bezpieczeństwo wodne kraju w warunkach zagrożeń, zwłaszcza naturalnych. Hydrotechnika stoi obecnie przed dużymi wyzwaniami. Zakres problemów do rozwiązania jest ogromny: luka pokoleniowa w kadrze inżynierskiej i administracyjnej związanej z budownictwem wodnym, najniższe od dwóch stuleci stany wody w rzekach w okresie letnim, pogłębiona susza glebowa na dużych obszarach Europy, w tym Polski, wzrastające ryzyko występowania wielkich powodzi, a do tego ogromna liczba starzejących się budowli wodnych w naszym kraju i wreszcie – konieczność ochrony oraz poprawy stanu ekologicznego systemów wodnych. Diagnozy tych problemów i wyzwań oraz dyskusje nad propozycjami przeciwdziałania zagrożeniom były przedmiotem panelu „Hydrotechnika – kluczowe wyzwania w warunkach zachodzących zmian rozwojowych i klimatycznych”, prowadzonego przez dr. inż. Krzysztofa Radzickiego z Katedry Geoinżynierii i Gospodarki Wodnej Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK. Na pytania moderatora odpowiadali: dr inż. arch. Anna Porębska z Wydziału Architektury PK, badaczka i praktyk zajmująca się problematyką odporności klimatycznej, zrównoważonej transformacji oraz adaptacji dziedzictwa kulturowego, a także dr inż. Radosław Stodolak Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, hydrolog zajmujący się modelowaniem hydrologicznym i hydrodynamicznym, ochroną od powodzi i suszy.   Bezcenne zasoby danych W gospodarce cyfrowej dane stają się jednym z najważniejszych zasobów strategicznych, porównywalnym z kapitałem, energią czy infrastrukturą. O przewadze konkurencyjnej państw i przedsiębiorstw coraz częściej decyduje nie tylko dostęp do danych, ale przede wszystkim zdolność do ich odpowiedzialnego współdzielenia, łączenia i wykorzystywania. Administracja publiczna i sektor prywatny dysponują komplementarnymi zasobami informacji. Dane statystyczne i administracyjne, w połączeniu z danymi pochodzącymi m.in. z sektora finansowego, telekomunikacyjnego czy platform cyfrowych, mogą wspierać trafniejsze decyzje gospodarcze, skuteczniejsze polityki publiczne, rozwój sztucznej inteligencji oraz lepsze usługi dla obywateli i przedsiębiorców. „Ekonomia danych. Współdzielenie danych jako fundament konkurencyjnej gospodarki” – panel pod takim tytułem odbył się 10 września w strefie „Gospodarka” przy współudziale Głównego Urzędu Statystycznego. Moderatorem dyskusji był prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej. Na pytania prof. Szaraty odpowiadali: Jiho Cha, członek Komisji Spraw Zagranicznych Zgromadzenia Narodowego Republiki Korei, koordynator Globalnego Centrum Sztucznej Inteligencji; Paweł Jaroszek, członek Zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; Dominika Rogalińska, wiceprezes Głównego Urzędu Statystycznego, odpowiedzialna za technologie informacyjne, jakość i zarządzanie danymi; Witold Staniszkis, dyrektor handlowy Google Cloud; Grzegorz Suszko, Head of Government Solutions for CEE Visa.   Polska energetyka cieplna, projektowanie ulic nowego porządku i ewolucja profilu absolwenta Zagadnienia związane z modernizacją i rozwojem polskiej energetyki cieplnej w kontekście zmieniającego się otoczenia prawnego na szczeblu unijnym i krajowym oraz coraz większego nacisku kładzionego za zagadnienia niskoemisyjności źródeł energii cieplnej, w tym energii systemowej, były przedmiotem dyskusji zatytułowanej „Ogrzewnictwo w Polsce w dobie zielonej transformacji – szanse i wyzwania”, prowadzonej przez dr. hab. inż. Damiana Muniaka, prof. PK z Katedry Energetyki Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK. O pompach ciepła w energetyce cieplnej, elektryfikacji ciepłownictwa obecnie i w przyszłości oraz integracji systemów cieplno-energetycznych w budynkach w świetle nowych wymagań UE w zakresie energochłonności budynków, rozmawiali: Paweł Lachman, prezes Zarządu Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła i dr inż. Grzegorz Ojczyk z Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki, projektant, konsultant i ekspert ds. instalacji sanitarnych, HVAC, energetyki oraz innowacyjnych rozwiązań OZE.   Jedna z debat w strefie Politechniki Krakowskiej poświęcona była ewolucji profilu absolwenta. Prowadził ją dziekan Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK. O kształceniu kadr dla biznesu rozmawiali: dr inż. Aleksandra Burczyk, członkini Rady Uczelni Politechniki Krakowskiej oraz Zespołu ekspertów NCBR w zakresie jakości surowców, planowania jakości produkcji węgla kamiennego, koksu oraz zagrożeń naturalnych w górnictwie; dr hab. inż. Elżbieta Sikora, prof. PK, kierownik Katedry Chemii i Technologii Organicznej WIiTCh PK, specjalizująca się w technologii kosmetyków, zielonej chemii i surowcach naturalnych; Michał Kucała – doktorant Szkoły Doktorskiej PK; prof. Tomasz Wasilewski z Uniwersytetu Radomskiego im. Kazimierza Pułaskiego, członek Zespołu doradczego ministra nauki ds. infrastruktury badawczej, dyrektor B+R w firmie kosmetycznej Onlybio.life SA.   Aktywności w strefie „Dual Use Technology” Forum Ekonomicznego w Karpaczu zakończyła debata „Między konfliktem a konsensusem. Projektowanie ulic nowego porządku”, której gospodarzem był dr hab. inż. arch. Rafał Blazy, prof. PK z Katedry Planowania Przestrzennego, Projektowania Urbanistycznego i Ruralistycznego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Wzięli w niej udział: prof. Marta Pogrzeba, dyrektor Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych; dr inż. arch. Agnieszka Ciepiela z Wydziału Architektury PK i dr hab. inż. arch. Marta Skiba, prof. UZ z Instytutu Architektury i Urbanistyki Uniwersytetu Zielonogórskiego.   PK Krakow University of Technology AI Visionary Award dla firmy Comex Wieczorem, 10 września, w czasie gali kończącej obrady XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu, poznaliśmy laureata III edycji nagrody PK Krakow University of Technology AI Visionary Award – spółkę Comex Polska. Przedsiębiorstwo tworzy rozwiązania dla kopalń, zakładów przeróbczych, a także chemicznych i recyklingowych – dostarcza systemy sortujące oraz technologie proszkowania. Spółka wyróżnia się praktycznym podejściem do wdrażania innowacji oraz współpracą naukowo-badawczą z jednostkami akademickimi, w tym z Politechniką Krakowską. Statuetkę wręczyła Monika Firlej, dyrektor FutureLab PK – jednostki wspierającej rozwój naukowy studentów.   Rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata wręczył podczas gali Nagrodę dla Organizacji Pozarządowej Roku. Wyróżnienie otrzymała Fundacja Cancer Fighters. Ogólnopolska fundacja działa na rzecz osób chorych na raka. Niesie pomoc dzieciom, młodzieży i dorosłym z całej Polski. Wspiera także rodziny i bliskich podopiecznych. Fundacja organizuje wydarzenia specjalne dla pacjentów dziecięcych oddziałów onkologicznych. Motywuje dzieci do dalszej walki i robi wszystko, aby choć na moment mogły zapomnieć o chorobie. W ramach historycznej akcji charytatywnej „Diss na raka”, zorganizowanej wiosną br. wspólnie przez Fundację Cancer Fighters, influencera Łatwoganga i rapera Bedoes 2115, udało się zebrać rekordową kwotę 292 738 293,05 zł na pomoc dzieciom i młodzieży walczącym z chorobami nowotworowymi.   – Jest dla mnie szczególnym zaszczytem wręczać nagrodę organizacji, która do pomagania inspiruje także społeczność Politechniki Krakowskiej, naszych studentów, pracowników i wychowanków. W 2024 r. nasz absolwent Jakub Patecki, znany jako influencer Patec – właśnie dla podopiecznych Fundacji Cancer Fighters – wspiął się na Mont Everest! – mówił w laudacji rektor PK.               Fot. Mirosław Żyłka         {fastsocialshare}

  Gateway do modeli AI chroniący dane przed wyciekiem, nowatorski system bezpiecznych aktualizacji i narzędzie do wykrywania ataków na infrastrukturę lotniczą – to zwycięskie rozwiązania Kościuszkonu 2026. 24-godzinny hackathon Politechniki Krakowskiej odbył się z soboty na niedzielę (9-10 maja 2026 r.) w krakowskim Klubie Kwadrat. Tematem bezsennej nocy programowania było w tym roku cyberbezpieczeństwo.         “Wielki Brat”, update nowej generacji i detekcja zagrożeń     W tegorocznej rywalizacji wzięły udział 32 dwu-, trzy- i czteroosobowe drużyny, czyli ponad 100 studentów. Do wyboru mieli jeden z trzech tematów konkursowych: Cybersecurity Awareness, Secure Software Update oraz Detection of GPS Spoofing.     Pierwsze miejsce w temacie Cybersecurity Awarneness zajął zespół “Przepełniacze stosu” z Politechniki Krakowskiej. Jego “Big Brother Proxy” to zapora, która stoi pomiędzy użytkownikiem końcowym a zewnętrznymi modelami AI, zapewniając ochronę wrażliwych danych w czasie rzeczywistym. Rozwiązanie opiera się na dwupoziomowym systemie  weryfikacji. – Pierwszy odpowiada za wyłapywanie oraz automatyczne zamazywanie ściśle zdefiniowanych wzorców danych, takich jak numery PESEL, NIP czy IBAN. Drugi wykorzystuje modele embeddingów AI do analizy znaczenia całej wiadomości i porównywania jej z wewnętrzną polityką bezpieczeństwa firmy – opisują swój projekt twórcy.     Nagroda główna w temacie Secure Software Update trafiła do zespołu “XD”, również z Politechniki Krakowskiej. Projekt “XDUpdate” to system aktualizacji zaprojektowany z myślą o bezpieczeństwie w obliczu współczesnych i przyszłych zagrożeń. Rozwiązanie jest odporne na szerokie spektrum ataków. – Niestraszne mu przechwycenie komunikacji typu man in the middle, przejęcie kontroli nad serwerem aktualizacji nie daje atakującemu możliwości wprowadzenia złośliwego kodu, a nieautoryzowana modyfikacja plików aktualizacji jest technicznie niemożliwa – opisują rozwiązanie członkowie zespołu “XD” z PK.     Zwycięzcami tematu Detection of GPS Spoofing zostali studenci Politechniki Krakowskiej z zespołu “Git Happens”. Projekt “Detekcja Spoofingu GNSS / ADS-B” to narzędzie do wczesnego ostrzegania i analizy anomalii dla lotnictwa oraz infrastruktury krytycznej. – Jego głównym celem jest uczynienie niewidzialnego zagrożenia, jakim jest fałszowanie sygnałów nawigacyjnych, w pełni widocznym i możliwym do monitorowania w czasie rzeczywistym – tłumaczą twórcy.     Medaliści Kościuszkonu 2026    W rywalizacji wzięły udział zespoły reprezentujące czołowe uczelnie techniczne, często łącząc siły w składach międzyuczelnianych.    TEMAT PK: Cybersecurity Awareness   I MIEJSCE: Rozwiązanie „Big Brother Proxy” Autorzy: Zespół „Przepełniacze stosu” (Politechnika Krakowska) w składzie: Karol Kapusta, Paweł Kosiński, Andrzej Laskowski, Sylwester Łotocki.   II MIEJSCE: „ThinkLink” (wtyczka do przeglądarki podnosząca bezpieczeństwo online) Autorzy: „Wege pasztety” (Politechnika Łódzka): Skład: Hanna Dudek, Klaudia Łuczak, Julia Rzeźniczek   III MIEJSCE: „ClearTerms” (platforma edukacyjna AI chroniąca przed cyberzagrożeniami) Autorzy: „Parówy dęte” (Akademia Górniczo-Hutnicza / Uniwersytet Jagielloński): Kacper Doniec, Jakub Nowak, Franciszek Raźny (AGH), Karol Rybski (UJ).     TEMAT HONEYWELL: Secure Software Update   I MIEJSCE: „XDUpdate” Autorzy: „XD” (Politechnika Krakowska): Piotr Kumka, Michał Pelon, Andrzej Sulecki.   II MIEJSCE: „UPDT Secure” (bezpieczny mechanizm dystrybucji oprogramowania) Autorzy: „Miśka lubi .net” (Politechnika Krakowska): Igor Orliński, Bartosz Pieróg, Jakub Połeć, Piotr Sarnecki.   III MIEJSCE: „EGGSHELLS” (dystrybutor aktualizacji nowej generacji) Autorzy: „AI-a” (Akademia Górniczo-Hutnicza): Szymon Madycki, Antoni Paduch, Stanisław Parma, Aleksandra Świgoń.     TEMAT HONEYWELL: Detection of GPS Spoofing   I MIEJSCE: „Detekcja Spoofingu GNSS / ADS-B” Autorzy: „Git Happens” (Politechnika Krakowska): Antoni Wałach, Paweł Wypych.   II MIEJSCE: „EGIS GPS” (wykrywanie manipulacji sygnałem GPS) Autorzy: „O(GPT)” (Akademia Górniczo-Hutnicza): Michał Kościanek, Adam Rassem.   III MIEJSCE: „beDetector” (system wykrywania spoofingu GPS dla lotnictwa) Autorzy: „BeAuth” (Skład uczelni mieszany: AGH / UKEN / PK: Bartosz Karpiel, Kacper Mida, Marcin Oracz, Mateusz Oracz.     Intensywny mentoring 100 zawodników     Kluczowym wsparciem merytorycznym dla uczestników Kościuszkonu były sesje mentoringowe, podczas których 14 specjalistów z branży IT odpowiadało na pytania dotyczące projektów oraz realiów pracy w sektorze technologicznym. Studenci mogli nawiązać kontakty z przedstawicielami firm partnerskich wydarzenia, czyli Honeywell, Akamai, Koleje Małopolskie, Infonet Projekt, OXARI, Hitachi, IBM oraz Gminy Miejskiej Kraków.     Dodatkową dawkę emocji podczas hackatonu PK zapewniły nowe w tym roku wyzwania: CTF (Capture The Flag) i FPGA. – CTF było sprawdzianem umiejętności w starciu z realnymi zagrożeniami, takimi jak szukanie podatności, łamanie szyfrów czy techniki OSINT w praktyce. FPGA było wejściem w świat sprzętu - projektowanie, implementacja i uruchamianie własnej logiki cyfrowej na fizycznych układach, gdzie liczyła się dokładność i czas – tłumaczy Aleksandra Gołek, koordynatorka Kościuszkonu 2026.     Kościuszkon 2026 zorganizowali: Wydziałowa Rada Samorządu Studenckiego Wydziału Informatyki i Matematyki PK, Wydział Informatyki i Matematyki PK oraz Fundacja Politechniki Krakowskiej. Partnerem diamentowym hackathonu była firma Honeywell, a rolę złotych partnerów pełniły firmy Koleje Małopolskie oraz Akamai. – Kościuszkon jest wydarzeniem organizowanym przede wszystkim przez studentów dla studentów – mówi Piotr Ziętek, koordynator czwartej edycji Kościuszkonu.     Zdjęcia Jan Zych     (jp)           {fastsocialshare}

    Ogólnopolski konkurs „O Złoty Indeks PK” to przedsięwzięcie, które na stałe wpisało się do kalendarza wydarzeń organizowanych przez Politechnikę Krakowską, a dedykowanych uczniom szkół średnich. Po raz 11. maturzyści z całej Polski i nie tylko oni, bowiem w tym roku w politechnicznym konkursie mogli startować także uczniowie z młodszych klas szkół ponadpodstawowych, walczyli o dodatkowe punkty w rekrutacji na Politechnikę Krakowską, czyli tytułowy złoty indeks. Konkurs rozegrano – pierwszy raz w jego historii – w 5 dyscyplinach: matematyce, chemii, informatyce, predyspozycjach architektonicznych oraz – i to nowość – elektrotechnice i automatyce. Laureaci konkursu „O Złoty Indeks PK” odwiedzili uczelnię 17 kwietnia br. i odebrali pamiątkowe dyplomy, a przy okazji skorzystali z atrakcji Dnia Otwartego Politechniki Krakowskiej.     Tytuł laureata 11. edycji konkursu „O Złoty Indeks PK” trafił do 88 uczestników, a wśród nich do: 11 laureatów z chemii, 18 z informatyki, 39 z matematyki, 11 laureatów z predyspozycji architektonicznych i 9 laureatów z elektrotechniki i automatyki. Z najlepszymi uczestnikami spotkali się w Pawilonie Konferencyjno-Wystawowym „Kotłownia” na kampusie głównym Politechniki przy ul. Warszawskiej 24 rektor prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata i prorektor ds. studenckich dr inż. Marek Bauer. W spotkaniu udział wzięli też przedstawiciele wydziałów uczelni oraz członkowie Komisji Konkursowej.   Przypomnijmy, elektroniczna rejestracja do zakończonej edycji konkursu „O Złoty Indeks PK” odbywała się od 1 grudnia 2025 r. do 12 stycznia 2026 r. Do udziału zgłosiły się 602 osoby, a więc rekordowa liczba. Rywalizację przeprowadzono w dwóch etapach. I zdalny odbył się 17 stycznia. Do II – stacjonarnego, który przeprowadzono 21 lutego – zakwalifikowało się 156 osób. 11. odsłona politechnicznego konkursu została przeprowadzona w pięciu przedmiotach: matematyce, chemii, informatyce, predyspozycjach architektonicznych, elektrotechnice i automatyce. Za każdy z nich odpowiedzialne były dwie osoby z Komisji Konkursowej: prof. Anna Kumaniecka i dr Adam Bednarz za matematykę, dr Barbara Laskowska i dr inż. Piotr Suryło za chemię, dr Adam Wyrzykowski i mgr inż. Aleksander Radwan-Pragłowski za informatykę, dr inż. arch. Lukas Olma i mgr inż. arch. Anna Marek-Żaak za predyspozycje architektoniczne, dr hab. inż. Krzysztof Tomczyk, prof. PK, dr inż. Bartosz Rozegnał za elektrotechnikę i automatykę. Na czele Komisji stał prorektor dr inż. Marek Bauer. Przedsięwzięcie koordynowała Marta Madej z Działu Spraw Studenckich.   Pula dodatkowych punktów w rekrutacji na PK, o które walczyli uczestnicy, zależna jest od wyników uzyskanych w finale. 200 punktów otrzymują laureaci I stopnia (wyniki w przedziale od 81 do 100 proc. maksymalnej liczby punktów), 100 dodatkowych punktów w rekrutacji na PK – laureaci II stopnia (uczniowie z wynikami mieszczącymi się w przedziale 66-80 proc. maksymalnej liczby punktów), zaś 60 punktów zdobywcy tytułu laureata III stopnia (rezultaty w puli od 50 do 65 proc. maksymalnej liczby punktów). Punkty wywalczone z przedmiotów matematyka, chemia, informatyka oraz elektrotechnika i automatyka, nie przysługują w postępowaniu rekrutacyjnym na kierunki architektura i architektura krajobrazu, natomiast te zdobyte z przedmiotu predyspozycje architektoniczne, są brane pod uwagę wyłącznie w rekrutacji na architekturę oraz architekturę krajobrazu. Z przyznanych punktów branych pod uwagę w procesie rekrutacyjnym na Politechnikę Krakowską można skorzystać tylko w roku uzyskania świadectwa dojrzałości.   Laureatki i laureaci 11. konkursu „O Złoty Indeks PK”:   Chemia   Laureat II stopnia   1. Jakub Lenart (XIII Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Westerplatte w Krakowie)     Laureaci III stopnia   1. Michał Król (Liceum Ogólnokształcące im. ks. Piotra Skargi w Sędziszowie Małopolskim) 2. Dawid Gilas (Zespół Szkół nr 2 im. Mikołaja Reja w Kraśniku) 3. Anna Gryczman (I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu) 4. Kacper Łukawski (Publiczne Liceum Ogólnokształcące im. św. Stanisława Kostki w Krakowie) 5. Julia Kochutek (I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Żywcu) 6. Julia Wątor (Małopolska Szkoła Gościnności w Myślenicach) 7. Aleksander Kasiński (I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Żywcu) 8. Julia Łagosz (I LO im. Waleriana Łukasińskiego w Dąbrowie Górniczej) 9. Tomasz Mazur (Zespół Szkół nr 2 im. Mikołaja Reja w Kraśniku) 10. Paweł Mroziński (I Liceum Ogólnokształcące im. Waleriana Łukasińskiego)     Matematyka   Laureaci I stopnia   1. Leonard Popiela (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 2. Rafał Grzyb (I Liceum Ogólnokształcące im. Organizacji Narodów Zjednoczonych w Biłgoraju) 3. Daniel Myszka (II Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Starachowicach) 4. Dawid Skrabot (IV Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stanisława Staszica w Sosnowcu) 5. Krzysztof Kosiba (II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie) 6. Jan Link (IV Liceum Ogólnokształcące w Tarnowie) 7. Eryk Łoński (I LO im. ONZ w Biłgoraju) 8. Julia Sobala (I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach) 9. Patryk Waciak (II Liceum Ogólnokształcące im. prof. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu)     Laureaci II stopnia   1. Jakub Czubat (Zespół Szkół Licealnych im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku) 2. Arkadiusz Steczko (Zespół Szkół Łączności im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku w Krakowie) 3. Gabriel Szapałowski (31. Liceum Ogólnokształcące im. Romana Ingardena w Krakowie) 4. Paweł Latosiński (VIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie z Oddziałami Dwujęzycznymi w Katowicach) 5. Antonina Paczkowska (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 6. Emilia Proszkiewicz (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 7. Kamil Widenka (Liceum Ogólnokształcące nr 1 im. 14 Pułku Powstańców Śląskich w Wodzisławiu Śląskim) 8. Paweł Ambrozik (II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie) 9. Igor Kopeć (II Liceum Ogólnokształcące im. Jana III Sobieskiego w Krakowie) 10. Jakub Księżyc (Technikum Łączności nr 14 w Krakowie) 11. Bartosz Mazurkiewicz (Technikum Łączności nr 14 w Krakowie) 12. Rafał Nieć (Zespół Szkół Elektryczno-Mechanicznych im. Gen. Józefa Kustronia w Nowym Sączu) 13. Olga Paduch (I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni) 14. Bartosz Sawczuk (I Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Broniewskiego w Świdniku) 15. Victoria Zgoda (II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie) 16. Tomasz Żurawski (Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr 2 w Opolu)     Laureaci III stopnia   1. Damian Boroński (II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu) 2. Zlata Diejewa (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 3. Igor Duński (Alternatywne Liceum Ogólnokształcące w Kłodzku) 4. Lena Gutfrańska (Liceum Ogólnokształcące im. mjra Henryka Sucharskiego w Sierpcu) 5. Wiktor Ignatowski (II Liceum Ogólnokształcące im. prof. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu) 6. Maria Kantor (II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu) 7. Bartosz Krzemieński (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 8. Siamion Tabolin (Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Wróblewskiego w Krakowie) 9. Natalia Gregorczyk (Zespół Szkół im. ks. Stanisława Staszica w Tarnobrzegu) 10. Gabriela Katzer (Zespół Szkół i Placówek Oświatowych im. Mikołaja Kopernika w Kalwarii Zebrzydowskiej) 11. Jakub Młynarczyk (I Liceum Ogólnokształcące im. Seweryna Goszczyńskiego w Nowym Targu) 12. Anna Szymańska (Publiczne Salezjańskie Liceum Ogólnokształcące w Krakowie) 13. Filip Zając (Technikum Łączności numer 14 w Krakowie) 14. Anna Zięba (I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni)     Predyspozycje architektoniczne   Laureaci I stopnia   1. Julia Krupa (Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2 im. Św. Jadwigi Królowej w Nowym Targu) 2. Paweł Sadło (I Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie)     Laureaci II stopnia   1. Paulina Sikora (I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie)                2. Weronika Mazurowska (III Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Tarnowie) 3. Gabriela Łabno (I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie) 4. Julia Pokrywka (I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Brzozowie)     Laureaci III stopnia   1. Martyna Sowa (VI Liceum Ogólnokształcące im. Ambrożego Towarnickiego w Rzeszowie) 2. Michał Kroczek (I LO im. Władysława Orkana w Limanowej) 3. Lena Schramel (III Liceum im. Jana Kochanowskiego w Krakowie) 4. Szymon Rzeszutek (Zespół Szkół Budowlanych im. Żołnierzy Armii Krajowej w Mielcu) 5. Natalia Kochan (Zespół Szkół Licealnych im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku)     Informatyka   Laureat I stopnia   1. Krzysztof Michałczyk (Technikum Komunikacyjne nr 25 w Krakowie)     Laureaci II stopnia   1. Karol Michno (Zespół Szkół w Rabce-Zdroju im. ks. prof. Józefa Tischnera) 2. Szymon Urbaniak (Technikum Łączności nr 14 im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku w Krakowie) 3. Bartłomiej Konopka (31. Liceum Ogólnokształcące im. Romana Ingardena w Krakowie) 4. Bartosz Czuban (Technikum Łączności nr 14 w Krakowie) 5. Robert Kubasiak (Zespół Szkół im. Walerego Goetla w Suchej Beskidzkiej, odział Maków Podhalański) 6. Jakub Mrożek (Zespół Szkół w Rabce-Zdroju im. ks. prof. Józefa Tischnera) 7. Bartosz Pawlik (V Liceum Ogólnokształcące im. ks. Piotra Ściegiennego w Kielcach) 8. Wojciech Piech (31. Liceum Ogólnokształcące im. Romana Ingardena w Krakowie)     Laureaci III stopnia   1. Szymon Janiak (Zespół Szkół w Rabce-Zdroju im. ks. prof. Józefa Tischnera) 2. Kacper Kędzior (Zespół Szkół w Rabce-Zdroju im. ks. prof. Józefa Tischnera) 3. Mikołaj Marasek (31. Liceum Ogólnokształcące im. Romana Ingardena w Krakowie) 4. Jan Mamoń (Technikum nr 1 im. Ks. Stanisława Staszica w Wadowicach) 5. Szymon Jaksan (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie) 6. Karol Krupicz (Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej w Biłgoraju) 7. Krystian Koza (Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Jana Pawła II w Limanowej) 8. Kacper Salamon (Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej w Biłgoraju) 9. Karol Michalik (Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Jana Pawła II w Limanowej)     Elektrotechnika i automatyka   Laureaci I stopnia   1. Grzegorz Wiktor (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie) 2. Olaf Zagrobelny (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie) 3. Hubert Ziarkowski (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie)     Laureaci II stopnia   1. Krystian Bochenek (Zespół Szkół Energetycznych w Krakowie) 2. Ignacy Żuchowicz (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie)     Laureaci III stopnia   1. Jacek Kawalec (II LO im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie) 2. Bartosz Krechniak (Zespół Szkół Technicznych im. Ignacego Mościckiego w Tarnowie) 3. Franciszek Skalny (III Społeczne Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Krakowie) 4. Kacper Molendowski (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie)   (bk)         {fastsocialshare}

  16 kwietnia 2026 r. w Sali Senackiej Politechniki Krakowskiej laureaci okręgowego etapu XXXIX Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Budowlanych odebrali nagrody. Jako finaliści olimpiady centralnej zdobyli już maksymalną liczbę punktów w rekrutacji na PK i tylko zdanie matury dzieli ich od możliwości studiowania na PK - na kierunkach budownictwo, architektura lub architektura krajobrazu. W samym okręgu krakowskim do zmagań przystąpiło ponad 110 uczniów z Małopolski i sąsiednich rejonów. Najlepszy indywidualnie okazał się Mateusz Kuchta z Limanowej, a w klasyfikacji szkół jego szkoła - Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej. Etap centralny olimpiady odbędzie się w przyszłym tygodniu w Poznaniu.       Olimpiada budowlana obejmuje szeroki zakres wiedzy – od konstrukcji budowlanych i architektury po organizację robót i zadania projektowe. Jak podkreślają organizatorzy, mimo, że poziom jest wymagający, to chętnych so sprawdzenia w niej swoich sił nie brakuje. Tegoroczna edycja cieszyła się dużym zainteresowaniem – w krakowskim etapie okręgowym startowało ponad 110 młodych entuzjastów inżynierii, a do finału centralnego zakwalifikowało się 14 najlepszych. – Zakres wiedzy niezbędnej do odniesienia sukcesu w Olimpiadzie wykracza poza wiedzę, którą można uzyskać w technikum. Oprócz znajomości specjalistycznych zagadnień z budownictwa i architektury są też zadania praktyczne, trzeba na przykład zaprojektować ... schody – mówi dr inż. Marcin Radoń, zastępca kierownika Katedry Budownictwa Ogólnego i Fizyki Budowli na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej, zaangażowany w organizację Olimpiady.          Uroczystość rozdania nagród swoją obecnością zaszczyciła Małopolska Kurator Oświaty dr Gabriela Olszowska. Gratulowała uczniów i nauczycielom, doceniła tez zaangażowanie Politechniki w olimpiadę. – Politechnika Krakowska i jej inżynierowie są mi bardzo bliscy. To specjaliści tej uczelni wspierają nas w różnych projektach, na przykład przy renowacjach zabytkowych szkół. Jestem dumna z laureatów tej olimpiady, bo to wy będziecie zasilać w przyszłości szeregi tego wybitnego grona ekspertów – mówiła doi uczniów.     Sukces w olimpiadzie otwiera drzwi na Politechnikę Krakowską. – Olimpiada obejmuje fundamenty wiedzy budowlanej, które są podstawą rekrutacji m.in. na Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej. Gorąco was zapraszamy, abyście przyszli do nas na studia kontynuować edukację i rozwijać wiedzę, którą już posiadacie, w towarzystwie najlepszych specjalistów z zakresu budownictwa i architektury w Europie – mówił do małopolskich laureatów dr hab. inż. arch. Tomasz Kapecki, prof. PK, prorektor PK ds. Ogólnych.  Nagrody rzeczowe ufundowane przez sponsorów Olimpiady obejmowały m.in. książki oraz słuchawki bezprzewodowe.     Uroczyste podsumowanie krakowskiego etapu okręgowego tradycyjnie odbywa się na Politechnice Krakowskiej. To wyróżnienie ma zachęcić uczniów do dalszego rozwijania pasji budowlanych. Finaliści powalczą o laury na arenie ogólnopolskiej już w najbliższy wtorek, w Poznaniu. 24 kwietnia dowiemy się jak im poszło.   Klasyfikacja laureatów krakowskiego etapu okręgowego XXXIX Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Budowlanych:   Mateusz Kuchta (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Filip Zelek (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Paweł Marek. Błażej Kozieł. (Zespół Szkół Techniczno-Ekonomicznych im. Mikołaja Reja w Myślenicach). Opiekun: Lucyna Nowak. Krystian Tyrała (Zespół Szkół Budowlanych im. dr Władysława Matlakowskiego w Zakopanem). Opiekun: Ewa Majewska. Kamil Wiktorek (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Maksymilian Stachowski (Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych w Krakowie). Opiekun: Marta Potępa. Marcin Orzeł. (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Jakub Rzońca (Zespół Szkół Techniczno-Ekonomicznych im. Mikołaja Reja w Myślenicach). Opiekun: Lucyna Nowak. Michał Mól. (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Artur Szymczyk (Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Andrychowie). Opiekun: Krzysztof Szczygieł. Amelia Głownia. (Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych w Krakowie). Opiekun: Marta Potępa. Kacper Grygiel. (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Ignacy Śmietana (Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych w Krakowie). Opiekun: Marta Potępa. Jakub Woźniak (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Czołówka  szkół w okręgu krakowskim: Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych w Krakowie Zespół Szkół Nr 1 im. Józefa Piłsudskiego w Limanowej.      (jp) Fot. Jan Zych          {fastsocialshare}

  Politechnika Krakowska podpisała umowę o współpracy z firmą Enprom sp. z o.o. To jedno z największych polskich przedsiębiorstw branży budownictwa elektroenergetycznego. Obsługuje krajowego operatora sieci przesyłowej, współpracuje z regionalnymi spółkami dystrybucyjnymi, z powodzeniem rozwija także działalność zagraniczną. Porozumienie o wspólnych działaniach w obszarze badań i dydaktyki podpisali rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata oraz prezes zarządu Enprom Mariusz Targowski.     ENPROM realizuje jedne z najważniejszych projektów infrastruktury elektroenergetycznej w Polsce i Europie, dostarczając kompleksowe rozwiązania liniowe, stacyjne i kablowe. To kompleksowe projekty, budowy i modernizacje w zakresie infrastruktury przesyłowej napowietrznej i kablowej, stacji elektroenergetycznych, dystrybucji energii elektrycznej, OZE. Spółka oferuje też specjalistyczne usługi dronowe. Posiada własną pracownię projektową, dział B+R, dział innowacji i nowych technologii, nowoczesny park maszynowy i flotę dronów. Należy do najważniejszych organizacji tego sektora i aktywnie uczestniczy się w branżowych pracach regulacyjnych.     Wśród projektów liniowych, ktore realizuje, są m.in. modernizacje i budowy linii 380 kV dla Tennet w Niemczech, budowa linii 400 kV Kassø–Frøslev dla duńskiego Energinet, a także realizacja linii 110 kV Ostrów Ociąż–Pleszew dla Energa. ENPROM uczestniczy również w inwestycjach dla Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz w budowie kluczowych połączeń 400 kV Kozienice–Miłosna i 400 kV Trębaczew–Rokitnica dla PSE.    W obszarze projektów stacyjnych i kablowych firma odpowiada min. za dostawę stacji transformatorowej UW Wrestedt dla Net Wind oraz realizację lądowej stacji elektroenergetycznej dla Morskiej Farmy Wiatrowej Baltic Power. ENPROM buduje również lądowe linie kablowe 230 kV wyprowadzenia mocy z MFW Baltic Power oraz infrastrukturę kablową dla projektów Bałtyk II i Bałtyk III. Wśród realizacji dla PSE znajdują się modernizacja SE 220 kV Leszno Gronowo oraz rozbudowa i modernizacja SE 400/220/110 kV Rokitnica.     W trakcie uroczystego podpisania umowy z Politechniką Krakowską 9 kwietnia 2026 r. omówiono możliwości współpracy naukowej i badawczej w dziedzinie inżynierii energetycznej, elektroenergetyki, nowych technologii, GOZ, cyberbezpieczeństwa przemysłowego i sztucznej inteligencji. Przedstawiono potencjał laboratoriów Politechniki Krakowskiej w tym m.in. tuneli aerodynamicznych Laboratorium Inżynierii Wiatrowej, aparatury pomiarowej Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych oraz komory termoklimatycznej Laboratorium Badań Technoklimatycznych i Maszyn Roboczych. Ważnym wątkiem porozumienia było przygotowanie oferty dla studentów oraz szeroko rozumiane podniesienie atrakcyjności studiów i pracy w branży energetycznej. Jak podkreślił rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata: – Chcemy zmienić postrzeganie tego sektora. Jest on naprawdę bardzo nowoczesny - nie jest to stereotypowe „układanie kabli”. Infrastruktura elektroenergetyczna wymaga specjalistów z wielu dziedzin. My możemy ich wykształcić, zaś współpraca z przemysłem pomoże zdobyć im doświadczenie.     Podpisanie umowy pomiędzy spółką Enprom a Politechniką Krakowską jest owocem  działań realizowanych przez uczelnianią spółkę celową INTECH PK, które stały się fundamentem rozszerzenia wcześniejszych relacji do poziomu oficjalnego partnerstwa firmy z uczelnią. Podczas finalizacji porozumienia obecni byli także dziekan Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej dr hab. inż. Maciej Sułowicz, prof. PK, prodziekan Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki prof. dr hab. inż. Paweł Ocłoń,  prezes zarządu spółki celowej Politechniki Krakowskiej INTECH PK mgr Izabela Paluch oraz mgr Sylwia Nabywaniec, kierownik Działu Komunikacji Marketingowej Enprom.       (mp)     Na zdjęciu, od lewej: dr hab. inż. Maciej Sułowicz, dziekan Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej PK, Sylwia Nabywaniec, kierownik Działu Komunikacji Marketingowej Enprom, Mariusz Targowski, prezes spółki ENPROM, rektor PK prof. Andrzej Szarata, Izabela Paluch, prezes INTECH PK oraz prof. Paweł Ocłoń, prodziekan Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK / Fot. Jan Zych        {fastsocialshare}

  Bezpieczeństwo państwa to nie tylko przepisy i strategie, lecz przede wszystkim konkretne kompetencje techniczne oraz sprawna organizacja. 17 marca 2026 roku w Krakowie Stowarzyszenie Świadoma Obrona Cywilna (SŚOC) oraz Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki zawarły porozumienie, które ma wzmocnić system ochrony ludności i wyznaczyć nowe standardy w tym obszarze.   Dokument podpisany przez rektora uczelni, prof. dr. hab. inż. Andrzeja Szaratę oraz prezesa SŚOC, mgr inż. arch. Artura Wiąka, stanowi odpowiedź na wyzwania wynikające z ustawy z dnia 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej. W obliczu rosnącej potrzeby budowania odporności społecznej oraz modernizacji infrastruktury – w tym infrastruktury krytycznej – współpraca świata nauki z praktyką ekspercką nabiera szczególnego znaczenia.     Porozumienie zawarte między uczelnią a stowarzyszeniem opiera się na trzech kluczowych filarach. Pierwszym jest wsparcie merytoryczne dla administracji publicznej – Politechnika Krakowska zapewni zaplecze badawcze i analityczne w zakresie obiektów zbiorowej ochrony oraz infrastruktury komunikacyjnej. Merytorycznie inicjatywę wesprze Wydział Inżynierii Lądowej z dr hab. inż. Lucyną Domagałą, prof. PK – Dziekan WIL na czele.  Drugim filarem jest kształcenie kadr: planowane są specjalistyczne szkolenia dla samorządowców oraz nowe ścieżki dyplomowania dla przyszłych inżynierów budownictwa, przygotowanych do pracy w obszarze budownictwa ochronnego. Trzecim elementem współpracy jest wsparcie w realizacji zadań ustawowych, poprzez dostarczanie narzędzi niezbędnych dla władz lokalnych i regionalnych w planowaniu oraz przygotowaniu budowli ochronnych.   – Wszyscy żyją tym zagadnieniem, ale niewielu działa. My zaczynamy działać – podkreślił rektor uczelni. To podejście stanowi fundament wspólnej inicjatywy, która ma przełożyć się na realne działania zwiększające bezpieczeństwo obywateli.   Sygnatariusze porozumienia zapraszają przedstawicieli administracji publicznej do współpracy przy projektowaniu bezpiecznej i odpornej przyszłości.     Fot. Jan Zych     {fastsocialshare}

    Jest niemal wszędzie i stanowi niezbędną oraz trwałą część funkcjonowania świata, począwszy od przyrody, przez codzienne życie, rozwój technologii, nauki inżynierskie, a na sztuce i architekturze skończywszy. Uczy analizy danych, rozwiązywania problemów i podejmowania strategicznych decyzji. Nazywana jest „królową nauk” i trudno się z tym określeniem nie zgodzić. Matematyka, bo to jej dotyczą trzy wcześniejsze zdania, jest stałym elementem inżynierskiej drogi. I właśnie dlatego Politechnika Krakowska intensyfikuje działania, które mają na celu usprawnienie procesu edukacyjnego i pomoc w zrozumieniu matematyki. Trwa pilotażowy projekt pn. „Matematyka do matury i na studia”, dedykowany tegorocznym maturzystom. Z kolei podczas lutowych ferii zimowych uczelnia zorganizowała półkolonie, których matematyka była jednym z punktów. To jednak nie wszystko. PK włącza się też w regionalne i ogólnopolskie programy promujące pozytywny wizerunek nauki z matematyką na czele.     Matematyka towarzyszką życia od najmłodszych lat Badania wskazują, że wpływ nauczania matematyki na rozwój intelektualny, ale też emocjonalny i społeczny dzieci, jest ogromny. Myślenie matematyczne pomaga najmłodszym rozumieć otaczający świat i porządkować zdobywane informacje. Ponadto, w czasie prostych aktywności matematycznych dziecko uczy się analizować różne sytuacje, szukać rozwiązań oraz sprawdzać ich skuteczność. Proces ten sprzyja ćwiczeniu wytrwałości, samodzielności oraz kreatywności w myśleniu, co ma ogromne znaczenie w późniejszym życiu. Należy pamiętać, że matematyka wpływa również na rozwój języka. Posługiwanie się pojęciami „więcej”, „mniej”, „kolejny”, „taki sam” czy „różny” wzbogaca słownictwo młodego człowieka i uczy precyzyjnego wyrażania myśli. Równocześnie, ćwiczenia matematyczne wymagają skupienia uwagi i pamięci, co odpowiednio wpływa na zdolność koncentracji.   Pozytywne doświadczenia związane z matematyką rzutują na późniejszą edukację – dzieci, które od najmłodszych lat mają kontakt z matematyką w formie zabawy, rzadko odczuwają lęk przed tym przedmiotem w szkole. Co więcej, sukcesy osiągane podczas prostych zadań wzmacniają poczucie własnej wartości i wiarę w swoje możliwości. Dlatego wczesna edukacja matematyczna, prowadzona w sposób dostosowany do wieku i możliwości dziecka, sprzyja nie tylko sukcesom szkolnym, ale również kształtuje kompetencje niezbędne w dorosłym życiu.     Magiczny świat brył i gier strategicznych Politechnika Krakowska od kilku lat organizuje dodatkowe zajęcia dla studentów I roku, pozwalające zniwelować różnice czy ewentualne braki wiedzy między programem szkolnym a programem studiów technicznych. Jednak tym razem uczelnia postanowiła skorzystać z wiedzy i doświadczeń osób związanych z edukacją matematyczną najmłodszych. W styczniu br. odbyły się szkolenia realizowane przez prof. dr hab. Edytę Gruszczyk-Kolczyńską – uznaną pedagog, autorkę dziesiątek publikacji dotyczących edukacji i wychowania dzieci oraz dr. hab. Jana Amosa Jelinka, prof. Akademii Pedagogiki Specjalnej, eksperta m.in. w zakresie rozwoju poznawczego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, wspomagania rozwoju umysłowego dzieci i edukacji matematycznej. Naukowcy są autorami programu pn. „Rozwijanie zadatków uzdolnień matematycznych u dzieci poprzez wprowadzenie ich w magiczny świat geometrii bryły i gier strategicznych”.   Pierwszą okazją do wykorzystania wskazań i metod pedagogów z APS były – cieszące się sporym zainteresowaniem – zimowe półkolonie. W projekcie wzięło udział 87. dzieci w wieku 7-13 lat podzielonych na dwa turnusy. Ich uczestnicy mogli rozwijać zainteresowania naukowe poprzez zabawę i gry, ale także brać udział w atrakcyjnych zajęciach sportowych. Istotną część półkolonijnych aktywności stanowiły dwumodułowe zajęcia pn. „Młody Matematyk”. Dzieci uczestniczące w pierwszym module rozwiązywały zadania konstrukcyjne, których celem było rozwijanie wyobraźni przestrzennej i rozumowania pojęciowego. Drugi moduł polegał na stopniowym zapoznawaniu dzieci z grami strategicznymi – od tych najprostszych, aż do skomplikowanych, nastawionych na budowanie strategii wygrywających. Nowatorska forma spędzenia czasu wolnego od zajęć szkolnych spotkała się z bardzo dobrymi recenzjami uczestników. Planowana jest kontynuacja tego typu zajęć.         „Matematyka do matury i na studia” – pilotażowy projekt Politechniki Krakowskiej Matematyka bywa wyzwaniem, ale niestety zbyt często i zupełnie niewłaściwie utożsamiana jest z irracjonalnym strachem, na który składają się złe doświadczenia szkolne, społeczne stereotypy czy brak wiary we własne siły. Tego typu emocje i postawy mogą stanowić blokadę np. przed podjęciem studiów technicznych i to paradoksalnie przez osoby, które posiadają realne predyspozycje do takiej drogi kształcenia. Potrzeba zatem zmiany sposobu nauczania w tym zakresie i działań ukazujących matematykę we właściwym świetle.       Politechnika Krakowska wystartowała z projektem „Matematyka do matury i na studia”, czyli bezpłatnymi zajęciami dla tegorocznych maturzystów. Uczestnicy kursu mają okazję, by lepiej przygotować się do egzaminu dojrzałości (poziom podstawowy i rozszerzony), ale również poznać zagadnienia, z którymi spotkają się na studiach technicznych. Program politechnicznego projektu „Matematyka do matury i na studia” opracowali doświadczeni nauczyciele akademiccy pracujący na Wydziale Informatyki i Matematyki Politechniki Krakowskiej.   Pierwsze zajęcia odbyły się w sobotę 28 lutego br. na kampusie głównym Politechniki przy ul. Warszawskiej 24. Na cały cykl złoży się 7 spotkań – każde obejmie 4 godziny lekcyjne realizowane w grupach liczących nie więcej niż 20 osób. Uczestnicy cyklu podstawowego mogą liczyć m.in. na omówienie i usystematyzowanie podstawowych oznaczeń, zbiorów, przedziałów, wzorów skróconego mnożenia, silni, symbolu Newtona, trójkąta Pascala, podstawowych równań i nierówności z wartością bezwzględną, dowodów wykorzystujących wzory skróconego mnożenia; pojęcia logarytmu, twierdzenia o logarytmach, działań na logarytmach, przekształceń i udowadniania wzorów; rachunku wektorowego i geometrii analitycznej na płaszczyźnie. Osoby, które wybrały cykl przygotowujący do matury rozszerzonej i studiów technicznych, usystematyzują swoją wiedzę dotyczącą m.in.: wzorów skróconego mnożenia, trójkąta Pascala, zadań na dowodzenie; przekształcania i dowodzenia wzorów zawierających logarytm, a także wykorzystania wzorów na działania na logarytmach; równań trygonometrycznych wykorzystujących wzory na sumę funkcji trygonometrycznych i funkcje trygonometryczne sumy kątów; ciągów arytmetycznych i geometrycznych, ciągów monotonicznych, ciągów ograniczonych, podstawowych granic ciągu; rachunku wektorowego, geometrii analitycznej na płaszczyźnie; rachunku różniczkowego.       Finał projektu „Matematyka do matury i na studia” zaplanowano na 18 kwietnia.     Matematyka jako fundament nowych technologii Na początku 2026 r. formalnie otwarte zostało nowe pole współpracy pomiędzy Politechniką Krakowską a Małopolskim Centrum Nauki „Cogiteon”. W ramach zawartej umowy partnerskiej na realizację działań w ramach projektu „Małopolska. Więcej wiem” (program Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027, finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus), Wydział Informatyki i Matematyki przygotuje warsztaty dla uczniów szkół średnich w obszarze rozpoznawania obrazów oraz projektowania cyber-asystenta (chatbota). Ich fundamentem będą zagadnienia matematyczne wykorzystywane w nowoczesnych technologiach: logika formalna, teoria grafów, rachunek prawdopodobieństwa i modele statystyczne w uczeniu maszynowym. Działania w projekcie „Małopolska. Więcej wiem” zaplanowano do 30 czerwca 2029 r.   Warto wspomnieć, że od 2025 r. Wydział Informatyki i Matematyki PK jest partnerem innego przedsięwzięcia pn. „Małopolski system wspierania transformacji cyfrowej szkół”, realizowanym w ramach programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027. Inicjatywa stanowi odpowiedź na zdiagnozowane w Strategii Rozwoju Województwa „Małopolska 2030” wyzwania związane z kształtowaniem kompetencji uniwersalnych oraz wdrażaniem nowoczesnych technologii w procesie edukacyjnym. W oparciu o autorski model standaryzacji w obszarze przechowywania i wymiany zasobów edukacyjnych oraz administracyjnych, pracownicy PK opracowali programy i scenariusze szkoleń skierowanych do uczniów szkół średnich. Warsztaty prowadzone będą w nowatorski sposób, z wykorzystaniem innowacyjnych metod nauczania, w tym STEAM. Wszystko po to, by pokazać młodym ludziom, że matematyka jest narzędziem do rozumienia świata, stanowi fundament nowoczesnych technologii, daje realne kompetencje przyszłości i – co kluczowe – można się jej skutecznie nauczyć.   Istotnym elementem tej misji jest podręcznik wydany w języku angielskim przez renomowane wydawnictwo Taylor & Francis, przygotowany z myślą o przyszłych inżynierach. Współautorami książki są pracownicy WIiM: prof. dr hab. Władimir Mitiuszew, dr Natalia Ryłko i dr Radosława Kycia. Podręcznik został opracowany zgodnie z najnowszymi trendami w kształceniu inżynierskim, z wyraźnym naciskiem na: modelowanie zjawisk technicznych, praktyczne zastosowania matematyki oraz powiązanie teorii z realnymi problemami inżynierskimi. Publikacja prezentuje matematykę nie jako zbiór abstrakcyjnych wzorów, lecz naturalny język opisu procesów technicznych, technologicznych i cyfrowych.   (bk)     Fot. Piotr Gibas i Jan Zych       {fastsocialshare}