Aktualności PK

Politechnika Krakowska rozpoczyna współpracę naukową i dydaktyczną z Międzynarodowym Portem Lotniczym Katowice w Pyrzowicach. Będzie służyć m.in. wzmacnianiu niezawodności i bezpieczeństwa infrastruktury śląskiego lotniska. Dzięki podpisanemu właśnie porozumieniu studenci PK zyskują możliwość odbywania unikatowych praktyk i stażów. List intencyjny o współpracy podpisali rektor Politechniki prof. Andrzej Szarata i Artur Tomasik, prezes Zarządu Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego, operatora Katowice Airport.     Krakowska politechnika jest jednym z czołowych polskich ośrodków eksperckich w obszarze transportu. – To jeden z naszych  priorytetowych obszarów badań i kształcenia kadr inżynierskich. Specjalizujemy się m.in. w planowaniu, projektowaniu i modernizacji infrastruktury transportowej. Uczestniczymy w licznych projektach dotyczących bezpieczeństwa, logistyki, nowych technologii, ochrony środowiska oraz zarządzania w transporcie, także lotniczym. Oferujemy naszemu nowemu partnerowi wiedzę  i praktyczne doświadczenie – mówi rektor PK prof. Andrzej Szarata.           – Jestem przekonany, że połączenie naszej praktycznej wiedzy operacyjnej i biznesowej z eksperckim zapleczem naukowym Politechniki Krakowskiej przyniesie wymierne efekty – mówi prezes Artur Tomasik. – Dziękuję rektorowi Andrzejowi Szaracie za wypracowanie bardzo konkretnych ram naszego partnerstwa. Na infrastrukturze katowickiego lotniska specjaliści z Politechniki będą m.in. testować nowoczesne rozwiązania oparte na technologii LiDAR. Posłużą one do monitorowania stanu nawierzchni lotniskowych oraz zapobiegania obecności ciał obcych na drodze startowej.     Badania, służące wypracowaniu rozwiązań, które będzie można wprowadzić do realnych lotniskowych zastosowań, rozpoczął już w Pyrzowicach zespół naukowców z Katedry Systemów Transportowych i Logistycznych oraz Szkoły Doktorskiej Politechniki Krakowskiej. – Za nami już badania na terenie lotniska, które skoncentrowane były na dwóch zagadnieniach: wykrywaniu obiektów FOD (Foreign Object Debris) z wykorzystaniem nowoczesnych technologii oraz możliwościach oceny jakości nawierzchni drogi startowej z wykorzystaniem nagrań wideo i algorytmów sztucznej inteligencji – informuje dr inż. Anton Pashkevich, kierujący badaniami.     Takie badania służą m.in. ocenie przydatności technologii LiDAR do wykrywania obiektów FOD na drodze startowej, drogach kołowania i płycie postojowej. W ich ramach ocenie podlegać będą takie aspekty jak: skuteczność detekcji, dokładność lokalizacji obiektów, możliwość automatyzacji procesu wykrywania FOD i potencjał wdrożeniowy rozwiązania, które zaproponują katowickiemu lotnisku eksperci PK.     – Rozpoczęliśmy już też w Pyrzowicach badania dotyczące percepcji oznakowania terminalu pasażerskiego. Naszym celem jest lepsze zrozumienie sposobu, w jaki pasażerowie odbierają i interpretują oznakowanie w terminalu. Liczymy, że wyniki badań pozwolą wskazać obszary wymagające udoskonalenia i będą cennym wsparciem w dalszym rozwoju infrastruktury oraz poprawie doświadczeń pasażerów – mówi dr Anton Pashkevich.     Ciekawym rozwiązaniem, służącym zabezpieczeniom infrastruktury lotniskowej, może być dla Pyrzowic także opracowana i rozwijana na Politechnice technologia polimerowych złączy podatnych (testowana już m.in. na lotnisku w Balicach). Zadaniem innowacyjnych złączy jest przenoszenie obciążeń przy dużych deformacjach, co pozwala skutecznie redukować naprężenia w materiałach kruchych i zwiększać wytrzymałość całej remontowanej konstrukcji. Wynalazek zespołu prof. Arkadiusza Kwietnia z Wydziału Inżynierii Lądowej PK służy m.in. do zapobiegania deformacjom konstrukcji narażonych np. na szkody komunikacyjne (także górnicze, sejsmiczne czy osuwiskowe).       Współpraca Politechniki i Katowice Airport obejmuje realizację wspólnych prac badawczych, rozwojowych i testowych, udział we wspólnych projektach wdrożeniowych, eksperckie wsparcie ze strony specjalistów uczelni w formie  konsultacji branżowych i opracowań doradczych, bieżącej wymiany wiedzy i doświadczeń z wykorzystaniem wzajemnej infrastruktury.     Studenci Politechniki Krakowskiej będą mogli odbywać w Pyrzowicach praktyki i staże oraz realizować prace dyplomowe oparte na rzeczywistych problemach z  lotniskowej praktyki. Uczelnia kształci inżynierów na licznych kierunkach i specjalnościach odpowiadających zakresowi działania Katowice Airport. Szczególnie dla studentów transportu i logistyki, budownictwa, mechaniki i budowa maszyn, inżynierii bezpieczeństwa, cenne będzie poznanie realiów funkcjonowania nowoczesnego portu lotniczego. – Bezpośredni dostęp do danych, specjalistów i realnych zadań inżynierskich podczas praktyk oraz realizacji prac inżynierskich i magisterskich doda rynkowej wartości dyplomów naszych wychowanków  – podkreśla rektor Andrzej Szarata.   Pierwsze prace dyplomowe, przy wsparciu specjalistów śląskiego portu, już powstają.         (m)   Zdjęcia Katowice Airport oraz archiwum Antona Pashkevicha       {fastsocialshare}

  Technologię, która jednocześnie oczyszcza jeziora, daje drugie życie odpadom i zamienia wodne zanieczyszczenia w nawóz dla rolnictwa opracowali naukowcy Politechniki Krakowskiej. Wraz z partnerami z Polski, Niemiec i Litwy stworzyli inteligentne materiały na bazie odpadowych zeolitów i sorbentów, które wychwytują z wody związki azotu i fosforu, odpowiedzialne za eutrofizację. Po recyklingu można je przekształcić w nawóz do roślin z kontrolowanym tempem uwalniania składników pokarmowych!  Na kampusie głównym Politechniki w Krakowie eksperymentalnie rosną już rośliny, wspomagane takim nawozem. Za innowacyjny pomysł zespół z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki oraz Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK otrzymał już złoty i srebrny medal na prestiżowych międzynarodowych targach i wystawach wynalazków – Kaohsiung International Invention Design EXPO oraz EUROINVENT.     Zespół projektu CleanLake tworzą partnerzy z Polski, Niemiec i Litwy / Fot. archiwum zespołu CleanLake      Kto nie zaznał tego problemu? Wyczekiwany urlop, upał, chciałoby się schłodzić w jeziorze. A tu zakaz kąpieli. Woda mętna jak zupa, królują w niej sinice i glony. Ta zmora wakacyjnych kurortów to tylko jeden z objawów eutrofizacji czyli jednego z najpoważniejszych problemów współczesnej gospodarki wodnej.   Eutrofizacja czyli przeżyźnienie środowiska jezior, rzek i mórz jest procesem nadmiernego wzbogacania wód powierzchniowych w biogeny – przede wszystkim związki azotu i fosforu. Naturalnie powolny proces przyspieszyła intensywna działalność człowieka. Do wód trafia coraz więcej zanieczyszczeń komunalnych, przemysłowych i z rolnictwa, co ma dla ekosystemów śmiercionośne skutki. Eutrofizacja prowadzi m.in. do masowego, niekontrolowanego rozwoju glonów i sinic, zmętnienia wody i ograniczenia dostępu światła do roślin, obumierania wodnej flory, śnięcia ryb i innych organizmów wodnych, zmniejszenia bioróżnorodności, pogorszenia jakości wody aż do pojawienia się w niej niebezpiecznych dla ludzi i zwierząt toksyn.     Dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK (na zdjęciu z lewej) i zespół projektu podczas badań / Fot. archiwum zespołu CleanLake    Innowacyjne materiały z odpadów lekiem na eutrofizację wód    Problem podjęli naukowcy Politechniki Krakowskiej w ramach międzynarodowej kooperacji w projekcie CleanLake. Opracowali systemy uzdatniania wody na bazie zeolitów pozyskiwanych z przemysłowych odpadów, przeciwdziałające procesowi eutrofizacji. To rozwiązanie na kilka sposobów wspiera środowisko przy wykorzystaniu zasad gospodarki obiegu zamkniętego.    – Opracowaliśmy innowacyjne sorbenty i zeolity, oparte na autorskiej metodzie ich produkcji, które w sposób celowany i selektywny usuwają z wody związki azotu i fosforu, atakując pierwotną przyczynę problemu eutrofizacji – wyjaśnia dr hab. inż. Kinga Korniejenko, prof. PK, jedna z autorek technologii, kierownik projektu CleanLake. Metoda pozwala na przekształcenie uciążliwych, trudnych do zagospodarowania odpadów energetycznych i mineralnych w wydajne, kompozytowe sorbenty o precyzyjnie zaprojektowanej strukturze porowatej. Materiały te mogą składać się nawet w 80% z surowców odpadowych, co drastycznie obniża koszty produkcji i redukuje ilość odpadów trafiających na składowiska.    Kluczem do przełomu jest odejście od tradycyjnych, energochłonnych i kosztownych metod wytwarzania zeolitów. – Nasza technologia polega na niskotemperaturowej syntezie zeolitów z odpadów przemysłowych, takich jak popioły lotne, popioły ze spalania biomasy, itp. W procesie wykorzystujemy roztwory alkaliczne o niskim stężeniu, nieprzekraczającym trzech moli na litr, oraz temperatury rzędu zaledwie 20-25 stopni Celsjusza. To znacząco odróżnia naszą metodę od klasycznych, wymagających aktywacji hydrotermalnej w podwyższonych temperaturach i ciśnieniu. Kluczowe jest również to, że nasze złoża sorbentowo-zeolitowe składają się z różnych materiałów wytwarzanych w Polsce i na Litwie – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK, współautor wynalazku.    Rewolucja w syntezie zeolitów – od popiołu do zaawansowanego sorbentu    Opracowanie technologii to wieloetapowy proces. Rozpoczęła go ocena i szczegółowa charakterystyka różnych odpadów przemysłowych, takich jak popioły lotne i denne z elektrociepłowni, pozostałości po spalaniu biomasy czy odpady wydobywcze. – Ten etap jest kluczowy, ponieważ każdy rodzaj surowca charakteryzuje się nieco innym składem chemicznym i mineralogicznym, co wymaga indywidualnego podejścia i optymalizacji parametrów syntezy – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK.    Kolejny etap to właściwa produkcja zeolitów metodą aktywacji alkalicznej, która w przypadku tej technologii przebiega w warunkach łagodnych, ale ściśle kontrolowanych. Naukowcy optymalizują proces pod kątem uzyskania pożądanej struktury porów, maksymalizacji powierzchni właściwej oraz zdolności do wymiany jonowej, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność sorpcyjną gotowego materiału.    Potem trzeba zneutralizować wysokie pH, czyli staranne umyć i oczyścić produkt z wykorzystaniem zamkniętego obiegu wody procesowej, co eliminuje ryzyko przedostania się zanieczyszczeń do środowiska. A dalej następuje formowanie kompozytowych materiałów sorpcyjnych, które charakteryzują  się wysokim powinowactwem do jonów azotu i fosforu, czyli głównych sprawców eutrofizacji.    Ze zużytego sorbentu powstanie wartościowy nawóz    Jak to działa w praktyce? Z wykorzystaniem inteligentnych materiałów sorpcyjnych można budować wodną infrastrukturę o podwójnym zastosowaniu. Ścieżki czyszczące na brzegach jezior i stawów, pomosty dla ptactwa czy podwodne siedliska dla małych zwierząt i ryb, mogą służyć i ludziom i zwierzętom, a jednocześnie dzięki umieszczeniu w nich inteligentnych sorbentów, redukować ilość fosforu i azotu w wodzie. – W ten sposób nasz projekt daje podwójne korzyści. Proponuje  tworzenie funkcjonalnych i estetycznych przestrzeni do rekreacji, które równocześnie wspierają czystość wód i bioróżnorodność – mówi dr hab. inż. Kinga Korniejenko, prof. PK.    – Sorbent po zużyciu – gdy jest już nasycony zanieczyszczeniami/biogenami – nie trafia na składowisko. Może być przetwarzany np. na nawozy o spowolnionym uwalnianiu, co zamyka obieg składników odżywczych, zwraca je do cyklu rolniczego i wspiera zrównoważoną produkcję żywności. W ten sposób odpady stają się nie tylko skutecznym sorbentem, ale i cennym nawozem, który wspomaga wzrost roślin – tłumaczy dr inż. Agnieszka Grela, członkini zespołu badawczego.    Jak taki nawóz wspiera rozwój roślin można już zobaczyć na terenie głównego kampusu Politechniki Krakowskiej przy ulicy Warszawskiej w Krakowie. Naukowcy z Wydziału Inżynierii Środowiska PK hodują tu eksperymentalnie rośliny, które od początku swojego wzrostu są zasilane nawozem powstałym właśnie z odpadów materiału sorpcyjnego, wykorzystanego wcześniej do oczyszczania wody w ramach projektu CleanLake. – Doświadczenia prowadzimy w kontrolowanych warunkach. Monitorujemy  wzrost roślin. Uzyskane wyniki porównamy z efektami nawożenia, uzyskanymi przy zastosowaniu produktów rynkowych, wykorzystywanych w uprawie pszenicy i rzepaku – mówi dr inż. Agnieszka Grela. Badania pozwolą ocenić, czy materiały, które wcześniej służyły do oczyszczania wód, mogą zostać ponownie wykorzystane jako skuteczne nawozy o kontrolowanym uwalnianiu składników niezbędnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin. – Takie rozwiązanie wpisuje się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym, ograniczając ilość odpadów oraz zwiększając efektywność wykorzystania surowców – podkreśla dr Grela.    Technologia z laboratorium dla zarządców wód, samorządów, firm wodociągowych, rolników     System opracowany przy udziale Politechniki Krakowskiej powstał w ramach międzynarodowego projektu CleanLake. Współfinansuje go Unia Europejska w ramach programu M-ERA.NET, a realizują – w konsorcjum z liderującą badaniom krakowską uczelnią – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, firma PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o., Akademia Górnicza we Freibergu (Niemcy) oraz Wileński Uniwersytet Techniczny im. Giedymina (Litwa). W skład zespołu projektowego – obok prof. Łacha, prof. Korniejenko i dr Greli – wchodzą także dr inż. Beata Figiela, mgr inż. Kacper Oliwa, mgr inż. Elwira Rusinek z Politechniki Krakowskiej oraz dr hab. Maciej Gąbka, prof UAM i dr hab. Beata Messyasz, prof UAM z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.    Obecnie konsorcjanci z Polski, Niemiec i Litwy przygotowują wspólne zgłoszenia patentowe obejmujące systemy oczyszczania wód, które wykorzystują opracowaną przy udziale Politechniki Krakowskiej technologię: modułowy układ filtracyjno-sorpcyjny dla wód opadowych i spływowych oraz system podwodnych nośników balastowych z wymiennymi kasetami zeolitowo-sorpcyjnymi.    Systemy te są testowane w Polsce i Niemczech. – Testowaniem, implementacją i walidacją opracowanych rozwiązań w rzeczywistych warunkach na Jeziorze Kierskim zajmuje się polska firma PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o. – mówi prof. Michał Łach. – W przyszłości rozwiązania te mogą być stosowane nie tylko w jeziorach, ale również w wodach płynących, zbiornikach retencyjnych, rowach melioracyjnych i systemach podczyszczania wód opadowych.    Z ekonomicznego punktu widzenia technologia oferuje możliwość produkcji tanich, skalowalnych i wysokowydajnych sorbentów, których koszt wytworzenia jest nieporównywalnie niższy od dostępnych na rynku komercyjnych odpowiedników. – Otwiera to nowe możliwości dla przemysłu wodno-ściekowego, branży rekultywacji i inżynierii środowiska, oferując produkt o wysokiej selektywności i zdolności do regeneracji, który przewyższa konwencjonalne adsorbenty pod wieloma względami. Potencjał komercyjny rozwiązania, skierowanego do samorządów, zarządców jezior, przedsiębiorstw wodociągowych, a także do sektora rolniczego, wydaje się być ogromny – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK.   Jako największą wartość projektu wskazuje połączenie nauki, technologii i praktyki środowiskowej. – Opracowywane systemy mogą przyczynić się do poprawy jakości wód, ograniczenia zakwitów glonów, ochrony bioróżnorodności i poprawy warunków życia lokalnych społeczności. Jednocześnie wykorzystanie popiołów lotnych, odpadów antropogenicznych i diatomitu tworzy nowe możliwości zagospodarowania surowców mineralnych oraz odzysku związków biogennych, które po związaniu w złożach mogą być dalej badane jako potencjalne składniki nawozowe – podsumowuje naukowiec Politechniki.     Zastosowanie takich rozwiązań ma też ważny efekt edukacyjny. – Przekłada się na wzrost świadomości ekologicznej wśród mieszkańców, którzy na własne oczy widzą pozytywne skutki wdrażania nowoczesnych, zielonych technologii – podkreśla prof. Kinga Korniejenko.        (mas, jp)       {fastsocialshare}  

  Technologię, która jednocześnie oczyszcza jeziora, daje drugie życie odpadom i zamienia wodne zanieczyszczenia w nawóz dla rolnictwa opracowali naukowcy Politechniki Krakowskiej. Wraz z partnerami z Polski, Niemiec i Litwy stworzyli inteligentne materiały na bazie odpadowych zeolitów i sorbentów, które wychwytują z wody związki azotu i fosforu, odpowiedzialne za eutrofizację. Po recyklingu można je przekształcić w nawóz do roślin z kontrolowanym tempem uwalniania składników pokarmowych!  Na kampusie głównym Politechniki w Krakowie eksperymentalnie rosną już rośliny, wspomagane takim nawozem. Za innowacyjny pomysł zespół z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki oraz Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK otrzymał już złoty i srebrny medal na prestiżowych międzynarodowych targach i wystawach wynalazków – Kaohsiung International Invention Design EXPO oraz EUROINVENT.     Zespół projektu CleanLake tworzą partnerzy z Polski, Niemiec i Litwy / Fot. archiwum zespołu CleanLake      Kto nie zaznał tego problemu? Wyczekiwany urlop, upał, chciałoby się schłodzić w jeziorze. A tu zakaz kąpieli. Woda mętna jak zupa, królują w niej sinice i glony. Ta zmora wakacyjnych kurortów to tylko jeden z objawów eutrofizacji czyli jednego z najpoważniejszych problemów współczesnej gospodarki wodnej.   Eutrofizacja czyli przeżyźnienie środowiska jezior, rzek i mórz jest procesem nadmiernego wzbogacania wód powierzchniowych w biogeny – przede wszystkim związki azotu i fosforu. Naturalnie powolny proces przyspieszyła intensywna działalność człowieka. Do wód trafia coraz więcej zanieczyszczeń komunalnych, przemysłowych i z rolnictwa, co ma dla ekosystemów śmiercionośne skutki. Eutrofizacja prowadzi m.in. do masowego, niekontrolowanego rozwoju glonów i sinic, zmętnienia wody i ograniczenia dostępu światła do roślin, obumierania wodnej flory, śnięcia ryb i innych organizmów wodnych, zmniejszenia bioróżnorodności, pogorszenia jakości wody aż do pojawienia się w niej niebezpiecznych dla ludzi i zwierząt toksyn.     Dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK (na zdjęciu z lewej) i zespół projektu podczas badań / Fot. archiwum zespołu CleanLake    Innowacyjne materiały z odpadów lekiem na eutrofizację wód    Problem podjęli naukowcy Politechniki Krakowskiej w ramach międzynarodowej kooperacji w projekcie CleanLake. Opracowali systemy uzdatniania wody na bazie zeolitów pozyskiwanych z przemysłowych odpadów, przeciwdziałające procesowi eutrofizacji. To rozwiązanie na kilka sposobów wspiera środowisko przy wykorzystaniu zasad gospodarki obiegu zamkniętego.    – Opracowaliśmy innowacyjne sorbenty i zeolity, oparte na autorskiej metodzie ich produkcji, które w sposób celowany i selektywny usuwają z wody związki azotu i fosforu, atakując pierwotną przyczynę problemu eutrofizacji – wyjaśnia dr hab. inż. Kinga Korniejenko, prof. PK, jedna z autorek technologii, kierownik projektu CleanLake. Metoda pozwala na przekształcenie uciążliwych, trudnych do zagospodarowania odpadów energetycznych i mineralnych w wydajne, kompozytowe sorbenty o precyzyjnie zaprojektowanej strukturze porowatej. Materiały te mogą składać się nawet w 80% z surowców odpadowych, co drastycznie obniża koszty produkcji i redukuje ilość odpadów trafiających na składowiska.    Kluczem do przełomu jest odejście od tradycyjnych, energochłonnych i kosztownych metod wytwarzania zeolitów. – Nasza technologia polega na niskotemperaturowej syntezie zeolitów z odpadów przemysłowych, takich jak popioły lotne, popioły ze spalania biomasy, itp. W procesie wykorzystujemy roztwory alkaliczne o niskim stężeniu, nieprzekraczającym trzech moli na litr, oraz temperatury rzędu zaledwie 20-25 stopni Celsjusza. To znacząco odróżnia naszą metodę od klasycznych, wymagających aktywacji hydrotermalnej w podwyższonych temperaturach i ciśnieniu. Kluczowe jest również to, że nasze złoża sorbentowo-zeolitowe składają się z różnych materiałów wytwarzanych w Polsce i na Litwie – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK, współautor wynalazku.    Rewolucja w syntezie zeolitów – od popiołu do zaawansowanego sorbentu    Opracowanie technologii to wieloetapowy proces. Rozpoczęła go ocena i szczegółowa charakterystyka różnych odpadów przemysłowych, takich jak popioły lotne i denne z elektrociepłowni, pozostałości po spalaniu biomasy czy odpady wydobywcze. – Ten etap jest kluczowy, ponieważ każdy rodzaj surowca charakteryzuje się nieco innym składem chemicznym i mineralogicznym, co wymaga indywidualnego podejścia i optymalizacji parametrów syntezy – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK.    Kolejny etap to właściwa produkcja zeolitów metodą aktywacji alkalicznej, która w przypadku tej technologii przebiega w warunkach łagodnych, ale ściśle kontrolowanych. Naukowcy optymalizują proces pod kątem uzyskania pożądanej struktury porów, maksymalizacji powierzchni właściwej oraz zdolności do wymiany jonowej, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność sorpcyjną gotowego materiału.    Potem trzeba zneutralizować wysokie pH, czyli staranne umyć i oczyścić produkt z wykorzystaniem zamkniętego obiegu wody procesowej, co eliminuje ryzyko przedostania się zanieczyszczeń do środowiska. A dalej następuje formowanie kompozytowych materiałów sorpcyjnych, które charakteryzują  się wysokim powinowactwem do jonów azotu i fosforu, czyli głównych sprawców eutrofizacji.    Ze zużytego sorbentu powstanie wartościowy nawóz    Jak to działa w praktyce? Z wykorzystaniem inteligentnych materiałów sorpcyjnych można budować wodną infrastrukturę o podwójnym zastosowaniu. Ścieżki czyszczące na brzegach jezior i stawów, pomosty dla ptactwa czy podwodne siedliska dla małych zwierząt i ryb, mogą służyć i ludziom i zwierzętom, a jednocześnie dzięki umieszczeniu w nich inteligentnych sorbentów, redukować ilość fosforu i azotu w wodzie. – W ten sposób nasz projekt daje podwójne korzyści. Proponuje  tworzenie funkcjonalnych i estetycznych przestrzeni do rekreacji, które równocześnie wspierają czystość wód i bioróżnorodność – mówi dr hab. inż. Kinga Korniejenko, prof. PK.    – Sorbent po zużyciu – gdy jest już nasycony zanieczyszczeniami/biogenami – nie trafia na składowisko. Może być przetwarzany np. na nawozy o spowolnionym uwalnianiu, co zamyka obieg składników odżywczych, zwraca je do cyklu rolniczego i wspiera zrównoważoną produkcję żywności. W ten sposób odpady stają się nie tylko skutecznym sorbentem, ale i cennym nawozem, który wspomaga wzrost roślin – tłumaczy dr inż. Agnieszka Grela, członkini zespołu badawczego.    Jak taki nawóz wspiera rozwój roślin można już zobaczyć na terenie głównego kampusu Politechniki Krakowskiej przy ulicy Warszawskiej w Krakowie. Naukowcy z Wydziału Inżynierii Środowiska PK hodują tu eksperymentalnie rośliny, które od początku swojego wzrostu są zasilane nawozem powstałym właśnie z odpadów materiału sorpcyjnego, wykorzystanego wcześniej do oczyszczania wody w ramach projektu CleanLake. – Doświadczenia prowadzimy w kontrolowanych warunkach. Monitorujemy  wzrost roślin. Uzyskane wyniki porównamy z efektami nawożenia, uzyskanymi przy zastosowaniu produktów rynkowych, wykorzystywanych w uprawie pszenicy i rzepaku – mówi dr inż. Agnieszka Grela. Badania pozwolą ocenić, czy materiały, które wcześniej służyły do oczyszczania wód, mogą zostać ponownie wykorzystane jako skuteczne nawozy o kontrolowanym uwalnianiu składników niezbędnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin. – Takie rozwiązanie wpisuje się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym, ograniczając ilość odpadów oraz zwiększając efektywność wykorzystania surowców – podkreśla dr Grela.    Technologia z laboratorium dla zarządców wód, samorządów, firm wodociągowych, rolników     System opracowany przy udziale Politechniki Krakowskiej powstał w ramach międzynarodowego projektu CleanLake. Współfinansuje go Unia Europejska w ramach programu M-ERA.NET, a realizują – w konsorcjum z liderującą badaniom krakowską uczelnią – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, firma PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o., Akademia Górnicza we Freibergu (Niemcy) oraz Wileński Uniwersytet Techniczny im. Giedymina (Litwa). W skład zespołu projektowego – obok prof. Łacha, prof. Korniejenko i dr Greli – wchodzą także dr inż. Beata Figiela, mgr inż. Kacper Oliwa, mgr inż. Elwira Rusinek z Politechniki Krakowskiej oraz dr hab. Maciej Gąbka, prof UAM i dr hab. Beata Messyasz, prof UAM z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.    Obecnie konsorcjanci z Polski, Niemiec i Litwy przygotowują wspólne zgłoszenia patentowe obejmujące systemy oczyszczania wód, które wykorzystują opracowaną przy udziale Politechniki Krakowskiej technologię: modułowy układ filtracyjno-sorpcyjny dla wód opadowych i spływowych oraz system podwodnych nośników balastowych z wymiennymi kasetami zeolitowo-sorpcyjnymi.    Systemy te są testowane w Polsce i Niemczech. – Testowaniem, implementacją i walidacją opracowanych rozwiązań w rzeczywistych warunkach na Jeziorze Kierskim zajmuje się polska firma PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o. – mówi prof. Michał Łach. – W przyszłości rozwiązania te mogą być stosowane nie tylko w jeziorach, ale również w wodach płynących, zbiornikach retencyjnych, rowach melioracyjnych i systemach podczyszczania wód opadowych.    Z ekonomicznego punktu widzenia technologia oferuje możliwość produkcji tanich, skalowalnych i wysokowydajnych sorbentów, których koszt wytworzenia jest nieporównywalnie niższy od dostępnych na rynku komercyjnych odpowiedników. – Otwiera to nowe możliwości dla przemysłu wodno-ściekowego, branży rekultywacji i inżynierii środowiska, oferując produkt o wysokiej selektywności i zdolności do regeneracji, który przewyższa konwencjonalne adsorbenty pod wieloma względami. Potencjał komercyjny rozwiązania, skierowanego do samorządów, zarządców jezior, przedsiębiorstw wodociągowych, a także do sektora rolniczego, wydaje się być ogromny – mówi dr hab. inż. Michał Łach, prof. PK.   Jako największą wartość projektu wskazuje połączenie nauki, technologii i praktyki środowiskowej. – Opracowywane systemy mogą przyczynić się do poprawy jakości wód, ograniczenia zakwitów glonów, ochrony bioróżnorodności i poprawy warunków życia lokalnych społeczności. Jednocześnie wykorzystanie popiołów lotnych, odpadów antropogenicznych i diatomitu tworzy nowe możliwości zagospodarowania surowców mineralnych oraz odzysku związków biogennych, które po związaniu w złożach mogą być dalej badane jako potencjalne składniki nawozowe – podsumowuje naukowiec Politechniki.     Zastosowanie takich rozwiązań ma też ważny efekt edukacyjny. – Przekłada się na wzrost świadomości ekologicznej wśród mieszkańców, którzy na własne oczy widzą pozytywne skutki wdrażania nowoczesnych, zielonych technologii – podkreśla prof. Kinga Korniejenko.        (mas, jp)       {fastsocialshare}  

Laboratoria Politechniki Krakowskiej – Małopolskie Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego i Narodowa Sieć Metrologii Współrzędnościowej – znalazły się na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej. Mapa, zaktualizowana właśnie przez Ministerstwo Nauki  i Szkolnictwa Wyższego, skupia infrastruktury o najwyższym potencjale doskonałości naukowej, konsolidujące potencjał badawczy w dziedzinach istotnych dla rozwoju nauki i kraju.       Aktualizacja zestawienia najważniejszych dla kraju unikatowych urządzeń, laboratoriów i systemów badawczych przebiegała dwutorowo. Dokonano przeglądu infrastruktur obecnych na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej od roku 2020 oraz przeprowadzono nabór nowych infrastruktur. W proces oceny byli zaangażowani członkowie Zespołu doradczego do spraw Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej oraz blisko 300 recenzentów krajowych i zagranicznych.     W konsekwencji przeglądu z 70 infrastruktur wpisanych na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej w roku 2020 na Mapie pozostało 61 infrastruktur, w tym Narodowa Sieć Metrologii Współrzędnościowej, działająca w formie konsorcjum koordynowanego przez Politechnikę Krakowską.       W ramach naboru nowych zgłoszeń do ministerstwa wpłynęły też 192 wnioski o wpisanie strategicznej infrastruktury badawczej na Mapę.  Rekomendację w sprawie wpisu uzyskały 104 najwyżej ocenione infrastruktury, w tym Małopolskie Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego Politechniki Krakowskiej.   Łącznie na zaktualizowanej Mapie znalazło się 165 infrastruktur. Jak podkreśla minister nauki Marcin Kulasek umieszczenie infrastruktury badawczej w zestawieniu jest wyrazem uznania jej badawczego potencjału.     Małopolskie Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego   Na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej po raz pierwszy znalazła się infrastruktura badawcza Małopolskiego Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego (MLBE), funkcjonującego w strukturze Małopolskiego Centrum Budownictwa Energooszczędnego (MCBE) Politechniki Krakowskiej. To unikatowy w skali kraju ośrodek naukowo-badawczy odpowiadający na najważniejsze wyzwania współczesnego budownictwa i transformacji energetycznej.     W Centrum prowadzone są kompleksowe, multidyscyplinarne badania nad budynkami przyszłości, łączące wiedzę i technologie z wielu obszarów – m.in. architektury, fizyki budowli, materiałoznawstwa, systemów instalacyjnych, automatyki i systemów inteligentnych, zarządzania energią i efektywności energetycznej, jakości środowiska wewnętrznego, komfortu użytkowania oraz interakcji między budynkiem a jego użytkownikami.     Małopolskie Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego zaprojektowano jako „żywe” laboratorium, czyli budynek, który sam w sobie jest obiektem badań. Nowoczesny, pięciokondygnacyjny obiekt o konstrukcji charakterystycznej dla budownictwa pasywnego wyposażono w wielowariantowe instalacje techniczne, obejmujące zróżnicowane systemy ogrzewania, chłodzenia, wentylacji oraz źródła energii (w tym odnawialne), a także badawczy, zintegrowany system zarządzania, sterowania i automatyzacji z ponad 3000 czujników oraz niezależną, unikatową aparaturę badawczą (m.in. manekin termiczny, komora klimatyczna, zestaw komór do badania oporu cieplnego).     Dzięki temu MLBE stanowi unikatową platformę badawczą, która pozwala testować i optymalizować nowe technologie służące poprawie efektywności energetycznej, komfortu i zdrowia użytkowników oraz ochronie środowiska – w rzeczywistych warunkach eksploatacji budynku.     Infrastruktura MLBE od lat wspiera realizację projektów naukowo-badawczych Politechniki Krakowskiej oraz współpracę z otoczeniem naukowym, przedsiębiorstwami i jednostkami sektora publicznego. Wyniki prowadzonych badań znajdują zastosowanie w projektowaniu i modernizacji budynków oraz wdrażaniu rozwiązań wspierających transformację energetyczną. Centrum jest również miejscem wymiany wiedzy i prezentowania praktycznych rozwiązań dotyczących budownictwa przyszłości. Organizowane są tu wizyty studyjne, szkolenia i konferencje, dzięki którym wiedza wypracowywana w ramach badań może trafiać nie tylko do środowiska naukowego, ale również do przedsiębiorców, specjalistów i szerokiego grona odbiorców.     – Wpisanie MLBE na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej stanowi potwierdzenie pozycji Politechniki Krakowskiej jako ośrodka rozwijającego technologie odpowiadające na wyzwania przyszłości oraz uznanie dla wieloletniej działalności naukowców Małopolskiego Centrum Budownictwa Energooszczędnego. To także potwierdzenie, że rozwiązania rozwijane na Wydziale Inżynierii Lądowej PK wpisują się w najważniejsze kierunki rozwoju współczesnego budownictwa – komfortowego, energooszczędnego, inteligentnego i zrównoważonego – mówi dr hab. inż. Małgorzata Fedorczak-Cisak, kierownik Laboratorium Małopolskie Centrum Budownictwa Energooszczędnego.     Narodowa Sieć Metrologii Współrzędnościowej   Narodowa Sieć Metrologii Współrzędnościowej (NSMET), wpisana na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej w 2020 roku, pozostaje w zaktualizowanym zestawie strategicznych centrów badawczych. Konsorcjum wchodzące w skład NSMET tworzą cztery czołowe uczelnie techniczne, uznawane za liderów w obszarze metrologii współrzędnościowej w skali krajowej i europejskiej. Politechnika Krakowska pełni rolę lidera projektu, kieruje pracami konsorcjum poprzez Laboratorium Metrologii Współrzędnościowej na Wydziale Mechanicznym PK. Partnerami są: Politechnika Poznańska, Politechnika Świętokrzyska oraz Politechnika Warszawska.     W latach 2021–2023 konsorcjum zrealizowało wspólnie ambitny projekt o wartości niemal 51,7 mln zł, dofinansowany w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (POIR). Głównym celem było stworzenie nowoczesnej, wyspecjalizowanej infrastruktury badawczej dla rozwoju metrologii współrzędnościowej – dziedziny kluczowej dla przemysłu przyszłości. Na PK powstało w ramach sieci NSMET Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych, w nowoczesną infrastrukturę zostało także doposażone Laboratorium Metrologii Współrzędnościowej PK.     Narodowa Sieć Metrologii Współrzędnościowej pozwala na wykonywanie w Polsce pomiarów geometrii struktur wewnętrznych oraz zewnętrznych obiektów mierzonych w skalach od nano do wielkogabarytowych (w zakresie od 10-9 m do 102 m)  z najwyższą możliwą technicznie dokładnością. – Takie pomiary wykonuje się w zaledwie kilku ośrodkach świata, przy czym możliwości aparaturowe polskiej sieci uczynią ją najnowocześniejszym ośrodkiem, o najszerszym zakresie badawczym – mówi prof. Jerzy A. Sładek z Wydziału Mechanicznego PK, pomysłodawca Narodowej Sieci Metrologii Współrzędnościowej.     Opracowywanie koncepcji pomiarów i zapewnienie dla nich odpowiedniej aparatury,  opracowywanie nowych metod korekcji błędów pomiarowych, ocena niepewności pomiarów, wzorcowanie, sprawdzanie systemów pomiarowych i wzorców – to zadania, które realizować mogą zespoły badawcze w ramach NSMET. – Precyzyjny pomiar i obrazowanie obiektów przestrzennych, w tym ich wielkości geometrycznych np. odległości, wymiarów, kształtów, relacji geometrycznych takich jak prostopadłość, równoległość, kąty, ma kluczowe znaczenie w wielu dziedzinach nauki i gałęziach przemysłu – mówi dr hab. inż. Adam Gąska, prof. PK, kierownik projektu NSMET i laboratorium Metrologii Współrzędnościowej. Dokładne pomiary dają m.in. odpowiedź na pytanie czy części składowe skomplikowanych mechanizmów, wykorzystywanych w przemyśle, zostały wytworzone i zmontowane w taki sposób, jak to założono na etapie projektowania. – Bez dokładnych pomiarów niemożliwe byłoby bezpieczne i zgodne z planem działanie tych mechanizmów oraz postęp związany z ich udoskonalaniem – wyjaśnia naukowiec z PK.     Laboratoria współrzędnościowe PK dysponują światowej klasy aparaturą do wykonywania najdokładniejszych pomiarów świata w skali od nano do wielkogabarytowej. Takie pomiary są kluczem do rozwijania najbardziej zaawansowanych technologii we wszystkich gałęziach przemysłu. Potrzeba ich wszędzie tam, gdzie od precyzji urządzeń i ich elementów zależy bezpieczeństwo ludzi, niezawodność maszyn i procesów produkcyjnych, jakość i cena produktów i usług.     Ważnym zadaniem NSMET jest też wzorcowanie systemów współrzędnościowych stosowanych w przemyśle i instytutach badawczych.     Polska Mapa Infrastruktury Badawczej tylko dla strategicznych i unikatowych ośrodków naukowych   Wpis na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej poprzedza szczegółowa ocena prowadzona przez ekspertów krajowych i zagranicznych. Pod uwagę brane są m.in. unikatowość infrastruktury w skali krajowej i międzynarodowej, zgodność celów i założeń infrastruktury z krajowymi i międzynarodowymi politykami w zakresie badań naukowych, rozwoju i innowacji, potencjał instytucjonalny oraz kadrowy podmiotów wnioskujących o wpis czy stopień zainteresowania infrastrukturą ze strony krajowego i międzynarodowego.         (m)       {fastsocialshare}

    Już kilkukrotnie studentki Politechniki Krakowskiej stawały na podium konkursu organizowanego przez europejski oddział Międzynarodowej Federacji Architektów Krajobrazu (International Federation of Landscape Architects) – IFLA Europe. W zakończonej edycji Landscape Architecture Students and Young Professionals Competition, Angelika Duda, absolwentka architektury krajobrazu, kierunku realizowanego na Wydziale Architektury PK, zajęła I miejsce. Jury doceniło jej pracę dyplomową pt. „Topografia sukcesji wodnej – projekt parku biocenotycznego na terenie zmiennego starorzecza Wisły w Krakowie”, opracowaną pod opieką promotorską dr hab. inż. arch. Katarzyny Łakomy, prof. PK.     Konkurs IFLA Europe Landscape Architecture Students and Young Professionals Competition to dla wschodzących talentów wyjątkowa szansa na zdobycie uznania na szczeblu europejskim. Inicjatywa IFLA Europe kierowana jest zarówno do studentów, jak i do młodych profesjonalistów w dziedzinie architektury krajobrazu. Konkurs składa się z dwóch kategorii: A – projekty koncepcyjne i pomysły studentów architektury krajobrazu oraz B – projekty zrealizowane przez praktyków (do ukończenia 40. roku życia).   Zwyciężczynią w kategorii projektów studenckich została Angelika Duda, absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Architekta krajobrazu w swojej pracy dyplomowej (obronionej z wyróżnieniem) podjęła temat topografii sukcesji wodnej i zaprojektowała park biocenotyczny na terenie starorzecza Wisły w Krakowie. Koncepcja Angeliki Dudy stanowi odpowiedź na problemy współczesnych miast, które mierzą się z kryzysem klimatycznym i postępującą utratą bioróżnorodności, co z kolei wymaga nowego podejścia do projektowania przestrzeni. Priorytetem nie jest obecnie kontrolowanie procesów przyrodniczych, ale ich wspieranie i wzmacnianie.   Praca studentki Politechniki Krakowskiej koncentruje się na obszarze starorzecza Wisły w Krakowie – cennym elemencie miejskiego systemu ekologicznego, który podlega ciągłym przekształceniom, będąc jednocześnie narażonym na silną presję antropogeniczną. Projekt dyplomowy został poprzedzony kompleksowymi analizami przyrodniczymi, hydrologicznymi, przestrzennymi i krajobrazowymi. Autorka zwróciła szczególną uwagę na procesy wpływające na funkcjonowanie ekosystemu oraz regulację lokalnego mikroklimatu. Pozwoliło to na rozpoznanie potencjału środowiskowego terenu i opracowanie koncepcji ochrony opartej na wzmocnieniu naturalnych mechanizmów regeneracyjnych. Propozycją Angeliki Dudy jest park biocenotyczny o zmiennym charakterze, wykorzystujący rozwiązania oparte na naturze (Nature-based Solutions). Projekt wspiera procesy sukcesji wtórnej – odrodzenia się ekosystemu, przywraca funkcje hydrologiczne, zwiększa retencję wód oraz tworzy różnorodne siedliska dla lokalnej fauny.   Praca dyplomowa Angeliki Dudy zdobyła uznanie nie tylko IFLA Europe. Doceniono ją również nagrodami i wyróżnieniami m.in. w konkursach: „Respectus” im. Marka Nawary (Nagroda Główna) oraz „Klimat dla wolności” (III miejsce), a także w World Landscape Architecture Awards (wyróżnienie honorowe). Należy dodać, że studentki WA Politechniki Krakowskiej wcześniej już trzykrotnie stawały na podium konkursu organizowanego przez IFLA Europe: Marta Szar – II miejsce, Katarzyna Jamioł – dwukrotnie II miejsce.   Angelika Duda (na zdjęciu – archiwum prywatne A.D.), zwyciężczyni konkursu IFLA Europe, w czasie studiów na Politechnice Krakowskiej aktywnie angażowała się w działalność Koła Naukowego Krajobrazy „Landscapes”, rozwijając swoje zainteresowania projektowe oraz uczestnicząc w inicjatywach związanych z architekturą krajobrazu. Obecnie pracuje zawodowo jako projektantka krajobrazu. Jej zainteresowania zawodowe koncentrują się wokół projektowania zrównoważonych i odpornych przestrzeni, które odpowiadają na współczesne wyzwania środowiskowe i klimatyczne. – W swojej pracy zwracam szczególną uwagę na bioróżnorodność, rolę wody w krajobrazie oraz rozwiązania oparte na naturze. Bliskie jest mi postrzeganie krajobrazu jako żywego, dynamicznego systemu, a projektowania, jako świadomego kształtowania relacji pomiędzy człowiekiem, przestrzenią i zachodzącymi w niej procesami przyrodniczymi – mówi Angelika Duda. Laureatka konkursu IFLA Europe w przyszłości chce poszerzać doświadczenie zawodowe, podejmować jeszcze bardziej złożone wyzwania projektowe i rozwijać własny język projektowania oparty na poszanowaniu naturalnych procesów oraz świadomym odpowiadaniu na zmieniające się potrzeby krajobrazu i jego użytkowników. Poza działalnością zawodową, pasją Angeliki Dudy jest rysunek krajobrazowy. – Traktuję go zarówno jako formę twórczej ekspresji, jak i sposób uważnej obserwacji przestrzeni – jej charakteru, proporcji, światła i zmienności. Jest on dla mnie również narzędziem rozwijania wrażliwości przestrzennej, którą staram się przenosić do pracy projektowej – dodaje absolwentka Politechniki Krakowskiej.   IFLA Europe – europejski oddział Międzynarodowej Federacji Architektów Krajobrazu (International Federation of Landscape Architects), powstał 4 kwietnia 1989 r. Organizacja zrzesza obecnie 34 krajowe stowarzyszenia architektów krajobrazu. IFLA Europe działa na rzecz rozwoju i ochrony zawodu architekta krajobrazu. Do jej głównych zadań należy: reprezentowanie branży w kontaktach z instytucjami Unii Europejskiej i innymi organami międzynarodowymi, promowanie wysokich standardów kształcenia oraz praktyki zawodowej w dziedzinie architektury krajobrazu, a także wspieranie wymiany wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk między krajami członkowskimi.  (bk)     Fot. 1: wizualizacja projektu autorstwa Angeliki Dudy         {fastsocialshare}    

  Student Politechniki Krakowskiej Kamil Guśtak zaprojektował wyjątkową elektryczną hulajnogę. Dzięki stabilnej, trójkołowej konstrukcji może ułatwić codzienną mobilność osobom z niepełnosprawnością ruchową i zaburzeniami równowagi. Konstrukcja  powstała na Wydziale Mechanicznym PK w ramach pracy magisterskiej na kierunku pojazdy samochodowe. Jest odpowiedzią na potrzeby konkretnej użytkowniczki Sary Wisniewski, studentki automatyki i robotyki na PK, która zmaga się z dziecięcym porażeniem mózgowym. Prototyp przeszedł już liczne, udane testy z udziałem użytkowniczki.       Twórcy wyjątkowego trójkołowca z Politechniki Krakowskiej, od lewej: dr inż. Krzysztof Weigel-Milleret, Sara Wisniewski i Kamil Guśtak / Fot. Adam Sadło     – Chcieliśmy stworzyć konstrukcję, która odpowiada na rzeczywiste potrzeby użytkownika, a nie tylko powiela istniejące rozwiązania. To projekt mocno praktyczny, oparty na doświadczeniach i konsultacjach. W ciągu jednego semestru udało się opracować kilka koncepcji, wykonać modele oraz prototypy, które pozwoliły nam testować poszczególne rozwiązania. Ze względu na konieczność indywidualizacji i zachowania najwyższych standardów bezpieczeństwa, testy z udziałem użytkownika były przeprowadzane wielokrotnie – podkreśla Kamil Guśtak, twórca pojazdu.   Stabilna i bezpieczna konstrukcja inżynierska na codzienne potrzeby   Trójkołowy układ pojazdu zapewnia większą stabilność prowadzenia, a jego parametry zostały dostosowane do wytycznych polskiego prawa dotyczącego hulajnóg elektrycznych. Prędkość maksymalna została ograniczona do 20 km/h, a zasięg na jednym ładowaniu – według pierwszych szacunków – wynosi od 40 do 45 kilometrów. Podczas testów na nawierzchniach kampusu sprawdzano przede wszystkim stabilność pojazdu, ergonomię pozycji użytkownika oraz zachowanie konstrukcji podczas manewrowania. Ze względów bezpieczeństwa prędkość prób ograniczono do 5 km/h. Dla Sary, która obecnie porusza się pieszo z prędkością około 1,3 km/h, możliwość zwiększenia mobilności to ogromny krok w stronę większej niezależności.     – Większość dostępnych na rynku trójkołowców wymaga balansowania ciałem podczas skręcania i jazdy. Dla osób z zaburzeniami równowagi to często ogromna bariera, która uniemożliwia im samodzielne korzystanie z takich rozwiązań. Szukałam czegoś, co będzie nie tylko stabilne, ale też intuicyjne w prowadzeniu i bezpieczne – tłumaczy Sara Wisniewski, która osobiście uczestniczyła w próbach, testując ergonomię i manewrowość konstrukcji.     Pomysł na pojazd zrodził się kilka lat temu, kiedy Sara zgłosiła się do Katedry Pojazdów Samochodowych z ogólną koncepcją urządzenia, które ułatwiłoby jej codzienne funkcjonowanie. Początkowo nad projektem pracowały inne zespoły, a koncepcja stopniowo ewoluowała. Przełom nastąpił w 2025 roku, kiedy Sara trafiła pod opiekę dr. inż. Krzysztofa Weigel-Millereta, specjalisty z Katedry Pojazdów Samochodowych, który wcześniej sprawował nadzór merytoryczny nad budową czterokołowego pojazdu dla osób niepełnosprawnych „Lizard”. To on zaproponował Kamilowi Guśtakowi taki temat dla jego pracy magisterskiej. W efekcie powstał prototyp pojazd, który łączy wiedzę inżynierską z autentycznymi, codziennymi potrzebami użytkownika.     Dr inż. Krzysztof Weigel-Milleret podkreśla, że takich konstrukcji praktycznie nie ma dziś na rynku. – Dostrzegamy ogromną przestrzeń do dalszego rozwoju projektu i jego potencjalnego wykorzystania przez osoby, które potrzebują stabilnych i bezpiecznych środków indywidualnej mobilności. Jesteśmy na etapie rozwojowym, ale pierwsze testy pokazują, że obrany kierunek jest właściwy – wskazuje.     Długa tradycja pojazdów dla osób z niepełnosprawnościami na Politechnice Krakowskiej   Trójkołowa hulajnoga to nie pierwsza konstrukcja dedykowana osobom ze szczególnymi potrzebami, która powstała na Politechnice Krakowskiej. Na Wydziale Mechanicznym pierwsze takie projekty opracowywano już w latach 60.i 70. XX wieku. Przy udziale specjalistów PK projektowany był m.in. słynny „Gacek” z Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku. Później nad rozwiązaniami dedykowanymi osobom z niepełnosprawnościami pracował m.in. prof. Witold Grzegożek z kolejnymi zespołami współpracowników i studentów (ich konstrukcją był m.in. Buzz). Obecnie najbardziej intensywnie na PK rozwijany jest projekt „Lizarda” – elektrycznego czterokołowca dla osób poruszających się na wózku inwalidzkim (autorstwa Bartłomieja Romowicza i Adriana Starowicza).    Teraz do rodziny politechnicznych pojazdów ze społecznym przeznaczeniem dołączyła trójkołowa hulajnoga. Podobnie jak jej poprzednicy pokazuje jak inżynieria może realnie zmieniać codzienność osób z niepełnosprawnościami. Twórcy trójkowego prototypu nie wykluczają, że po dopracowaniu technologii, pojazd będzie mógł trafić do szerszego użytku, a być może nawet do komercjalizacji. Wprawdzie hulajnoga powstała dla konkretnej użytkowniczki, ale jest oparta na rozwiązaniach, które mogłyby być przydatne także dla innych osób z trudnościami ruchowymi. Droga do takiego szerokiego wykorzystania studenckiego pomysłu nie jest jednak prosta – wiedzie od etapu pełnej dokumentacji po przygotowanie technologii produkcji, a przede wszystkim wymaga inwestorskiego wsparcia.         (as, j, m)       {fastsocialshare}      

  Gateway do modeli AI chroniący dane przed wyciekiem, nowatorski system bezpiecznych aktualizacji i narzędzie do wykrywania ataków na infrastrukturę lotniczą – to zwycięskie rozwiązania Kościuszkonu 2026. 24-godzinny hackathon Politechniki Krakowskiej odbył się z soboty na niedzielę (9-10 maja 2026 r.) w krakowskim Klubie Kwadrat. Tematem bezsennej nocy programowania było w tym roku cyberbezpieczeństwo.         “Wielki Brat”, update nowej generacji i detekcja zagrożeń     W tegorocznej rywalizacji wzięły udział 32 dwu-, trzy- i czteroosobowe drużyny, czyli ponad 100 studentów. Do wyboru mieli jeden z trzech tematów konkursowych: Cybersecurity Awareness, Secure Software Update oraz Detection of GPS Spoofing.     Pierwsze miejsce w temacie Cybersecurity Awarneness zajął zespół “Przepełniacze stosu” z Politechniki Krakowskiej. Jego “Big Brother Proxy” to zapora, która stoi pomiędzy użytkownikiem końcowym a zewnętrznymi modelami AI, zapewniając ochronę wrażliwych danych w czasie rzeczywistym. Rozwiązanie opiera się na dwupoziomowym systemie  weryfikacji. – Pierwszy odpowiada za wyłapywanie oraz automatyczne zamazywanie ściśle zdefiniowanych wzorców danych, takich jak numery PESEL, NIP czy IBAN. Drugi wykorzystuje modele embeddingów AI do analizy znaczenia całej wiadomości i porównywania jej z wewnętrzną polityką bezpieczeństwa firmy – opisują swój projekt twórcy.     Nagroda główna w temacie Secure Software Update trafiła do zespołu “XD”, również z Politechniki Krakowskiej. Projekt “XDUpdate” to system aktualizacji zaprojektowany z myślą o bezpieczeństwie w obliczu współczesnych i przyszłych zagrożeń. Rozwiązanie jest odporne na szerokie spektrum ataków. – Niestraszne mu przechwycenie komunikacji typu man in the middle, przejęcie kontroli nad serwerem aktualizacji nie daje atakującemu możliwości wprowadzenia złośliwego kodu, a nieautoryzowana modyfikacja plików aktualizacji jest technicznie niemożliwa – opisują rozwiązanie członkowie zespołu “XD” z PK.     Zwycięzcami tematu Detection of GPS Spoofing zostali studenci Politechniki Krakowskiej z zespołu “Git Happens”. Projekt “Detekcja Spoofingu GNSS / ADS-B” to narzędzie do wczesnego ostrzegania i analizy anomalii dla lotnictwa oraz infrastruktury krytycznej. – Jego głównym celem jest uczynienie niewidzialnego zagrożenia, jakim jest fałszowanie sygnałów nawigacyjnych, w pełni widocznym i możliwym do monitorowania w czasie rzeczywistym – tłumaczą twórcy.     Medaliści Kościuszkonu 2026    W rywalizacji wzięły udział zespoły reprezentujące czołowe uczelnie techniczne, często łącząc siły w składach międzyuczelnianych.    TEMAT PK: Cybersecurity Awareness   I MIEJSCE: Rozwiązanie „Big Brother Proxy” Autorzy: Zespół „Przepełniacze stosu” (Politechnika Krakowska) w składzie: Karol Kapusta, Paweł Kosiński, Andrzej Laskowski, Sylwester Łotocki.   II MIEJSCE: „ThinkLink” (wtyczka do przeglądarki podnosząca bezpieczeństwo online) Autorzy: „Wege pasztety” (Politechnika Łódzka): Skład: Hanna Dudek, Klaudia Łuczak, Julia Rzeźniczek   III MIEJSCE: „ClearTerms” (platforma edukacyjna AI chroniąca przed cyberzagrożeniami) Autorzy: „Parówy dęte” (Akademia Górniczo-Hutnicza / Uniwersytet Jagielloński): Kacper Doniec, Jakub Nowak, Franciszek Raźny (AGH), Karol Rybski (UJ).     TEMAT HONEYWELL: Secure Software Update   I MIEJSCE: „XDUpdate” Autorzy: „XD” (Politechnika Krakowska): Piotr Kumka, Michał Pelon, Andrzej Sulecki.   II MIEJSCE: „UPDT Secure” (bezpieczny mechanizm dystrybucji oprogramowania) Autorzy: „Miśka lubi .net” (Politechnika Krakowska): Igor Orliński, Bartosz Pieróg, Jakub Połeć, Piotr Sarnecki.   III MIEJSCE: „EGGSHELLS” (dystrybutor aktualizacji nowej generacji) Autorzy: „AI-a” (Akademia Górniczo-Hutnicza): Szymon Madycki, Antoni Paduch, Stanisław Parma, Aleksandra Świgoń.     TEMAT HONEYWELL: Detection of GPS Spoofing   I MIEJSCE: „Detekcja Spoofingu GNSS / ADS-B” Autorzy: „Git Happens” (Politechnika Krakowska): Antoni Wałach, Paweł Wypych.   II MIEJSCE: „EGIS GPS” (wykrywanie manipulacji sygnałem GPS) Autorzy: „O(GPT)” (Akademia Górniczo-Hutnicza): Michał Kościanek, Adam Rassem.   III MIEJSCE: „beDetector” (system wykrywania spoofingu GPS dla lotnictwa) Autorzy: „BeAuth” (Skład uczelni mieszany: AGH / UKEN / PK: Bartosz Karpiel, Kacper Mida, Marcin Oracz, Mateusz Oracz.     Intensywny mentoring 100 zawodników     Kluczowym wsparciem merytorycznym dla uczestników Kościuszkonu były sesje mentoringowe, podczas których 14 specjalistów z branży IT odpowiadało na pytania dotyczące projektów oraz realiów pracy w sektorze technologicznym. Studenci mogli nawiązać kontakty z przedstawicielami firm partnerskich wydarzenia, czyli Honeywell, Akamai, Koleje Małopolskie, Infonet Projekt, OXARI, Hitachi, IBM oraz Gminy Miejskiej Kraków.     Dodatkową dawkę emocji podczas hackatonu PK zapewniły nowe w tym roku wyzwania: CTF (Capture The Flag) i FPGA. – CTF było sprawdzianem umiejętności w starciu z realnymi zagrożeniami, takimi jak szukanie podatności, łamanie szyfrów czy techniki OSINT w praktyce. FPGA było wejściem w świat sprzętu - projektowanie, implementacja i uruchamianie własnej logiki cyfrowej na fizycznych układach, gdzie liczyła się dokładność i czas – tłumaczy Aleksandra Gołek, koordynatorka Kościuszkonu 2026.     Kościuszkon 2026 zorganizowali: Wydziałowa Rada Samorządu Studenckiego Wydziału Informatyki i Matematyki PK, Wydział Informatyki i Matematyki PK oraz Fundacja Politechniki Krakowskiej. Partnerem diamentowym hackathonu była firma Honeywell, a rolę złotych partnerów pełniły firmy Koleje Małopolskie oraz Akamai. – Kościuszkon jest wydarzeniem organizowanym przede wszystkim przez studentów dla studentów – mówi Piotr Ziętek, koordynator czwartej edycji Kościuszkonu.     Zdjęcia Jan Zych     (jp)           {fastsocialshare}

    Ogólnopolski konkurs „O Złoty Indeks PK” to przedsięwzięcie, które na stałe wpisało się do kalendarza wydarzeń organizowanych przez Politechnikę Krakowską, a dedykowanych uczniom szkół średnich. Po raz 11. maturzyści z całej Polski i nie tylko oni, bowiem w tym roku w politechnicznym konkursie mogli startować także uczniowie z młodszych klas szkół ponadpodstawowych, walczyli o dodatkowe punkty w rekrutacji na Politechnikę Krakowską, czyli tytułowy złoty indeks. Konkurs rozegrano – pierwszy raz w jego historii – w 5 dyscyplinach: matematyce, chemii, informatyce, predyspozycjach architektonicznych oraz – i to nowość – elektrotechnice i automatyce. Laureaci konkursu „O Złoty Indeks PK” odwiedzili uczelnię 17 kwietnia br. i odebrali pamiątkowe dyplomy, a przy okazji skorzystali z atrakcji Dnia Otwartego Politechniki Krakowskiej.     Tytuł laureata 11. edycji konkursu „O Złoty Indeks PK” trafił do 88 uczestników, a wśród nich do: 11 laureatów z chemii, 18 z informatyki, 39 z matematyki, 11 laureatów z predyspozycji architektonicznych i 9 laureatów z elektrotechniki i automatyki. Z najlepszymi uczestnikami spotkali się w Pawilonie Konferencyjno-Wystawowym „Kotłownia” na kampusie głównym Politechniki przy ul. Warszawskiej 24 rektor prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata i prorektor ds. studenckich dr inż. Marek Bauer. W spotkaniu udział wzięli też przedstawiciele wydziałów uczelni oraz członkowie Komisji Konkursowej.   Przypomnijmy, elektroniczna rejestracja do zakończonej edycji konkursu „O Złoty Indeks PK” odbywała się od 1 grudnia 2025 r. do 12 stycznia 2026 r. Do udziału zgłosiły się 602 osoby, a więc rekordowa liczba. Rywalizację przeprowadzono w dwóch etapach. I zdalny odbył się 17 stycznia. Do II – stacjonarnego, który przeprowadzono 21 lutego – zakwalifikowało się 156 osób. 11. odsłona politechnicznego konkursu została przeprowadzona w pięciu przedmiotach: matematyce, chemii, informatyce, predyspozycjach architektonicznych, elektrotechnice i automatyce. Za każdy z nich odpowiedzialne były dwie osoby z Komisji Konkursowej: prof. Anna Kumaniecka i dr Adam Bednarz za matematykę, dr Barbara Laskowska i dr inż. Piotr Suryło za chemię, dr Adam Wyrzykowski i mgr inż. Aleksander Radwan-Pragłowski za informatykę, dr inż. arch. Lukas Olma i mgr inż. arch. Anna Marek-Żaak za predyspozycje architektoniczne, dr hab. inż. Krzysztof Tomczyk, prof. PK, dr inż. Bartosz Rozegnał za elektrotechnikę i automatykę. Na czele Komisji stał prorektor dr inż. Marek Bauer. Przedsięwzięcie koordynowała Marta Madej z Działu Spraw Studenckich.   Pula dodatkowych punktów w rekrutacji na PK, o które walczyli uczestnicy, zależna jest od wyników uzyskanych w finale. 200 punktów otrzymują laureaci I stopnia (wyniki w przedziale od 81 do 100 proc. maksymalnej liczby punktów), 100 dodatkowych punktów w rekrutacji na PK – laureaci II stopnia (uczniowie z wynikami mieszczącymi się w przedziale 66-80 proc. maksymalnej liczby punktów), zaś 60 punktów zdobywcy tytułu laureata III stopnia (rezultaty w puli od 50 do 65 proc. maksymalnej liczby punktów). Punkty wywalczone z przedmiotów matematyka, chemia, informatyka oraz elektrotechnika i automatyka, nie przysługują w postępowaniu rekrutacyjnym na kierunki architektura i architektura krajobrazu, natomiast te zdobyte z przedmiotu predyspozycje architektoniczne, są brane pod uwagę wyłącznie w rekrutacji na architekturę oraz architekturę krajobrazu. Z przyznanych punktów branych pod uwagę w procesie rekrutacyjnym na Politechnikę Krakowską można skorzystać tylko w roku uzyskania świadectwa dojrzałości.   Laureatki i laureaci 11. konkursu „O Złoty Indeks PK”:   Chemia   Laureat II stopnia   1. Jakub Lenart (XIII Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Westerplatte w Krakowie)     Laureaci III stopnia   1. Michał Król (Liceum Ogólnokształcące im. ks. Piotra Skargi w Sędziszowie Małopolskim) 2. Dawid Gilas (Zespół Szkół nr 2 im. Mikołaja Reja w Kraśniku) 3. Anna Gryczman (I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu) 4. Kacper Łukawski (Publiczne Liceum Ogólnokształcące im. św. Stanisława Kostki w Krakowie) 5. Julia Kochutek (I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Żywcu) 6. Julia Wątor (Małopolska Szkoła Gościnności w Myślenicach) 7. Aleksander Kasiński (I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Żywcu) 8. Julia Łagosz (I LO im. Waleriana Łukasińskiego w Dąbrowie Górniczej) 9. Tomasz Mazur (Zespół Szkół nr 2 im. Mikołaja Reja w Kraśniku) 10. Paweł Mroziński (I Liceum Ogólnokształcące im. Waleriana Łukasińskiego)     Matematyka   Laureaci I stopnia   1. Leonard Popiela (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 2. Rafał Grzyb (I Liceum Ogólnokształcące im. Organizacji Narodów Zjednoczonych w Biłgoraju) 3. Daniel Myszka (II Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Starachowicach) 4. Dawid Skrabot (IV Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stanisława Staszica w Sosnowcu) 5. Krzysztof Kosiba (II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie) 6. Jan Link (IV Liceum Ogólnokształcące w Tarnowie) 7. Eryk Łoński (I LO im. ONZ w Biłgoraju) 8. Julia Sobala (I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach) 9. Patryk Waciak (II Liceum Ogólnokształcące im. prof. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu)     Laureaci II stopnia   1. Jakub Czubat (Zespół Szkół Licealnych im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku) 2. Arkadiusz Steczko (Zespół Szkół Łączności im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku w Krakowie) 3. Gabriel Szapałowski (31. Liceum Ogólnokształcące im. Romana Ingardena w Krakowie) 4. Paweł Latosiński (VIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie z Oddziałami Dwujęzycznymi w Katowicach) 5. Antonina Paczkowska (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 6. Emilia Proszkiewicz (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 7. Kamil Widenka (Liceum Ogólnokształcące nr 1 im. 14 Pułku Powstańców Śląskich w Wodzisławiu Śląskim) 8. Paweł Ambrozik (II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie) 9. Igor Kopeć (II Liceum Ogólnokształcące im. Jana III Sobieskiego w Krakowie) 10. Jakub Księżyc (Technikum Łączności nr 14 w Krakowie) 11. Bartosz Mazurkiewicz (Technikum Łączności nr 14 w Krakowie) 12. Rafał Nieć (Zespół Szkół Elektryczno-Mechanicznych im. Gen. Józefa Kustronia w Nowym Sączu) 13. Olga Paduch (I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni) 14. Bartosz Sawczuk (I Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Broniewskiego w Świdniku) 15. Victoria Zgoda (II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie) 16. Tomasz Żurawski (Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr 2 w Opolu)     Laureaci III stopnia   1. Damian Boroński (II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu) 2. Zlata Diejewa (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 3. Igor Duński (Alternatywne Liceum Ogólnokształcące w Kłodzku) 4. Lena Gutfrańska (Liceum Ogólnokształcące im. mjra Henryka Sucharskiego w Sierpcu) 5. Wiktor Ignatowski (II Liceum Ogólnokształcące im. prof. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu) 6. Maria Kantor (II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu) 7. Bartosz Krzemieński (V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie) 8. Siamion Tabolin (Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Wróblewskiego w Krakowie) 9. Natalia Gregorczyk (Zespół Szkół im. ks. Stanisława Staszica w Tarnobrzegu) 10. Gabriela Katzer (Zespół Szkół i Placówek Oświatowych im. Mikołaja Kopernika w Kalwarii Zebrzydowskiej) 11. Jakub Młynarczyk (I Liceum Ogólnokształcące im. Seweryna Goszczyńskiego w Nowym Targu) 12. Anna Szymańska (Publiczne Salezjańskie Liceum Ogólnokształcące w Krakowie) 13. Filip Zając (Technikum Łączności numer 14 w Krakowie) 14. Anna Zięba (I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni)     Predyspozycje architektoniczne   Laureaci I stopnia   1. Julia Krupa (Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2 im. Św. Jadwigi Królowej w Nowym Targu) 2. Paweł Sadło (I Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie)     Laureaci II stopnia   1. Paulina Sikora (I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie)                2. Weronika Mazurowska (III Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Tarnowie) 3. Gabriela Łabno (I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie) 4. Julia Pokrywka (I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Brzozowie)     Laureaci III stopnia   1. Martyna Sowa (VI Liceum Ogólnokształcące im. Ambrożego Towarnickiego w Rzeszowie) 2. Michał Kroczek (I LO im. Władysława Orkana w Limanowej) 3. Lena Schramel (III Liceum im. Jana Kochanowskiego w Krakowie) 4. Szymon Rzeszutek (Zespół Szkół Budowlanych im. Żołnierzy Armii Krajowej w Mielcu) 5. Natalia Kochan (Zespół Szkół Licealnych im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku)     Informatyka   Laureat I stopnia   1. Krzysztof Michałczyk (Technikum Komunikacyjne nr 25 w Krakowie)     Laureaci II stopnia   1. Karol Michno (Zespół Szkół w Rabce-Zdroju im. ks. prof. Józefa Tischnera) 2. Szymon Urbaniak (Technikum Łączności nr 14 im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku w Krakowie) 3. Bartłomiej Konopka (31. Liceum Ogólnokształcące im. Romana Ingardena w Krakowie) 4. Bartosz Czuban (Technikum Łączności nr 14 w Krakowie) 5. Robert Kubasiak (Zespół Szkół im. Walerego Goetla w Suchej Beskidzkiej, odział Maków Podhalański) 6. Jakub Mrożek (Zespół Szkół w Rabce-Zdroju im. ks. prof. Józefa Tischnera) 7. Bartosz Pawlik (V Liceum Ogólnokształcące im. ks. Piotra Ściegiennego w Kielcach) 8. Wojciech Piech (31. Liceum Ogólnokształcące im. Romana Ingardena w Krakowie)     Laureaci III stopnia   1. Szymon Janiak (Zespół Szkół w Rabce-Zdroju im. ks. prof. Józefa Tischnera) 2. Kacper Kędzior (Zespół Szkół w Rabce-Zdroju im. ks. prof. Józefa Tischnera) 3. Mikołaj Marasek (31. Liceum Ogólnokształcące im. Romana Ingardena w Krakowie) 4. Jan Mamoń (Technikum nr 1 im. Ks. Stanisława Staszica w Wadowicach) 5. Szymon Jaksan (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie) 6. Karol Krupicz (Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej w Biłgoraju) 7. Krystian Koza (Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Jana Pawła II w Limanowej) 8. Kacper Salamon (Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej w Biłgoraju) 9. Karol Michalik (Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Jana Pawła II w Limanowej)     Elektrotechnika i automatyka   Laureaci I stopnia   1. Grzegorz Wiktor (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie) 2. Olaf Zagrobelny (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie) 3. Hubert Ziarkowski (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie)     Laureaci II stopnia   1. Krystian Bochenek (Zespół Szkół Energetycznych w Krakowie) 2. Ignacy Żuchowicz (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie)     Laureaci III stopnia   1. Jacek Kawalec (II LO im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie) 2. Bartosz Krechniak (Zespół Szkół Technicznych im. Ignacego Mościckiego w Tarnowie) 3. Franciszek Skalny (III Społeczne Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Krakowie) 4. Kacper Molendowski (Technikum Energetyczno-Elektroniczne im. Tadeusza Kościuszki nr 9 w Krakowie)   (bk)         {fastsocialshare}

  16 kwietnia 2026 r. w Sali Senackiej Politechniki Krakowskiej laureaci okręgowego etapu XXXIX Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Budowlanych odebrali nagrody. Jako finaliści olimpiady centralnej zdobyli już maksymalną liczbę punktów w rekrutacji na PK i tylko zdanie matury dzieli ich od możliwości studiowania na PK - na kierunkach budownictwo, architektura lub architektura krajobrazu. W samym okręgu krakowskim do zmagań przystąpiło ponad 110 uczniów z Małopolski i sąsiednich rejonów. Najlepszy indywidualnie okazał się Mateusz Kuchta z Limanowej, a w klasyfikacji szkół jego szkoła - Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej. Etap centralny olimpiady odbędzie się w przyszłym tygodniu w Poznaniu.       Olimpiada budowlana obejmuje szeroki zakres wiedzy – od konstrukcji budowlanych i architektury po organizację robót i zadania projektowe. Jak podkreślają organizatorzy, mimo, że poziom jest wymagający, to chętnych so sprawdzenia w niej swoich sił nie brakuje. Tegoroczna edycja cieszyła się dużym zainteresowaniem – w krakowskim etapie okręgowym startowało ponad 110 młodych entuzjastów inżynierii, a do finału centralnego zakwalifikowało się 14 najlepszych. – Zakres wiedzy niezbędnej do odniesienia sukcesu w Olimpiadzie wykracza poza wiedzę, którą można uzyskać w technikum. Oprócz znajomości specjalistycznych zagadnień z budownictwa i architektury są też zadania praktyczne, trzeba na przykład zaprojektować ... schody – mówi dr inż. Marcin Radoń, zastępca kierownika Katedry Budownictwa Ogólnego i Fizyki Budowli na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej, zaangażowany w organizację Olimpiady.          Uroczystość rozdania nagród swoją obecnością zaszczyciła Małopolska Kurator Oświaty dr Gabriela Olszowska. Gratulowała uczniów i nauczycielom, doceniła tez zaangażowanie Politechniki w olimpiadę. – Politechnika Krakowska i jej inżynierowie są mi bardzo bliscy. To specjaliści tej uczelni wspierają nas w różnych projektach, na przykład przy renowacjach zabytkowych szkół. Jestem dumna z laureatów tej olimpiady, bo to wy będziecie zasilać w przyszłości szeregi tego wybitnego grona ekspertów – mówiła doi uczniów.     Sukces w olimpiadzie otwiera drzwi na Politechnikę Krakowską. – Olimpiada obejmuje fundamenty wiedzy budowlanej, które są podstawą rekrutacji m.in. na Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej. Gorąco was zapraszamy, abyście przyszli do nas na studia kontynuować edukację i rozwijać wiedzę, którą już posiadacie, w towarzystwie najlepszych specjalistów z zakresu budownictwa i architektury w Europie – mówił do małopolskich laureatów dr hab. inż. arch. Tomasz Kapecki, prof. PK, prorektor PK ds. Ogólnych.  Nagrody rzeczowe ufundowane przez sponsorów Olimpiady obejmowały m.in. książki oraz słuchawki bezprzewodowe.     Uroczyste podsumowanie krakowskiego etapu okręgowego tradycyjnie odbywa się na Politechnice Krakowskiej. To wyróżnienie ma zachęcić uczniów do dalszego rozwijania pasji budowlanych. Finaliści powalczą o laury na arenie ogólnopolskiej już w najbliższy wtorek, w Poznaniu. 24 kwietnia dowiemy się jak im poszło.   Klasyfikacja laureatów krakowskiego etapu okręgowego XXXIX Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Budowlanych:   Mateusz Kuchta (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Filip Zelek (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Paweł Marek. Błażej Kozieł. (Zespół Szkół Techniczno-Ekonomicznych im. Mikołaja Reja w Myślenicach). Opiekun: Lucyna Nowak. Krystian Tyrała (Zespół Szkół Budowlanych im. dr Władysława Matlakowskiego w Zakopanem). Opiekun: Ewa Majewska. Kamil Wiktorek (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Maksymilian Stachowski (Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych w Krakowie). Opiekun: Marta Potępa. Marcin Orzeł. (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Jakub Rzońca (Zespół Szkół Techniczno-Ekonomicznych im. Mikołaja Reja w Myślenicach). Opiekun: Lucyna Nowak. Michał Mól. (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Artur Szymczyk (Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Andrychowie). Opiekun: Krzysztof Szczygieł. Amelia Głownia. (Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych w Krakowie). Opiekun: Marta Potępa. Kacper Grygiel. (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Ignacy Śmietana (Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych w Krakowie). Opiekun: Marta Potępa. Jakub Woźniak (Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej). Opiekun: Seweryn Szewczyk. Czołówka  szkół w okręgu krakowskim: Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. ks. prof. Józefa Tischnera w Limanowej Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych w Krakowie Zespół Szkół Nr 1 im. Józefa Piłsudskiego w Limanowej.      (jp) Fot. Jan Zych          {fastsocialshare}

  Politechnika Krakowska podpisała umowę o współpracy z firmą Enprom sp. z o.o. To jedno z największych polskich przedsiębiorstw branży budownictwa elektroenergetycznego. Obsługuje krajowego operatora sieci przesyłowej, współpracuje z regionalnymi spółkami dystrybucyjnymi, z powodzeniem rozwija także działalność zagraniczną. Porozumienie o wspólnych działaniach w obszarze badań i dydaktyki podpisali rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata oraz prezes zarządu Enprom Mariusz Targowski.     ENPROM realizuje jedne z najważniejszych projektów infrastruktury elektroenergetycznej w Polsce i Europie, dostarczając kompleksowe rozwiązania liniowe, stacyjne i kablowe. To kompleksowe projekty, budowy i modernizacje w zakresie infrastruktury przesyłowej napowietrznej i kablowej, stacji elektroenergetycznych, dystrybucji energii elektrycznej, OZE. Spółka oferuje też specjalistyczne usługi dronowe. Posiada własną pracownię projektową, dział B+R, dział innowacji i nowych technologii, nowoczesny park maszynowy i flotę dronów. Należy do najważniejszych organizacji tego sektora i aktywnie uczestniczy się w branżowych pracach regulacyjnych.     Wśród projektów liniowych, ktore realizuje, są m.in. modernizacje i budowy linii 380 kV dla Tennet w Niemczech, budowa linii 400 kV Kassø–Frøslev dla duńskiego Energinet, a także realizacja linii 110 kV Ostrów Ociąż–Pleszew dla Energa. ENPROM uczestniczy również w inwestycjach dla Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz w budowie kluczowych połączeń 400 kV Kozienice–Miłosna i 400 kV Trębaczew–Rokitnica dla PSE.    W obszarze projektów stacyjnych i kablowych firma odpowiada min. za dostawę stacji transformatorowej UW Wrestedt dla Net Wind oraz realizację lądowej stacji elektroenergetycznej dla Morskiej Farmy Wiatrowej Baltic Power. ENPROM buduje również lądowe linie kablowe 230 kV wyprowadzenia mocy z MFW Baltic Power oraz infrastrukturę kablową dla projektów Bałtyk II i Bałtyk III. Wśród realizacji dla PSE znajdują się modernizacja SE 220 kV Leszno Gronowo oraz rozbudowa i modernizacja SE 400/220/110 kV Rokitnica.     W trakcie uroczystego podpisania umowy z Politechniką Krakowską 9 kwietnia 2026 r. omówiono możliwości współpracy naukowej i badawczej w dziedzinie inżynierii energetycznej, elektroenergetyki, nowych technologii, GOZ, cyberbezpieczeństwa przemysłowego i sztucznej inteligencji. Przedstawiono potencjał laboratoriów Politechniki Krakowskiej w tym m.in. tuneli aerodynamicznych Laboratorium Inżynierii Wiatrowej, aparatury pomiarowej Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych oraz komory termoklimatycznej Laboratorium Badań Technoklimatycznych i Maszyn Roboczych. Ważnym wątkiem porozumienia było przygotowanie oferty dla studentów oraz szeroko rozumiane podniesienie atrakcyjności studiów i pracy w branży energetycznej. Jak podkreślił rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata: – Chcemy zmienić postrzeganie tego sektora. Jest on naprawdę bardzo nowoczesny - nie jest to stereotypowe „układanie kabli”. Infrastruktura elektroenergetyczna wymaga specjalistów z wielu dziedzin. My możemy ich wykształcić, zaś współpraca z przemysłem pomoże zdobyć im doświadczenie.     Podpisanie umowy pomiędzy spółką Enprom a Politechniką Krakowską jest owocem  działań realizowanych przez uczelnianią spółkę celową INTECH PK, które stały się fundamentem rozszerzenia wcześniejszych relacji do poziomu oficjalnego partnerstwa firmy z uczelnią. Podczas finalizacji porozumienia obecni byli także dziekan Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej dr hab. inż. Maciej Sułowicz, prof. PK, prodziekan Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki prof. dr hab. inż. Paweł Ocłoń,  prezes zarządu spółki celowej Politechniki Krakowskiej INTECH PK mgr Izabela Paluch oraz mgr Sylwia Nabywaniec, kierownik Działu Komunikacji Marketingowej Enprom.       (mp)     Na zdjęciu, od lewej: dr hab. inż. Maciej Sułowicz, dziekan Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej PK, Sylwia Nabywaniec, kierownik Działu Komunikacji Marketingowej Enprom, Mariusz Targowski, prezes spółki ENPROM, rektor PK prof. Andrzej Szarata, Izabela Paluch, prezes INTECH PK oraz prof. Paweł Ocłoń, prodziekan Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK / Fot. Jan Zych        {fastsocialshare}

  Bezpieczeństwo państwa to nie tylko przepisy i strategie, lecz przede wszystkim konkretne kompetencje techniczne oraz sprawna organizacja. 17 marca 2026 roku w Krakowie Stowarzyszenie Świadoma Obrona Cywilna (SŚOC) oraz Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki zawarły porozumienie, które ma wzmocnić system ochrony ludności i wyznaczyć nowe standardy w tym obszarze.   Dokument podpisany przez rektora uczelni, prof. dr. hab. inż. Andrzeja Szaratę oraz prezesa SŚOC, mgr inż. arch. Artura Wiąka, stanowi odpowiedź na wyzwania wynikające z ustawy z dnia 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej. W obliczu rosnącej potrzeby budowania odporności społecznej oraz modernizacji infrastruktury – w tym infrastruktury krytycznej – współpraca świata nauki z praktyką ekspercką nabiera szczególnego znaczenia.     Porozumienie zawarte między uczelnią a stowarzyszeniem opiera się na trzech kluczowych filarach. Pierwszym jest wsparcie merytoryczne dla administracji publicznej – Politechnika Krakowska zapewni zaplecze badawcze i analityczne w zakresie obiektów zbiorowej ochrony oraz infrastruktury komunikacyjnej. Merytorycznie inicjatywę wesprze Wydział Inżynierii Lądowej z dr hab. inż. Lucyną Domagałą, prof. PK – Dziekan WIL na czele.  Drugim filarem jest kształcenie kadr: planowane są specjalistyczne szkolenia dla samorządowców oraz nowe ścieżki dyplomowania dla przyszłych inżynierów budownictwa, przygotowanych do pracy w obszarze budownictwa ochronnego. Trzecim elementem współpracy jest wsparcie w realizacji zadań ustawowych, poprzez dostarczanie narzędzi niezbędnych dla władz lokalnych i regionalnych w planowaniu oraz przygotowaniu budowli ochronnych.   – Wszyscy żyją tym zagadnieniem, ale niewielu działa. My zaczynamy działać – podkreślił rektor uczelni. To podejście stanowi fundament wspólnej inicjatywy, która ma przełożyć się na realne działania zwiększające bezpieczeństwo obywateli.   Sygnatariusze porozumienia zapraszają przedstawicieli administracji publicznej do współpracy przy projektowaniu bezpiecznej i odpornej przyszłości.     Fot. Jan Zych     {fastsocialshare}

    Jest niemal wszędzie i stanowi niezbędną oraz trwałą część funkcjonowania świata, począwszy od przyrody, przez codzienne życie, rozwój technologii, nauki inżynierskie, a na sztuce i architekturze skończywszy. Uczy analizy danych, rozwiązywania problemów i podejmowania strategicznych decyzji. Nazywana jest „królową nauk” i trudno się z tym określeniem nie zgodzić. Matematyka, bo to jej dotyczą trzy wcześniejsze zdania, jest stałym elementem inżynierskiej drogi. I właśnie dlatego Politechnika Krakowska intensyfikuje działania, które mają na celu usprawnienie procesu edukacyjnego i pomoc w zrozumieniu matematyki. Trwa pilotażowy projekt pn. „Matematyka do matury i na studia”, dedykowany tegorocznym maturzystom. Z kolei podczas lutowych ferii zimowych uczelnia zorganizowała półkolonie, których matematyka była jednym z punktów. To jednak nie wszystko. PK włącza się też w regionalne i ogólnopolskie programy promujące pozytywny wizerunek nauki z matematyką na czele.     Matematyka towarzyszką życia od najmłodszych lat Badania wskazują, że wpływ nauczania matematyki na rozwój intelektualny, ale też emocjonalny i społeczny dzieci, jest ogromny. Myślenie matematyczne pomaga najmłodszym rozumieć otaczający świat i porządkować zdobywane informacje. Ponadto, w czasie prostych aktywności matematycznych dziecko uczy się analizować różne sytuacje, szukać rozwiązań oraz sprawdzać ich skuteczność. Proces ten sprzyja ćwiczeniu wytrwałości, samodzielności oraz kreatywności w myśleniu, co ma ogromne znaczenie w późniejszym życiu. Należy pamiętać, że matematyka wpływa również na rozwój języka. Posługiwanie się pojęciami „więcej”, „mniej”, „kolejny”, „taki sam” czy „różny” wzbogaca słownictwo młodego człowieka i uczy precyzyjnego wyrażania myśli. Równocześnie, ćwiczenia matematyczne wymagają skupienia uwagi i pamięci, co odpowiednio wpływa na zdolność koncentracji.   Pozytywne doświadczenia związane z matematyką rzutują na późniejszą edukację – dzieci, które od najmłodszych lat mają kontakt z matematyką w formie zabawy, rzadko odczuwają lęk przed tym przedmiotem w szkole. Co więcej, sukcesy osiągane podczas prostych zadań wzmacniają poczucie własnej wartości i wiarę w swoje możliwości. Dlatego wczesna edukacja matematyczna, prowadzona w sposób dostosowany do wieku i możliwości dziecka, sprzyja nie tylko sukcesom szkolnym, ale również kształtuje kompetencje niezbędne w dorosłym życiu.     Magiczny świat brył i gier strategicznych Politechnika Krakowska od kilku lat organizuje dodatkowe zajęcia dla studentów I roku, pozwalające zniwelować różnice czy ewentualne braki wiedzy między programem szkolnym a programem studiów technicznych. Jednak tym razem uczelnia postanowiła skorzystać z wiedzy i doświadczeń osób związanych z edukacją matematyczną najmłodszych. W styczniu br. odbyły się szkolenia realizowane przez prof. dr hab. Edytę Gruszczyk-Kolczyńską – uznaną pedagog, autorkę dziesiątek publikacji dotyczących edukacji i wychowania dzieci oraz dr. hab. Jana Amosa Jelinka, prof. Akademii Pedagogiki Specjalnej, eksperta m.in. w zakresie rozwoju poznawczego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, wspomagania rozwoju umysłowego dzieci i edukacji matematycznej. Naukowcy są autorami programu pn. „Rozwijanie zadatków uzdolnień matematycznych u dzieci poprzez wprowadzenie ich w magiczny świat geometrii bryły i gier strategicznych”.   Pierwszą okazją do wykorzystania wskazań i metod pedagogów z APS były – cieszące się sporym zainteresowaniem – zimowe półkolonie. W projekcie wzięło udział 87. dzieci w wieku 7-13 lat podzielonych na dwa turnusy. Ich uczestnicy mogli rozwijać zainteresowania naukowe poprzez zabawę i gry, ale także brać udział w atrakcyjnych zajęciach sportowych. Istotną część półkolonijnych aktywności stanowiły dwumodułowe zajęcia pn. „Młody Matematyk”. Dzieci uczestniczące w pierwszym module rozwiązywały zadania konstrukcyjne, których celem było rozwijanie wyobraźni przestrzennej i rozumowania pojęciowego. Drugi moduł polegał na stopniowym zapoznawaniu dzieci z grami strategicznymi – od tych najprostszych, aż do skomplikowanych, nastawionych na budowanie strategii wygrywających. Nowatorska forma spędzenia czasu wolnego od zajęć szkolnych spotkała się z bardzo dobrymi recenzjami uczestników. Planowana jest kontynuacja tego typu zajęć.         „Matematyka do matury i na studia” – pilotażowy projekt Politechniki Krakowskiej Matematyka bywa wyzwaniem, ale niestety zbyt często i zupełnie niewłaściwie utożsamiana jest z irracjonalnym strachem, na który składają się złe doświadczenia szkolne, społeczne stereotypy czy brak wiary we własne siły. Tego typu emocje i postawy mogą stanowić blokadę np. przed podjęciem studiów technicznych i to paradoksalnie przez osoby, które posiadają realne predyspozycje do takiej drogi kształcenia. Potrzeba zatem zmiany sposobu nauczania w tym zakresie i działań ukazujących matematykę we właściwym świetle.       Politechnika Krakowska wystartowała z projektem „Matematyka do matury i na studia”, czyli bezpłatnymi zajęciami dla tegorocznych maturzystów. Uczestnicy kursu mają okazję, by lepiej przygotować się do egzaminu dojrzałości (poziom podstawowy i rozszerzony), ale również poznać zagadnienia, z którymi spotkają się na studiach technicznych. Program politechnicznego projektu „Matematyka do matury i na studia” opracowali doświadczeni nauczyciele akademiccy pracujący na Wydziale Informatyki i Matematyki Politechniki Krakowskiej.   Pierwsze zajęcia odbyły się w sobotę 28 lutego br. na kampusie głównym Politechniki przy ul. Warszawskiej 24. Na cały cykl złoży się 7 spotkań – każde obejmie 4 godziny lekcyjne realizowane w grupach liczących nie więcej niż 20 osób. Uczestnicy cyklu podstawowego mogą liczyć m.in. na omówienie i usystematyzowanie podstawowych oznaczeń, zbiorów, przedziałów, wzorów skróconego mnożenia, silni, symbolu Newtona, trójkąta Pascala, podstawowych równań i nierówności z wartością bezwzględną, dowodów wykorzystujących wzory skróconego mnożenia; pojęcia logarytmu, twierdzenia o logarytmach, działań na logarytmach, przekształceń i udowadniania wzorów; rachunku wektorowego i geometrii analitycznej na płaszczyźnie. Osoby, które wybrały cykl przygotowujący do matury rozszerzonej i studiów technicznych, usystematyzują swoją wiedzę dotyczącą m.in.: wzorów skróconego mnożenia, trójkąta Pascala, zadań na dowodzenie; przekształcania i dowodzenia wzorów zawierających logarytm, a także wykorzystania wzorów na działania na logarytmach; równań trygonometrycznych wykorzystujących wzory na sumę funkcji trygonometrycznych i funkcje trygonometryczne sumy kątów; ciągów arytmetycznych i geometrycznych, ciągów monotonicznych, ciągów ograniczonych, podstawowych granic ciągu; rachunku wektorowego, geometrii analitycznej na płaszczyźnie; rachunku różniczkowego.       Finał projektu „Matematyka do matury i na studia” zaplanowano na 18 kwietnia.     Matematyka jako fundament nowych technologii Na początku 2026 r. formalnie otwarte zostało nowe pole współpracy pomiędzy Politechniką Krakowską a Małopolskim Centrum Nauki „Cogiteon”. W ramach zawartej umowy partnerskiej na realizację działań w ramach projektu „Małopolska. Więcej wiem” (program Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027, finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus), Wydział Informatyki i Matematyki przygotuje warsztaty dla uczniów szkół średnich w obszarze rozpoznawania obrazów oraz projektowania cyber-asystenta (chatbota). Ich fundamentem będą zagadnienia matematyczne wykorzystywane w nowoczesnych technologiach: logika formalna, teoria grafów, rachunek prawdopodobieństwa i modele statystyczne w uczeniu maszynowym. Działania w projekcie „Małopolska. Więcej wiem” zaplanowano do 30 czerwca 2029 r.   Warto wspomnieć, że od 2025 r. Wydział Informatyki i Matematyki PK jest partnerem innego przedsięwzięcia pn. „Małopolski system wspierania transformacji cyfrowej szkół”, realizowanym w ramach programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027. Inicjatywa stanowi odpowiedź na zdiagnozowane w Strategii Rozwoju Województwa „Małopolska 2030” wyzwania związane z kształtowaniem kompetencji uniwersalnych oraz wdrażaniem nowoczesnych technologii w procesie edukacyjnym. W oparciu o autorski model standaryzacji w obszarze przechowywania i wymiany zasobów edukacyjnych oraz administracyjnych, pracownicy PK opracowali programy i scenariusze szkoleń skierowanych do uczniów szkół średnich. Warsztaty prowadzone będą w nowatorski sposób, z wykorzystaniem innowacyjnych metod nauczania, w tym STEAM. Wszystko po to, by pokazać młodym ludziom, że matematyka jest narzędziem do rozumienia świata, stanowi fundament nowoczesnych technologii, daje realne kompetencje przyszłości i – co kluczowe – można się jej skutecznie nauczyć.   Istotnym elementem tej misji jest podręcznik wydany w języku angielskim przez renomowane wydawnictwo Taylor & Francis, przygotowany z myślą o przyszłych inżynierach. Współautorami książki są pracownicy WIiM: prof. dr hab. Władimir Mitiuszew, dr Natalia Ryłko i dr Radosława Kycia. Podręcznik został opracowany zgodnie z najnowszymi trendami w kształceniu inżynierskim, z wyraźnym naciskiem na: modelowanie zjawisk technicznych, praktyczne zastosowania matematyki oraz powiązanie teorii z realnymi problemami inżynierskimi. Publikacja prezentuje matematykę nie jako zbiór abstrakcyjnych wzorów, lecz naturalny język opisu procesów technicznych, technologicznych i cyfrowych.   (bk)     Fot. Piotr Gibas i Jan Zych       {fastsocialshare}