Aktualności PK

  Sala wypełniona po brzegi i emocje aż po sufit - tak wyglądał 19 stycznia 2026 roku na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej. To właśnie tam Fundacja Akademia Młodego Mechanika wraz z partnerami strategicznymi V8 Team oraz ORLEN OIL zainaugurowali jubileuszową, XV edycję Ogólnopolskich Mistrzostw Mechaników. Na wydarzeniu pojawiło się ponad 250 uczennic i uczniów małopolskich szkół średnich, mundurowych oraz techników - głównych adresatów wydarzenia, które łączy edukację techniczną z realnymi potrzebami współczesnej motoryzacji.     Klucz francuski do kariery   – Politechnika Krakowska zaangażowała się w Mistrzostwa Mechaników, ponieważ chcemy pokazać młodzieży możliwości rozwojowe na ścieżce mechanika. Od ponad 80 lat kształcimy kadry inżynierskie w najważniejszych kompetencjach gospodarczych, w tym w szeroko pojętej branży automotive. Nasi absolwenci pracują w największych koncernach motoryzacyjnych, a niektórzy z nich rozwijają technologie samochodowe już na etapie studiowania. Droga do kariery wiedzie przez Politechnikę Krakowską, a Mistrzostwa Mechaników, mogą być jej początkiem – mówił podczas inauguracji konkursu prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej.   Mistrzostwa Mechaników to największy i najważniejszy polski konkurs wiedzy, umiejętności oraz pasji do mechaniki samochodowej. Od 15 lat otwiera uczestnikom drogę do kariery w branży motoryzacyjnej. W ubiegłorocznej edycji wzięło udział 17 tys. osób. Poszczególne kategorie konkursowe odzwierciedlają zróżnicowanie działań w jakich przyszli mechanicy samochodowi mogą się specjalizować. W tym roku jest tych kategorii aż 11:   Młody Mechanik Elektromobilni Młody Instalator LPG Młody Mechanik Maszyn Rolniczych Młody Mechanik Pojazdów Ciężarowych Młody Mechanik Motocyklowy Mechanik Zawodowy Młody Lakiernik Młody Detailer Młody Aplikator Folii Młody Mechanik Pojazdów Specjalnych   Ostatnia kategoria to tegoroczna nowość. Została zainicjowana we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej i Wojskiem Obrony Terytorialnej. Jest to odpowiedź na zmieniającą się rzeczywistość, w której kompetencje techniczne coraz częściej łączą się z obszarem bezpieczeństwa, obronności oraz współpracy ze służbami mundurowymi. Inauguracja była również symbolicznym początkiem nowego projektu Akademii Młodego Mechanika: MOC, czyli Mistrzostwa Obrony Cywilnej i Pojazdów Specjalnych. To projekt, który rozszerza zakres wsparcia merytorycznego Akademii Młodego Mechanika, o obszar odpowiedzialności obywatelskiej, przygotowania na sytuacje kryzysowe oraz współpracy z instytucjami systemu bezpieczeństwa państwa.   Każda z ww. kategorii rozwijana jest we współpracy z Partnerami przedsięwzięcia, m.in. AC SA (z markami STAG i STAGEV, VARTA), ZF Aftermarket (z markami ZF, LEMFÖRDER, SACHS, TRW i WABCO), Eurowarszat (z siecią wasztatów NexDrive, Stalco, Autos, John Deere Polska, Mipa, CS-II, PRSexpert), czy The Wrap Center. Partnerzy nie tylko przygotowują konkurencje praktyczne, ale również dzielą się aktualną wiedzą techniczną i rynkową, pokazując uczestnikom realne możliwości rozwoju zawodowego.   Szeroka współpraca edukacyjna   Mistrzostwa Mechaników to jednak nie tylko konkurs wiedzy i umiejętności. – To platforma edukacyjna, która realnie przygotowuje młodych mechaników do wyzwań współczesnej motoryzacji. Zmieniający się rynek, rozwój elektromobilności i coraz bardziej zaawansowane systemy w pojazdach sprawiają, że praktyczne umiejętności i aktualna wiedza są dziś kluczowe. Dzięki współpracy z partnerami oraz rozbudowie kategorii konkursowych możemy oferować uczestnikom doświadczenie, które ma bezpośrednie przełożenie na ich przyszłą karierę zawodową – mówi Adrian Dekowski, prezes V8 Team, współorganizator wydarzenia.   Ambasadorem i współorganizatorem Mistrzostw Mechaników jest Grzegorz Duda, dziennikarz motoryzacyjny stacji TVN Turbo znany z takich programów jak “Duda kontra Szafrański” czy “101 Napraw”. – Stereotypowy obraz mechanika w ubrudzonym kombinezonie z kluczem francuskim odchodzi do lamusa. Dziś mechanik samochodowy musi posiadać kompleksową wiedzę z zakresu chociażby zaawansowanych systemów komputerowych, które sterują niemal wszystkimi procesami zachodzącymi w aucie. Diagnostyka jest bardzo skomplikowana i wymaga specjalistycznego sprzętu. Sprzęt ten z kolei potrzebuje operatorów z cyberwiedzą. Chcemy pomóc ich wykształcić wspólnie z naszymi naukowymi partnerami – mówił Grzegorz Duda w trakcie inauguracji Mistrzostw Mechaników.   Oprócz Politechniki Krakowskiej jednym z tych partnerów jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. – Konserwacja techniczna ciągników i kombajnów opiera się na wiedzy eksperckiej. Musimy przewidywać jak maszyna zachowa się w określonych warunkach terenowych i pogodowych. W tym celu trzeba uzbrajać wiele czujników i działać prewencyjnie. Żywność ma z reguły krótki czas trwałości, więc musimy mieć dobrze przygotowane środki transportu, aby dostarczać ją bezpiecznie do miejsc dystrybucji. To wszystko wymaga specjalistów, czyli uczestników Mistrzostw Mechaników – mówił dr hab. inż. Sylwester Tabor, prof. URK, rektor Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.   Inauguracji Mistrzostw Mechaników towarzyszyły prezentacje specjalne m.in.: silnika edukacyjnego ORLEN OIL z przezroczystą obudową, bolidu elektrycznegp „PKMech Power MP2”, startującego w zawodach Formuły Student, symulatora strzelnicy Wojsk Obrony Terytorialnej, pojazdów specjalnych i najnowszych technologii automotive.   Profesjonalizm i zaangażowanie w przyszłość   Partnerem strategicznym Mistrzostw Mechaników jest koncern ORLEN OIL, który od lat konsekwentnie buduje program edukacyjny oparty na praktyce, nowoczesnej wiedzy i realnych potrzebach rynku. Spółka współtworzy konkurencje mistrzostw, dostarcza materiały szkoleniowe w ramach Akademii Młodego Mechanika, angażuje ekspertów i ambasadorów marki oraz wykorzystuje innowacyjne narzędzia dydaktyczne.   – Wierzymy, że rozwój szczególnie młodych mechaników jest kluczowy dla przyszłości branży motoryzacyjnej. Naszym celem jest nie tylko wspieranie młodzieży, ale także podnoszenie kwalifikacji doświadczonych mechaników, aby mogli świadczyć usługi na najwyższym poziomie, korzystając z nowoczesnych technologii i produktów. My z kolei tych usług świadczyć nie możemy bez samochodów na ulicach, których tam nie będzie, jeśli zabraknie profesjonalnych mechaników do ich obsługi technicznej – podkreślał Andrzej Wałkowicz, członek zarządu ORLEN OIL ds. korporacyjnych.   Problem niedoboru fachowców jest realny. Pod koniec 2024 roku Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych alarmowało, że coraz mniej młodych ludzi wybiera ścieżkę edukacji, która pozwala wykonywać zawód mechanika. Według podawanych wówczas danych spośród 24 tys. polskich warsztatów aż 75 proc. poszukiwało specjalistów do pracy. Zdaniem SDiPCM wielu potencjalnych adeptów odstraszał nie najlepszy wizerunek tej profesji. Chodzi o wspomniane już stereotypowe skojarzenia - brudne ręce i ciężka fizyczna praca w kanale czy pod podnośnikiem. Dziś to już całkowicie nieprawdziwy obraz pracy mechaników, wyposażonych w nowoczesne elektroniczne narzędzia i systemy.   XV Ogólnopolskie Mistrzostwa Mechaników to walka z nieprawdziwym obrazem zawodu, ale też odpowiedź na zmieniający się świat branży automotive, nowe technologie i nowe potrzeby społeczne. Dzięki zaangażowaniu ORLEN OIL, uczestnictwu naukowych partnerów merytorycznych - Politechniki Krakowskiej oraz Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie - oraz rozszerzeniu współpracy o środowiska wojskowe i proobronne, wydarzenie zyskuje zupełnie nowy wymiar wpływu na przyszłość polskiej motoryzacji.   Półfinały XV Ogólnopolskich Mistrzostw Mechaników odbędą się 27 marca 2026 r. w Krakowie, finały natomiast zaplanowano w dniach 23-26 kwietnia 2026 r. podczas Poznań Motor Show, największych targów motoryzacyjnych w Polsce. Udział w tym wydarzeniu i spotkania z finalistami Mistrzostw Mechaników zapowiedzieli już wybitni polscy sportowcy: Bartosz Zmarzlik, sześciokrotny mistrz świata na żużlu, kierowcy rajdowi Jakub Przygoński i Kajetan Kajetanowicz oraz Grzegorz Duda, były rajdowiec, teraz dziennikarz i promotor edukacji mechaników, absolwent Politechniki Krakowskiej.   W ramach konkursu przygotowana została specjalna aplikacja, będąca zarówno narzędziem w zawodach jak i platformą edukacją z zakresu mechaniki. Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej wydarzenia. Zapisy do Mistrzostw odbywają się poprzez stronę Akademii Młodego Mechanika.   Fot.: Jan Zych (JP)

  Nowoczesne wzornictwo przemysłowe, odpowiedzialna środowiskowo produkcja, zrównoważone wykorzystywanie surowców i materiałów, innowacyjne projekty badawcze i wsparcie praktycznego kształcenia studentów – to główne pola współpracy Politechniki Krakowskiej i firmy Nowy Styl. Polska spółka to jeden z europejskich liderów w produkcji mebli biurowych i rozwiązań do przestrzeni publicznych – działa w 11 krajach, eksportuje do ponad 70 rynków na całym świecie. Porozumienie o strategicznym partnerstwie podpisali w poniedziałek 19 stycznia 2026 r. rektor PK prof. Andrzej Szarata i Rafał Chwast, wiceprezes Zarządu Nowy Styl i prezes Zarządu Nowy Styl International.   Współpraca uczelni z biznesem –  dla rozwoju kompetencji i innowacji   Nowy partner Politechniki jest wiodącym dostawcą kompleksowych rozwiązań meblowych dla biur i przestrzeni publicznych. Firma, założona w Polsce w 1992 roku, to przykład błyskotliwego rozwoju. Początkowo koncentrowała się na montażu prostych modeli krzeseł biurowych. Obecnie Nowy Styl to ponad 220 linii produktowych, obejmujących szeroką gamę krzeseł obrotowych, konferencyjnych, siedzisk stadionowych i modułowych, systemów biurek i przechowywania, kabin akustycznych i paneli. Firma eksportuje swoje produkty do ponad 70 krajów na całym świecie, a 84% jej przychodów ze sprzedaży pochodzi z rynków międzynarodowych. W 2024 roku osiągnęła przychody w wysokości 306,7 mln euro, co umocniło jej pozycję jako trzeciego co do wielkości producenta mebli biurowych w Europie. Ma showroomy nie tylko w Polsce, ale też Niemczech, Francji, Szwajcarii, Austrii, Holandii, Wielkiej Brytanii, Czechach, Słowacji, na Węgrzech i w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Jej zakłady produkcyjne działają w Polsce, Niemczech i Szwajcarii.   – Nowy Styl to dla nas inspirujący przykład biznesowego sukcesu. Stoi za nim konsekwentny rozwój od poziomu ambitnej firmy lokalnej do europejskiego potentata, śmiało konkurującego na globalnym rynku. Zyskujemy wyjątkowego partnera dla naszych badań naukowych i praktycznego kształcenia  – mówi rektor PK prof. Andrzej Szarata. – Cieszymy się z tej współpracy tym bardziej, że do osiągnieć firmy przyczyniają się też pracujący dla niej absolwenci naszej uczelni. Nie zapomnieli o Politechnice, włączyli się już w działalność naszego Klubu Biznesu, chcą się dzielić swoją wiedzą i doświadczeniem z naszymi studentami. Mogą być dla nich wzorem wysokich kompetencji inżynierskich, pasji, jakości i odwagi w działaniu.     Wspólne działania Politechniki i Nowego Stylu obejmą m.in. doradztwo technologiczne, realizację projektów badawczo-rozwojowych, analiz jakościowych produktów, a przede wszystkim bogatą ofertę praktycznej edukacji dla studentów. Zyskają oni możliwość udziału w stażach, praktykach, wybranych projektach realizowanych przez firmę. Nowy Styl włączy się w organizację wyjazdów dydaktycznych i szkoleń dla studentów w swoich zakładach produkcyjnych i pracowniach projektowych, wesprze inspirowanie i realizację prac dyplomowych oraz konkursów projektowych.   – Jako Nowy Styl, od lat aktywnie angażujemy się w inicjatywy łączące biznes, edukację i rozwój kompetencji przyszłych kadr. Realizowaliśmy już wspólne projekty z Wydziałem Architektury Politechniki Krakowskiej, a teraz rozszerzamy współpracę na całą uczelnię. Chcemy m.in. wesprzeć proces kształcenia przyszłych projektantów i inżynierów na Wydziale Mechanicznym Politechniki. Będziemy współpracować z jego Laboratorium Inżynierii Wzornictwa Przemysłowego i studentami unikatowego kierunku inżynieria wzornictwa przemysłowego – zapowiada Rafał Chwast, wiceprezes Nowego Stylu.   Jak podkreśla, współpraca z Politechniką ma dla firmy strategiczne znaczenie: - Projektowanie mebli i rozwiązań dla nowoczesnych przestrzeni pracy to dziś proces łączący wzornictwo, inżynierię, ergonomię, nowe technologie oraz zrównoważony rozwój. Partnerstwo z tak znamienitą uczelnią techniczną jak Politechnika Krakowska pozwoli nam  aktywnie uczestniczyć w kształceniu przyszłych inżynierów i projektantów, dzielić się praktycznym doświadczeniem oraz czerpać inspiracje z akademickiego zaplecza badawczo-rozwojowego. To inwestycja w kompetencje, innowacje i długofalowy rozwój branży, która realnie wspiera jakość naszych produktów i odpowiada na wyzwania dynamicznie zmieniającego się rynku pracy i projektowania – zaznacza Rafał Chwast.   Praktyczne kształcenie przyszłych projektantów i inżynierów   Nowy Styl i Politechnikę połączą także tematy związane z innowacyjnymi technologiami i kształceniem w obszarze odpowiedzialnego wykorzystania surowców i materiałów. Firma angażuje się w zrównoważony rozwój – systematycznie wprowadzając ekologiczne materiały, redukując emisję CO2 o 50% od 2018 roku oraz zasilając kampus produkcyjny w Jaśle w 100% energią odnawialną. W 2025 roku Nowy Styl po raz czwarty z rzędu zdobył Platynowy Medal EcoVadis. Rozwija pilotażowy projekt Use2, uruchamiając dwa centra kompetencji w Niemczech i Polsce, koncentrujące się na naprawie i odnawianiu używanych mebli w celu wydłużenia cyklu życia produktów.   – Gospodarka zrównoważona i cyrkularna to także dla nas strategiczny obszar aktywności naukowej – projektowej i badawczej – podkreśla rektor Andrzej Szarata. – Mamy na Politechnice Interdyscyplinarne Centrum Gospodarki Obiektu Zamkniętego. Tworzymy Centrum Zaawansowanych Rozwiązań, w którym zaoferujemy przedsiębiorcom obsługę całego cyklu życia innowacyjnych produktów i usług – od kreowania, wprowadzania na rynek, po recykling. Mamy także ekspertów specjalizujących się w implementowaniu w firmach technologii przemysłu 4.0. Z tych wszystkich możliwości badawczych, laboratoryjnych i kompetencyjnych Politechniki Nowy Styl będzie mógł korzystać dzięki naszemu partnerstwu – wymienia rektor Politechniki.   Zrównoważona produkcja, cyrkularność i nowe centra kompetencji   Wzmocnienie współpracy między uczelnią a firmą przyniesie obopólne korzyści – wzajemny transfer wiedzy, budowanie nowoczesnych ścieżek kształcenia i praktycznego przygotowania przyszłych specjalistów. Dzięki stażom i praktykom w firmie może skrócić się droga absolwentów PK do pracy w firmie o globalnym zasięgu działania.   Nowy Styl zatrudnia obecnie około 3 500 pracowników. Ma oddziały w 11 krajach, zakłady produkcyjne w trzech. Choć meble biurowe stanowią podstawę działalności firmy, rozwinęła ona również obecność w sektorach komplementarnych, takich jak terminale lotniskowe, obiekty opieki zdrowotnej i społecznej, hotelarstwo, edukacja, obiekty sportowe i kulturalne, kina oraz przestrzenie home office. Swój rozwój Nowy Styl zawdzięcza innowacyjnym praktykom zarządczym i ekspansji  międzynarodowej – w tym 10 zakończonym akwizycjom. Dzięki nim firma zintegrowała kompetencje, struktury organizacyjne i portfele produktowe przejętych spółek. Na wszystkich rynkach działa pod główną marką Nowy Styl, wspieraną przez marki komplementarne: Kusch+Co, Forum by Nowy Styl, Sitag by Nowy Styl oraz Sohos by Nowy Styl.     Podpisanie umowy o współpracy odbyło się w poniedziałek 19 stycznia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej, który ze strony uczelni będzie koordynował współpracę.  W wydarzeniu uczestniczyli Rafał Chwast – wiceprezes Zarządu Nowy Styl, prezes Zarządu Nowy Styl International, Paweł Smaś – członek Zarządu Nowy Styl, Jakub Jan Surówka – Senior Sales Manager Nowy Styl, Ewelina Nowosielska–  PR Manager. Politechnikę Krakowską reprezentowali: rektor prof. Andrzej Szarata, dziekan Wydziału Mechanicznego prof. Marek S. Kozień,  dr inż. Stanisław Walczak, prof. PK, prodziekan Wydziału Mechanicznego, prof. Zbigniew Latała – kierownik Laboratorium Inżynierii Wzornictwa Przemysłowego PK, dr Jan Bosak i mgr inż. Katarzyna Kozub, pracownicy Laboratorium Inżynierii Wzornictwa Przemysłowego PK.       (m)     {fastsocialshare}

W tym roku ponownie gramy wspólnie z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy!    25 stycznia 2026 r. WOŚP w Polsce i wielu krajach świata zagra pod hasłem: „Zdrowe brzuszki naszych dzieci”.   Na Politechnice Krakowskiej, w Galerii Gil, będzie stacjonował, zarejestrowany pod numerem 3335, Sztab WOŚP Kraków 💙      Celem 34. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy będzie diagnostyka i leczenie chorób przewodu pokarmowego u najmłodszych pacjentów.     Jak możesz wesprzeć WOŚP?   Wystaw przedmiot lub usługę na licytację Rok temu, dzięki zaangażowaniu naszej wspaniałej Społeczności, udało się wesprzeć akcję także dzięki przygotowaniu naprawdę ciekawej oferty aukcji. W tym roku także serdecznie zachęcamy Państwa do ponownej aktywności i przygotowania ciekawych aukcji. Co może zostać wystawione na aukcji WOŚP? Rzecz, która czeka na nowego właściciela Voucher na niezapomniane przeżycie – np. kolację, warsztaty, wizytę w muzeum itp.  Usługa, która wywoła uśmiech – np. profesjonalna sesja zdjęciowa albo lekcja tańca   Jak to działa? Należy zgłosić daną rzecz, usługę lub voucher do sztabu WOŚP Sztab wystawia rzecz na aukcję Allegro Dochód z licytacji trafia na WOŚP   Jak się zgłosić?Prosimy o kontakt ze sztabem – mailowy (wospkrakow@gmail.com) lub poprzez fanpage.   Jeśli Państwa aukcja zostanie przyjęta przez WOŚP, to prosimy o przekazanie informacji do Działu Promocji PK (promocja@pk.edu.pl), żebyśmy mogli poinformować o wszystkich politechnicznych aukcjach w uczelnianych mediach.   Co powinno się znaleźć w takiej wiadomości? Krótki opis Link do aukcji w serwisie Allegro   Weź udział w licytacji                     Sztab nr: 3335 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki   Szef sztabu:Leszek Olejarczyk   www: krakow-3335.wosp.pl   adres: Warszawska 24, 31-155 Kraków  e-mail: wospkrakow@gmail.com        

  Trzy kolory medali i trzy nagrody specjalne przywiozła Politechnika Krakowska z Międzynarodowych Targów Wynalazków IPITEX 2026 w Bangkoku. W rywalizacji światowych innowacji przedstawiciele PK z Wydziałów Inżynierii Materiałowej i Fizyki oraz Inżynierii i Technologii Chemicznej zdobyli aż 21 medali, prezentując rozwiązania z pogranicza chemii, biotechnologii, medycyny oraz nowoczesnej inżynierii materiałowej.       Przedstawiciele złotych medalistów targów IPITEX 2026, wśród nich dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK (trzecia z lewej) i Dominika Wanat  druga z lewej) /Fot. archiwum PK     Międzynarodowa Wystawa Własności Intelektualnej, Wynalazków, Innowacji i Technologii w Bangkoku (IPITEX)  prezentowała nowatorskie rozwiązania wynalazców z kilkudziesięciu krajów świata. Wynalazki naukowców, doktorantów i studentów Politechniki  rozbiły medalowy bank – w sumie zdobyły 13 złotych, 7 srebrnych i 1 brązowy medal oraz 3 nagrody specjalne. To innowacje z obszaru chemii, biotechnologii, inżynierii materiałowej i medycyny, obejmują m.in. fotochemię, projektowanie leków, biomateriały oraz rozwój technologii druku 3D/4D. Politechniczne projekty dotyczą m.in.: nowoczesnych materiałów funkcjonalnych i biodegradowalnych, medycyny regeneracyjnej, terapii onkologicznych oraz kosmetologii i dermatologii,  zastosowań biomedycznych w diagnostyce i terapii, zielonych technologii i recyklingu.   Prace nad nagrodzonymi rozwiązaniami były finansowane m.in.  budżetu uczelni w  ramach FutureLab PK, z programów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (Studenckie Koła Naukowe tworzą innowacje), NAWA (Projekt Wsparcie Studentów), NCBiR (Lider) oraz Agencji Badań Medycznych (OncoLumi3D) .   Targi IPITEX są platformą prezentacji nowatorskich rozwiązań technologicznych z całego świata - promują ochronę własności intelektualnej, komercjalizację wyników badań oraz transfer technologii do przemysłu i praktyki społecznej. Stwarzają też możliwości nawiązywania międzynarodowej współpracy naukowej i biznesowej, budowania sieci wartościowych kontaktów. Podczas wydarzenia przedstawicielki Politechniki - dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK i mgr inż. Dominika Wanat z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki - spotkały się z m.in. z ambasadorem Rzeczypospolitej Polskiej w Bangkoku Stefanem Hejnowiczem. Realizuje on polską misję dyplomatyczną nie tylko w stolicy Tajlandii, ale też w Królestwie Kambodży, Laotańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej oraz Republice Związku Mjanmy.     Medale dla rozwiązań z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki   Złote medale:   1. “Functional polymeric composite materials for tissue regeneration in medicine” Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK, dr n. biol. Magdalena Kędzierska, dr inż. Magdalena Bańkosz, Katarzyna Włosowicz, mgr inż. Katarzyna Sala, mgr inż. Dominika Wanat   2. “Innovative Janus nanoparticles for selective delivery of therapeutic agents in skin cancer treatment” Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK, dr n. biol. Magdalena Kędzierska, dr inż. Magdalena Bańkosz, mgr inż. Katarzyna Sala, mgr inż. Dominika Wanat, mgr inż. Maciej Łach   3. “Theranostic gradient scaffold for next-generation osteochondral regeneration” Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: Dominika Trager, mgr inż. Karina Niziołek, mgr inż. Dagmara Słota, dr inż. Katarzyna Haraźna, Mateusz Dyląg, dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK, prof. dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec   4. “Innovative reusable biomaterial enriched with hyaluronic acid as a support in the treatment of acne” Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: Dominika Trager, Katarzyna Młyniec, Eliza Szymańska, mgr inż. Dagmara Słota, prof. dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec   Srebrne medale:   5. “Adaptive hydrogel materials for filtration applications produced using 4D printing technology” Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK, dr inż. Magdalena Bańkosz, mgr inż. Dominika Wanat, inż. Zuzanna Stępińska, inż. Julia Sztrumpf, dr n. biol. Magdalena Kędzierska   6. “Rebuilding bones in 3D – bioactive granulate for smart regeneration” Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: mgr inż. Dagmara Słota, mgr inż. Karina Niziołek, Julia Sadlik, Edyta Kosińska, Agata Tomaszewska, Mateusz M. Urbaniak, Marcin Wekwejt, Mateusz Dyląg, Kamila Lis, Dominika Trager, prof. dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec   Nagrody specjalne:   – “Functional polymeric composite materials for tissue regeneration in medicine” (National Research Council of Thailand Special Award) Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK, dr n. biol. Magdalena Kędzierska, dr inż. Magdalena Bańkosz, Katarzyna Włosowicz, mgr inż. Katarzyna Sala, mgr inż. Dominika Wanat   – Adaptive hydrogel materials for filtration applications produced using 4D printing technology (Thailand Invention and Innovation Promotion Association Special Award) Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK, dr inż. Magdalena Bańkosz, mgr inż. Dominika Wanat, inż. Zuzanna Stępińska, inż. Julia Sztrumpf, dr n. biol. Magdalena Kędzierska   – Adaptive hydrogel materials for filtration applications produced using 4D printing technology (Indonesian Invention and Innovation Promotion Association Special Award) Koło Naukowe Materiałów Funkcjonalnych SmartMat, Katedra Inżynierii Materiałowej Autorzy: dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK, dr inż. Magdalena Bańkosz, mgr inż. Dominika Wanat, inż. Zuzanna Stępińska, inż. Julia Sztrumpf, dr n. biol. Magdalena Kędzierska    Medale dla rozwiązań z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej   Złote medale:   1. "Lab-on-Chip platforms fabricated via 3D photochemical printing for biological applications” Koło Naukowe Fotochemii Stosowanej OrtylPhotoLab, Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej Autorzy: Jakub Pietraszewski, Maria Dera, dr inż. Patryk Szymaszek, dr inż. Filip Petko, dr inż. Andrzej Świeży, dr Kasidid Yaemsunthorn, dr Myong John Oh, dr hab. Inż. Joanna Ortyl, prof. PK   2. „Luminescent Iridium(Iii) Complexes as an innovative theranostic tool in medicine” Koło Naukowe Fotochemii Stosowanej OrtylPhotoLab, Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej Autorzy: inż. Kamil Pulit, Karolina Kuczyńska, dr inż. Patryk Szymaszek, dr Filip Petko, dr inż. Andrzej Świeży, dr Myong John Oh, dr hab. inż. Ireneusz Kownacki, dr Kasidid Yaemsunthorn, Małgorzata Tyszka-Czochara, dr hab. Inż. Joanna Ortyl, prof. PK   3. "High-Resolution 3D printer with switchable light sources for dental resins” Koło Naukowe Fotochemii Stosowanej OrtylPhotoLab, Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej Autorzy: dr inż. Monika Topa-Skwarczyńska, Jakub Pietraszewski, Mateusz Pyznar, mgr inż. Maciej Gibas, mgr inż. Artur Zarzecki, mgr inż. Wojciech Skwarczyński, dr hab. Inż. Joanna Ortyl, prof. PK   4. „From non-edible oilseed crops to functional polyurethane foams: exploring the potential of oilseed radish in green material science” Koło Naukowe Polimerów InnoPUR, Katedra Chemii i Technologii Polimerów Autorzy: inż. Natalia Kowalik, Ewelina Stanik, inż. Julia Sędzimir, Oliwia Matysiak, inż. Hubert Ożóg, inż. Aleksandra Put, mgr inż. Michał Kucała, dr inż. Elżbieta Malewska, dr hab. inż. Maria Kurańska, prof. PK   5. „BioPUR 5R – multi-recycling of polyurethane biofoams” Koło Naukowe Polimerów InnoPUR, Katedra Chemii i Technologii Polimerów Autorzy: inż. Hubert Ożóg, inż. Natalia Kowalik, inż. Aleksandra Put, Julia Sędzimir, mgr inż. Michał Kucała, dr inż. Elżbieta Malewska, dr hab. inż. Maria Kurańska, prof. PK   6. „WasteGrapeGel – biofunctional hydrogel matrix cross-linked with grape pomace extract for skin care applications” Koło Naukowe Biohydrogels, Katedra Chemii i Technologii Organicznej Autorzy: dr hab. inż. Katarzyna Bialik-Wąs, prof. PK, dr hab inż. Magdalena Malinowska, prof. PK, mgr inż. Paulina Sapuła, inż. Kacper Odziomek, dr hab inż. Małgorzata Miastkowska, prof. PK   7.  „Wave-Made Medicine: drug designers green route to new hope in antucancer triazine chemistry”   Koło Naukowe Chemii i Technologii Leków Drug Design, Katedra Chemii i Technologii Organicznej Autorzy: dr inż. Damian Kułaga, mgr inż. Anna Drabczyk, inż. Magda Ptaszkiewicz, inż. Julia Chrzan, mgr Natalia Bosak             Srebrne medale:   8.  "Photocurable, high-solids ceramic resins for high-resolution vat photopolymerization"   Koło Naukowe Fotochemii Stosowanej OrtylPhotoLab, Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej Autorzy: dr inż. Klaudia Trembecka-Wójciga, mgr inż. Magdalena Jankowska, mgr inż. Weronika Wałczyk , dr hab. Inż. Joanna Ortyl, prof. PK   9. "Three-dimensional microneedle systems for photodynamic therapy with reactive oxygen species generation"   Koło Naukowe Fotochemii Stosowanej OrtylPhotoLab, Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej Autorzy: Michał Sula, Emilia Ferenc, dr inż. Filip Petko, dr inż. Andrzej Świeży, dr inż. Patryk Szymaszek, dr Myong John Oh, dr hab. Inż. Joanna Ortyl, prof. PK   10. „AlbumiGel – a bioactive polymeric material supporting the treatment of autoimmune skin diseases”   Koło Naukowe Biohydrogels, Katedra Chemii i Technologii Organicznej Autorzy: dr hab. inż. Katarzyna Bialik-Wąs, prof. PK, inż. Kacper Odziomek   11. "BioOcuGel - multifunctional system intended for application post-ophthalmic surgery"   Koło Naukowe Biohydrogels, Katedra Chemii i Technologii Organicznej Autorzy: dr hab. inż. Katarzyna Bialik-Wąs, prof. PK, Natalia Baka, inż. Sandra Komaniecka, inż. Kacper Odziomek, Magdalena Chrobak, Zuzanna Orzechowska, mgr inż. Anna Łętocha, dr hab inż. Małgorzata Miastkowska, prof. PK,  dr hab. inż. Magdalena Malinowska, prof. PK   12. "The use of post-construction waste polystyrene for the production of biodegradable formulations for agriculture"       Koło Naukowe Chemii i Technologii Organicznej              Autorzy: dr inż. Agnieszka Łapczuk, dr inż. Karolina Kula, mgr inż. Adam Pawłowski, mgr inż. Mikołaj Sadowski, Adrianna Fałowska, inż. Daniel Kapuściński, Vladyslav Oliinyk, Weronika Łącka, Miłosz Skowiera, Michał Kania, Jakub Wesołowski, Miłosz Dańko, Stanisław Grzybowski, Karol Sambora, Tomasz Bizoń   13. BioSensiDental – a series of dental preparations dedicated to oncology patients   Koło Naukowe CosmMed, Katedra Chemii i Technologii Organicznej Autorzy: dr hab. inż. Małgorzata Miastkowska, prof. PK. dr hab. inż. Magdalena Malinowska, prof. PK, dr inż. Anna Łętocha, Aleksandra Czesak, Natalia Brzózka, inż. Oliwia Kubiczek, inż. Lidia Faron, Marta Śpiewak, Adrianna Podlewska          14. "OncoSeris: an innovative cancer therapy strategy targeting serotonin signaling pathways"   Koło Naukowe Analityki Środowiska i Substancji Bioaktywnych, Katedra Technologii Chemicznej i Analityki Środowiskowej Autorzy: dr inż. Przemysław Zaręba, inż. Julia Kuliś, inż. Julia Zabiegaj, inż. Natalia Kozień, inż. Patrycja Wąsik, Maria Baran, Aleksandra Drach, Dominika Radko, Martyna Korfanty   Brązowy medal   15. “Nail polishes as an alternative to transdermal therapeutic systems”   Koło Naukowe Chemii i Technologii Leków Drug Design, Katedra Chemii i Technologii Organicznej Autorzy: dr hab. n. farm. inż. Jolanta Jaśkowska, mgr inż. Anna Drabczyk, Kamil Jurek, Iga Chodak, mgr inż. Karina Pakosz, dr inż. Damian Kułaga             (m, ad, jp)     {fastsocialshare}

  Politechnika Krakowska kontynuuje strategiczne inwestycje w swoim największym kampusie w krakowskich Czyżynach. Z końcem roku uczelnia zakupiła od spółki Comarch budynek biurowy przy ul. Życzkowskiego o powierzchni ponad 5 tys. m², który firma od dłuższego czasu użytkowała w ograniczonym stopniu. Łączna kwota transakcji to 37 mln zł.  – Z kampusem w Czyżynach Politechnika Krakowska wiąże strategiczne plany rozwoju. Do ich realizacji potrzebujemy nowych przestrzeni dla prowadzenia badań naukowych i kształcenia studentów. Właśnie na te statutowe cele przeznaczymy nasz nowy budynek  – mówi rektor Politechniki prof. Andrzej Szarata. Pełną działalność naukowo-dydaktyczną w nabytej właśnie nieruchomości uczelnia rozpocznie od nowego roku akademickiego.   5 tysięcy metrów dla naukowców i studentów   Budynek (z formalnym adresem al. Jana Pawła II 39A) sąsiaduje z innymi obiektami Politechniki Krakowskiej w Czyżynach, m.in. laboratoriami i przestrzeniami dydaktycznymi Wydziałów Mechanicznego oraz Inżynierii Materiałowej i Fizyki. Nieruchomość składa się z dwóch segmentów – 4- i 2-kondygnacyjnego. Powierzchnia użytkowa kompleksu wynosi 5 085 m², kubatura to 24 295,00 m³. Największe pomieszczenia (typu open space i sala wykładowa) mają ponad 200 m² powierzchni, pomieszczenia biurowe średnio ok. 20 m².   Obiekt z 2000. roku jest w bardzo dobrym stanie technicznym. Ma nowoczesną aranżację i wyposażenie – kilka systemów bezpieczeństwa i komunikacji, w tym systemy kontroli dostępu, monitoringu wizyjnego i alarmowe, systemy audio-video, systemy projekcyjne w salkach konferencyjnych, instalacje sterowania temperaturą/klimatyzacją itd. Politechnika nabyła nieruchomość wraz z parkingiem na ponad 70 miejsc.   – Po pełnym przejęciu obiektu planujemy adaptację przestrzeni do potrzeb jednostek uczelni, które od nowego roku akademickiego znajdą tu swoje siedziby. Obecnie są ulokowane w pozostałych dwóch kampusach PK – mówi Agnieszka Kostecka-Stec, kanclerz Politechniki. Będą tu m.in. przestrzenie laboratoryjne, komputerowe i projektowe, sale dydaktyczne i seminaryjne, kameralne przestrzenie do pracy naukowców i dydaktyków Politechniki, gabinety do prowadzenia konsultacji ze studentami, organizacji seminariów dydaktycznych i naukowych itp.     Uczelnia przejęła już  dokumentację budynku oraz jego wyposażenia. Pełną obsługę techniczną nieruchomości przejmie 1 stycznia 2026 r. Nabywając budynek Politechnika objęła też prawa i obowiązki właścicielskie wobec podmiotów wynajmujących w nim teraz  powierzchnie. W chwili finalizacji transakcji ok. 80 proc. budynku było objęte umowami najmu o charakterze czasowym, zawartymi przez Comarch S.A. Większość umów obowiązuje do końca lutego 2026 r. Wszyscy najemcy zostali powiadomieni o zmianie właściciela nieruchomości i w razie potrzeb mogą  indywidualnie ustalać  kwestie związane współpracy z PK. Największy dzierżawca - Uniwersytet SWPS,  zgodnie ze swoimi wcześniejszymi planami, przygotowuje się do przenosin do nowej siedziby.     Czyżyny – tu ma być "Dolina Innowacji" Politechniki Krakowskiej   Poszerzenie bazy badawczo-dydaktycznej o nowy budynek wpisuje się w strategię rozwoju i plany inwestycyjne Politechniki Krakowskiej, przyjęte w kończącym się roku przez Senat i władze uczelni w postaci kierunkowych  dokumentów. Plany te dotyczą wszystkich kampusów PK (przy ul. Warszawskiej, Podchorążych oraz w Czyżynach), przy czym wobec swoich terenów w Czyżynach Politechnika ma długofalowo najbogatsze zamierzenia. Chce stworzyć tu swoją „Dolinę Innowacji” – niepowtarzalny kampus nowoczesnej uczelni technicznej, który będzie nie tylko wizytówką Politechniki, ale i akademickiego Krakowa. W ostatnich latach powstały w krakowskich Czyżynach strategiczne laboratoria uczelni, m.in.: Laboratorium Aerodynamiki Środowiskowej, Laboratorium Badań Technoklimatycznych i Maszyn Roboczych czy Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych.   Politechniczna koncepcja dla Czyżyn jest oparta na precyzyjnie rozpoznanej przez ekspertów uczelni – architektów i architektów krajobrazu, urbanistów, specjalistów planowania przestrzennego – wartości historycznej i przyrodniczej tej części Krakowa. Plan Politechniki na Czyżyny uwzględnia też oczekiwania lokalnej społeczności, by mieszczący się tu największy kampus uczelni pozostał przestrzenią ogólnie dostępną. Lokowana tu w przyszłości wysokiej jakości architektura laboratoryjna i dydaktyczna ma być harmonijnie wkomponowana w otaczającą ją zieleń urządzoną.   W tym roku Politechnika zaczęła rewitalizację zieleni na Osiedlu Studenckim, także położonym w Czyżynach. Będą tu m.in. nowe łąki kwietne, ponad 40 nowych drzew liściastych, blisko 5 tysięcy nowych krzewów liściastych i iglastych, blisko 11 tysięcy nowych bylin i traw ozdobnych i 8,4 tys. roślin cebulowych.   Z kolei w przyszłym roku ma powstać master plan dla całej zieleni kampusu PK w Czyżynach. – Zieleń po pierwsze, a inne nasze priorytety tutaj to m.in. nowy budynek laboratoryjno-dydaktyczny dla Wydziału Informatyki i Matematyki oraz nowa siedziba dla klubu studenckiego Kwadrat 2.0 – mówi rektor Andrzej Szarata. – Klub studencki z większą salą koncertową, połączony z podziemną strzelnicą i przestrzeniami do mniejszych konferencji, seminariów i spotkań przeznaczony może być nie tylko dla studentów, ale także mieszkańców i Rady Dzielnicy XIV.   Inspiracją do dalszych prac nad szczegółową koncepcją dla kampusu PK w Czyżynach będą m.in. projekty, które powstały w ramach międzynarodowego konkursu studenckiego na koncepcję jego zagospodarowania. Na konkurs, zorganizowany w ramach jubileuszu uczelni, napłynęło 250 prac od blisko 500 młodych projektantów – studentów architektury, architektury krajobrazu i pokrewnych kierunków z całej Europy.  Motywem przewodnim studenckich wizji było połączenie doskonałej jakości akademickiej architektury z naturą.         Na zdjęciach nowy budynek Politechniki Krakowskiej w Czyżynach / Fot. PK     {fastsocialshare}

  Eksperci Politechniki Krakowskiej dr inż. arch. Filip Suchoń oraz dr inż. arch. Ernestyna Szpakowska-Loranc są autorami opublikowanego właśnie „Poradnika budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych”. To zestaw praktycznych wskazówek dla wszystkich podmiotów zarządzających budynkami, które chcą uczynić wielopiętrowe obiekty bez wind bardziej dostępnymi dla mieszkańców. Fachowe opracowanie pomoże „uwolnić więźniów czwartego piętra”, czyli  przede wszystkim osoby starsze i z ograniczoną mobilnością, dla których pokonywanie architektonicznych przeszkód jest szczególnie trudne. Poradnik powstał we współpracy specjalistów Politechniki z  Zarządem Budynków Komunalnych w Krakowie, w oparciu o analizę jego zasobów mieszkaniowych.   Rekomendacje dla wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni, zarządców budynków i mieszkańców   Termin “więźniowie czwartego piętra” odnosi się do problemów dostępności budynków bez wind dla osób, które mieszkają na wyższych piętrach, a mają specjalne potrzeby. Wynikają one np. z niepełnosprawności, starszego wieku, czy z tymczasowych ograniczeń ruchowych (noga w gipsie, rodzic z małym dzieckiem w wózku czy nawet ciężkie zakupy). Wszystkie te okoliczności powodują trudności w swobodnym poruszaniu się, ograniczają mobilności i codzienną aktywność. Aby rozwiązać ten problem, Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie realizuje program budowy wind w komunalnych budynkach mieszkalnych. Podstawą merytoryczną dla niego są badania i analizy przeprowadzone przez specjalistów Politechniki Krakowskiej z Katedry Urbanistyki i Architektury Struktur Miejskich Wydziału Architektury PK. Na ich bazie powstał praktyczny „Poradnik budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych”.   Poradnik krok po kroku pokazuje: czy w danym budynku da się wybudować windę jakie są możliwe rozwiązania techniczne jak przygotować proces inwestycyjny i porozumieć się z mieszkańcami skąd pozyskać finansowanie jak przejść drogę od pomysłu do działającej windy   – Adresatami naszego poradnika są osoby bez specjalistycznego przygotowania, np. wspólnoty mieszkaniowe lub społeczności sąsiedzkie. Poradnik zawiera rozwiązania modelowe i wskazówki dotyczące sposobu postępowania, a nie konkretne koncepcje, bo te powinny być za każdym razem wypracowane w oparciu o indywidualne przypadki ze zróżnicowanymi wymaganiami przestrzenno-funkcjonalnymi – mówi dr inż. arch. Filip Suchoń, współautor „Poradnika budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych”. – Poradnik oparliśmy na analizie rzeczywistych krakowskich inwestycji oraz systematycznej ocenie zasobu mieszkaniowego ZBK. Opracowanie zawiera nie tylko proponowane rozwiązania techniczne, ale również rekomendacje procedur decyzyjnych i finansowych.   Opublikowany właśnie dokument przedstawia pierwszą w Polsce metodykę projektowania i budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych. Wykorzystuje międzynarodowe standardy Royal Institute of British Architects Plan of Work, dostosowane do polskich uwarunkowań prawnych i technicznych. – Publikacja nie zawiera gotowych recept na sukces, ale opisuje systematyczną metodologię pozwalającą na profesjonalne podejście do każdego przypadku. Przedstawione analizy przypadków opierają się na rzeczywistych budynkach krakowskich, które służą jako wzorce postępowania dla podobnych sytuacji – mówi dr inż. arch. Ernestyna Szpakowska-Loranc, współautorka poradnika.   Jak dodaje, poradnik to dobry punkt wyjścia do szerszej debaty o mieście dla wszystkich, niezależnie od wieku i sprawności. – Kwestia wind w budynkach jest ważna społecznie, bo dotyczy dostępności dla seniorów i osób o ograniczonej mobilności, czyli grup wykluczonych. Możemy mówić o „konieczności" chodzenia po schodach w przypadku osób sprawnych, ale dla tych grup bariery komunikacyjne oznaczają w rzeczywistości uwięzienie, prowadzące w efekcie do pogorszenia stanu psychofizycznego. Dlatego też jako badacze z Politechniki Krakowskiej czujemy się etycznie zobligowani do takich działań wspólnie z miastem – podkreśla ekspertka PK. – To dla nas doskonały przykład tego, jak wiedza akademicka może bezpośrednio służyć rozwiązywaniu realnych problemów społecznych.   “Uwięzienie” na czwartym piętrze to nie tylko fizyczna trudność w przedostaniu się z czwartego piętra do parteru o własnych siłach. Zdaniem specjalistów PK to także bariera utrudniająca czy wręcz uniemożliwiająca kontakt z innymi ludźmi. Ludzie starsi czy ludzie z niepełnosprawnościami ruchowymi lub innymi problemami zdrowotnymi mają w pewnym sensie ograniczone uczestniczenie w życiu swojego najbliższego sąsiedztwa, osiedla, dzielnicy.   Każdy budynek z inną ścieżką przywracania dostępności   Badania ekspertów PK opierały się na analizie 10 budynków reprezentatywnych dla powtarzających się typów zabudowy w całym zasobie komunalnym Krakowa. Były to zarówno budynki zabytkowe w typologii charakterystycznej dla kamienic XIX-wiecznych, w zwartej zabudowie miejskiej, gdzie ważna była współpraca z konserwatorem zabytków, jak i dawne budynki przemysłowe na przedmieściach czy przestrzenie biurowe, które były adaptowane na cele mieszkalne. Badano też bloki z tzw. “wielkiej płyty.   Dla budynków przedwojennych eksperci zalecają adaptację istniejących szybów wind do współczesnych standardów, instalację platform schodowych lub budowę szybów zewnętrznych w podwórkach. Dla budynków powojennych zalecane są szyby zewnętrzne. Dla budynków adaptowanych do funkcji mieszkalnych – kompleksową modernizację i reorganizację układu przestrzennego. W końcu dla budynków współczesnych – budowę szybów wewnętrznych. Poradnik zawiera też szacunkowe kosztorysy prac budowlanych z podziałem na typ nieruchomości oraz niezbędne działania prawne.   Rekomendacje techniczne dla samych wind obejmują określenie powierzchni przestrzeni manewrowej przed windą, wymiarów kabiny, ich wyposażenia obowiązkowego oraz kształtu paneli sterowania. Przykładowo: szerokość korytarzy dojazdowych do wind powinna wynosić min. 1500 mm, a przestrzeń manewrowa przed windą powinna mieć wymiary min. 1600 × 1600 mm i brak progów. Wymiary kabiny, aby była wygodna dla osób na wózkach inwalidzkich, to min. 1100 × 1400 mm. Minimalna szerokość drzwi to 900 mm, ale zaleca się 1000 mm. Na wysokości 900 mm powinny być poręcze a na przeciwległej do drzwi ścianie winno się znajdować lustro dla ułatwienia manewrowania wózkiem. Zaleca się również, aby windy miały sygnalizację dźwiękową w postaci syntezatora mowy oraz pętlę indukcyjną dla osób z aparatami słuchowymi.   Z opisanych w poradniku zaleceń skorzystać będą mogli m.in. mieszkańcy kamienic wybudowanych przed rokiem 1945, mieszkańcy osiedli bez wind, członkowie spółdzielni mieszkaniowych oraz zarządy wspólnot mieszkaniowych. Korzyści jakie będą mogli odczuć obejmują niezależność i bezpieczeństwo osób starszych, wygodę w codziennych czynnościach dla rodzin z dziećmi, a także wzrost wartości posiadanych nieruchomości (tak mieszkań jak i całych budynków) nawet o 15%.   Opublikowany przez Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie poradnik stanowi doskonały przykład efektywnego transferu wiedzy między środowiskiem akademickim a praktyką inwestycyjną samorządu. Dzięki temu, że miasto Kraków sięgnęło po doświadczenie eksperckie Politechniki Krakowskiej, do rąk Krakowian trafia kompleksowa, profesjonalna i przejrzysta publikacja. Zespół ekspertów, który przygotował poradnik, łączy kompetencje naukowe z doświadczeniem zawodowym – tworzą go architekci z uprawnieniami i członkostwem w Izbie Architektów, aktywni zarówno w środowisku akademickim, jak i praktyce projektowej.       „Poradnik budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych” - na stronie ZBK         (j, m) Zdjęcia Kuba Paduch, Jan Zych   {fastsocialshare}

  Po raz 11. Politechnika Krakowska i Dział Spraw Studenckich zapraszają do udziału w konkursie „O Złoty Indeks PK”. Konkurs adresowany jest do uczennic i uczniów szkół średnich, którzy przystąpią w 2026 r. do egzaminu dojrzałości. Rywalizacja będzie odbywać się w zakresie pięciu przedmiotów: matematyki, chemii, informatyki, predyspozycji architektonicznych oraz – po raz pierwszy w historii – elektrotechniki i automatyki. Rejestracja elektroniczna potrwa od 1 grudnia br. do 12 stycznia 2026 r. W zależności od uzyskanych wyników, laureaci mogą zdobyć 200, 100 lub 60 dodatkowych punktów w rekrutacji na Politechnikę Krakowską.      Podczas rejestracji, uczniowie wybierają tylko jedną dyscyplinę. Rejestracja do udziału w konkursie „O Złoty Indeks PK” potrwa do 12 stycznia 2026 r.  Można jej dokonać poprzez elektroniczny formularz.      Konkurs składa się z dwóch etapów. Etap I – zdalny – zaplanowano na sobotę 17 stycznia 2026 r. o godz. 10.00. Do drugiego etapu konkursu z każdego przedmiotu zostaje zakwalifikowanych 30 osób, które uzyskały najwyższy wynik. Uzyskanie tej samej liczby punktów przez więcej osób, które uzyskały najwyższy wynik, zwiększa pulę osób przyjętych do drugiego etapu konkursu. Wyjątek stanowi matematyka, z której do drugiego etapu zostaje zakwalifikowanych 40 osób. II etap konkursu odbędzie się 21 lutego 2026 r. o godzinie 10.00 na kampusie Politechniki Krakowskiej przy ul. Warszawskiej 24.      W zależności od uzyskanych wyników, laureaci etapu finałowego otrzymają 200 (laureaci I stopnia), 100 (laureaci II stopnia) lub 60 (laureaci III stopnia) dodatkowych punktów w postępowaniu rekrutacyjnym na Politechnikę Krakowską (z wyjątkiem inżynierii wzornictwa przemysłowego). Więcej informacji oraz Regulamin Konkursu dostępne są na stronie indeks.pk.edu.pl.     {fastsocialshare}    

  Rozmowa z prof. PK Urszulą Forczek-Brataniec, prodziekan Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej z okazji jubileuszu 25-lecia kształcenia na kierunku architektura krajobrazu   Kierunek architektura krajobrazu na Politechnice Krakowskiej świętuje 25-lecie nieprzerwanego rozwoju, współpracy i kształtowania wrażliwości przestrzennej kolejnych pokoleń projektantek i projektantów. To czas, w którym wykształciła się krakowska szkoła architektury krajobrazu, rozpoznawalna w Polsce i za granicą, znana z połączenia nauk technicznych, artystycznych i przyrodniczych w spójną filozofię projektowania z poszanowaniem natury i kultury miejsca.     O najważniejszych osiągnięciach, zmianach w edukacji i zawodzie oraz o tym, dlaczego krajobraz codzienny jest równie istotny jak ten wyjątkowy z dr hab. inż. arch. Urszulą Forczek-Brataniec,  prof. PK, prodziekan Wydziału Architektury, architektką krajobrazu, rozmawiała Aleksandra Skorupa z  miesięcznika i portalu "Architektura i Biznes".      Aleksandra Skorupa: 25-lecie kierunku architektura krajobrazu na Politechnice Krakowskie. Jak Pani Profesor podsumowałaby ten czas? Co było najważniejszym osiągnięciem tych lat?   Urszula Forczek-Brataniec: – 25 lat to ćwierć stulecia. 25 lat, to jednocześnie wiek w którym zazwyczaj kończy się studia. Czyli całe życie naszego absolwenta. Szmat czasu. Z drugiej strony można powiedzieć, że minęły bardzo szybko. Jednym z ważniejszych naszych osiągnięć jest zbudowanie i ugruntowanie mocnej marki Krakowskiej Szkoły Architektury Krajobrazu Nasi absolwenci są rozpoznawani, pracodawcy ich poszukują. Wielokrotnie miałam przyjemność słyszeć dobre opinie o nich od właścicieli renomowanych biur architektury krajobrazu w kraju i za granicą. Nasi absolwenci, to nasz kapitał i dlatego zorganizowaliśmy jubileusz w formie Zjazdu Absolwentów. Działają zarówno w Polsce jak i za granicą. Są projektantami, urzędnikami grafikami, działaczami społecznymi, edukatorami. Oglądając ich osiągnięcia w postaci wystawy i słuchając ich wystąpień byliśmy bardzo dumni i zbudowani. Wśród ważnych osiągnięć ćwierćwiecza jest też dobra współpraca z uczelniami zagranicznymi oraz z europejskimi organizacjami IFLA Europe, ECLAS czy European Arboricultural Council. Nasi pracownicy wchodzą do zarządów i grup roboczych, a studenci aktywnie uczestniczą w tych pracach. Na szczególną uwagę zasługuje znaczący i formujący dorobek metodyczny i adaptacyjny dotyczący krajobrazów postmilitarnych, inżynieryjnych, sztuki ogrodowej, planowania i ochrony krajobrazu kulturowego. To dobra kontynuacja prac naszych mistrzów mocno zakorzeniona w pierwszych ideach kreowania tego zawodu.  Wielu naukowców związanych z kierunkiem architektura krajobrazu to postaci rozpoznawalne i cenione zarówno w Polsce jak i za granicą, poszukiwani specjaliści obecni zarówno w przestrzeni nauki jak i w działaniach zawodowych. Podczas ostatniej oceny uczelni nasze osiągnięcia zostały poświadczone kategorią A+ dla Wydziału Architektury oraz pierwszym miejscem  kierunku architektura krajobrazu w rankingu Perspektywy.  Obecnie jesteśmy według tych klasyfikacji najlepszym kierunkiem architektura krajobrazu w Polsce.   Jak zmieniło się podejście do kształcenia architektów krajobrazu w Polsce od momentu, gdy kierunek został uruchomiony?   – Kierunek został uruchomiony 25 lat temu.  Jako pierwszy w Europie wschodniej uzyskał akredytację IFLA Europe w 2010 roku. Wspólnym staraniem Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu ( wówczas stowarzyszenia Zieleń Polska) oraz Instytutu Architektury Krajobrazu, aplikacja i przyjęcie w szeregi organizacji europejskiej zakończyły się powodzeniem. Warto tu wspomnieć postać prof. Aleksandra Boehma, ówczesnego dyrektora instytutu oraz Marcina Gajdę, prezesa stowarzyszenia. Program kształcenia rekomendowany przez IFLA Europe powstał na bazie współpracy międzynarodowe,  opierając się na najnowszych metodach kształcenia zorientowanych wokół przedmiotu głównego jakim jest projektowanie zintegrowane. Można powiedzieć, że system ten już 25 lat temu  wdrożył  tak popularną dziś metodę PBL czy  Project Based Learning. Akredytacja jest odnawiana co 5 lat, co gwarantuje aktualizację i dostosowanie do nowych wyzwań, nad edukacją czuwają ciała europejskie ECLAS oraz IFLA Europe. Co do zmian - nastąpiły i następują ogromne zmiany, do których sukcesywnie się dostosowujemy. Otwarcie na świat, dostępność aktualnych danych i badań, ewolucja w podejściu do przestrzeni, stawianie na rozwiązania ekosystemowe, nowe technologie – to wszystko wymaga aktualizacji i ciągłego dostosowania nauczania. Bardzo rozwija się również warsztat projektowy. Dostęp do danych GIS i innych narzędzi analitycznych zmienia proces projektowania, co również bierzemy pod uwagę aktualizując nasze sposoby nauczania. Realizujemy to również zatrudniając naszych absolwentów, którzy zdobyli w międzyczasie doświadczenie zawodowe. Nasi studenci mają coraz więcej możliwości wyjazdów i wymian zagranicznych czy zajęć z profesorami wizytującymi. Staramy się również wdrażać współpracę praktyczną z firmami branżowymi z realnymi klientami. Nasze koła naukowe zapewniają możliwości rozwoju naukowego i praktycznego łącząc te aspekty postaci ciekawych wdrożeń.   Co wyróżnia krakowską architekturę krajobrazu na tle innych uczelni w kraju i za granicą?   – Nasz kierunek jest jedynym w Polsce działającym na wydziale architektury.  Jego specyfika i charakter wynika z właśnie z tych architektonicznych korzeni,  jak również z politechnicznego środowiska naszej uczelni. Architektura krajobrazu reprezentuje wielowątkowe podejście do projektowania przestrzeni. Oprócz typowego dla architektury podejścia artystyczno-technicznego zawiera w sobie równoważne z nimi podejście przyrodnicze. Na podstawie tych trzech obszarów kształtowana jest edukacja architektów krajobrazu. Nasz absolwent jest inżynierem.  Ma opanowany język inżynierski, co daje mu podstawy do efektywnej współpracy z innymi branżystami, posługuje się tym samym technicznym podejściem, dzięki czemu łatwo wpisuje się w proces projektowy i budowlany. Ta podstawa wielodyscyplinarnej współpracy w złożonych zespołach jest jednym z atutów kształcenia na Politechnice. Z uwagi na kształcenie na Wydziale Architektury w Krakowie edukacja wyrasta z Krakowskiej Szkoły Architektury Krajobrazu – z dorobku naszych mistrzów którzy pracowali na Wydziale i ukształtowali charakterystyczne architektoniczne podejście do krajobrazu. Łączy ono silne akcentowanie zagadnień formalnych, kontekstu kulturowego przy jednoczesnym uwzględnieniu uwarunkowań środowiskowych. Twórcy Krakowskiej Szkoły byli naukowcami, ale równocześnie praktykami. To tu powstały pierwsze koncepcje planów ochrony parków narodowych i krajobrazowych, karty wsi, katalogi form budownictwa, koncepcje wpisu zabytków na listę UNESCO, czy idea parku kulturowego. Dzisiaj z kolei tworzone są i wdrażane projekty ochrony i zagospodarowania krajobrazów inżynieryjnych, rewitalizacji, regeneracji ekosystemów. Dzięki temu, że studenci mają kontakt z doświadczoną kadrą nasz kierunek charakteryzuje wysoki walor praktyczny.  Zarówno nauczyciele akademiccy, jak i studenci i absolwenci są laureatami wielu nagród krajowych i międzynarodowych, co potwierdza dobrą jakość kształcenia. (…)   Jak współczesne technologie, takie jak wizualizacje, modele 3D, narzędzia GIS  wpływają na analizę i projektowanie krajobrazu?   – Współczesne narzędzia rozwijają się bardzo szybko. Praktycznie z dnia na dzień dowiadujemy się o nowych rozwiązaniach, aplikacjach, nakładkach i usprawnieniach. Elementy te stają się podstawowym narzędziem projektowym. Przede wszystkim obecnie mamy ogromne możliwości pozyskiwania danych do projektu. Numeryczny model terenu i pokrycia terenu, spływ powierzchniowy wody, zasięg widoczności, poziom hałasu, skład gatunkowy i lokalizacja drzew oraz wiele innych danych to dzisiaj oczywistość. Ich dostępność rosnąca z dnia na dzień pozwala na coraz bardziej efektywne i precyzyjne projektowanie. Stanowi to świetny materiał wyjściowy dla projektowania i bardzo pomaga nam w edukacji. Dzięki nim jesteśmy w stanie stworzyć wspaniałe przestrzenne laboratorium badawcze i włączyć je w proces projektowy. To samo dotyczy wizualizacji. Kiedyś żmudne modelowanie 3D zastąpiły zautomatyzowane programy, które łatwo pozwalają uzyskać obraz projektowanej przestrzeni. Nie mówiąc o narzędziach AI które coraz mocniej oddziałują na sposób projektowania, a nawet powiedziałabym na sposób myślenia.   Jako projektantka ma Pani doświadczenie w pracy nad przestrzeniami publicznymi. Jakie wartości są dla Pani kluczowe przy projektowaniu takiej przestrzeni?   – Jestem współprojektantką w zespole eM4  Pracownia Architektury Brataniec. Zaprojektowaliśmy razem wiele przestrzeni publicznych, niektóre z nich były nagradzane i są dziś rozpoznawalne jako przykłady dobrych praktyk. Jedno z ważniejszych doświadczeń tych lat współpracy (pracownia w 2027 roku będzie obchodziła 20-lecie założenia), jest to, że projektowanie to proces i próba zamknięcia go w statycznym podejściu jest niemożliwa. Gdy projektowaliśmy rewitalizację starówki w Gorlicach w 2007 r., nasze dążenia do odzyskanie miasta dla pieszych były rewolucyjne i awangardowe. Dzisiaj to oczywistość zalecana w wytycznych projektowych. Z kolei obecnie mamy czas zazielenienia ulic i placów, gospodarki cyrkularnej i gospodarowania wodą deszczową, co w poprzedniej dekadzie nie było priorytetem. W tym kontekście ważna jest otwartość na zmiany, świadomość dawnych ograniczeń i projektowanie ewolucyjne pozwalające na dostosowanie do nowych realiów. Zrozumienie tej dynamiki pozwoli w bardziej wyważony i konstruktywny sposób oceniać i rozwijać projektowanie przestrzeni publicznych. Doświadczenie również wskazuje na to, że ważna jest wizja, dobre rozwiązanie, przemyślany projekt. (…) To co ostatnimi laty zajmuje mnie najbardziej to krajobrazy codzienne. Upatruję w nich wielką wartość, ponieważ ich jakość decyduje w dużym stopniu o jakości naszego życia. Krajobraz, który wita nas przy wyjściu do sklepu, do szkoły czy pracy programuje nas na cały dzień. Możemy w tym krajobrazie dostrzec piękno, poczuć się dobrze, znaleźć ukojenie i w pewnym sensie wdzięczność za urodę świata. W przeciwnym wypadku gdy ta jakość nie jest wystarczająca, nasze doznania odbiegają w przeciwnym kierunku.  Moc codziennego krajobrazu jest ogromna, dlatego uważam, że drogi, ulice, dworce, pętle tramwajowe, parkingi przed sklepami powinny być traktowane jako pełnoprawne przestrzenie publiczne i projektowane z ogromną uwagą i troska o użytkowników. (…)   Czy w Polsce rośnie świadomość społeczna dotycząca znaczenia krajobrazu i roli architektów krajobrazu?   – Świadomość dotycząca roli krajobrazu rośnie zdecydowanie. Świadczą o tym chociażby projekty zgłaszane w ramach budżetów obywatelskich. We wszystkich nas drzemie wielka potrzeba dostępnej przestrzeni, zielonej, pachnącej gdzie moglibyśmy zaczerpnąć głęboki oddech i cieszyć się pięknem świata i to coraz bardziej objawia się w głosach mieszkańców. Jest to dobry czas, który moim zdaniem można by lepiej wykorzystać dla budowania dobrego inkluzywnego rynku usług architektów krajobrazu. W tej dziedzinie projektowej, jak również w innych pokutuje niedocenienie pracy twórczej i rzemiosła projektowego. Projekty pozyskiwane są w przetargach za najniższą cenę. Autorzy nie są wymieniani. W Krakowie konkursy na przestrzeń publiczną, na parki, na ulice praktycznie nie występują. Wydawałoby się, że uznawanie dzisiaj, że przestrzeń publiczna ma mniejszą rangę niż budynek przykładowo filharmonii jest anachronizmem. Tymczasem w większości miejsc takie podejście nadal pokutuje. To, że projekt filharmonii wybieramy na drodze konkursu jest oczywiste, natomiast projekty dzielnic, przestrzeni publicznych, wielkich parków i terenów poprzemysłowych rozstrzyga się według procedur właściwych dla infrastruktury czy inwestycji mniejszej rangi. Niestety w ten sposób Kraków traci ogromną szansę zaistnienia na mapie współczesnej architektury krajobrazu Polski. Co więcej wpływa to na rynek pracy dla naszych absolwentów, który wciąż jest niewystarczający, nad czym bardzo ubolewam. Powodzenie naszych absolwentów za granicami kraju potwierdza ich kompetencje, które powinny zostać wykorzystane tutaj, dla kształtowania i porządkowania krajobrazu wokół nas. (…)   Aleksandra Skorupa: Jakie wyzwania stoją dziś przed architektami krajobrazu w obliczu zmian klimatycznych i urbanizacji?   Urszula Forczek-Brataniec: Przed architektami krajobrazu, a w pierwszej kolejności przed włodarzami miast i miasteczek, którzy powinni wykorzystać potencjał tego zawodu, stoją ogromne wyzwania. Rozwijające się miasta, starzejące się społeczeństwo, wzrastające oczekiwania co do jakości przestrzeni, wymagają pilnych zmian.  Procesy te wymagają przekształceń i szeregu działań związanych przede wszystkim z przestrzenią publiczną i gospodarowania nią.  Dotyczą one zarówno skali planistycznej jak i mikroskali.  W szerokiej skali to uruchomienie zielonych korytarzy dla alternatywnego transportu, ale przede wszystkim dla efektywnego korzystania z naturalnego przewietrzania, chłodzenia i oczyszczania jakie oferuje nam zielona infrastruktura, jak również w skali lokalnej likwidacja wyspy ciepła, zagospodarowanie wody opadowej czy ograniczenia emisji CO2. Zatrzymanie mieszkańców i ograniczenie emigracji coraz silniej wiążą się z jakością przestrzeni codziennego życia. Zmiany klimatyczne i urbanizacja związane są również terenami otwartymi. Miejscami odpoczynku, enklawami leśnymi i przyrodniczymi tzw. krajobrazami czasu wolnego. Ich właściwe wykorzystanie, ochrona, likwidacja nadmiaru terenów przeznaczonych na inwestycje to wyzwania związane ze zrównoważonym gospodarowaniem krajobrazem otwartym.   Jakie kompetencje powinien rozwijać młody architekt krajobrazu, by odnaleźć się w przyszłości tej profesji?   – Z mojego doświadczenia mogę powiedzieć, że ważne są tzw. kompetencje miękkie jak na przykład umiejętność pracy w zespole, bo właściwie nie istnieją projekty wykonywane bez współpracy z innymi. Ważna jest elastyczność, reakcja na ważne uwagi do projektu, ale równocześnie obrona własnej wizji, bo jak powiedział Michel Corajoud w swoich lekcjach dla studentów, nikt nie będzie stał na straży spójności projektu jeśli sam autor tego nie zrobi. Polecam serdecznie ten film zrealizowany przez francuskie stowarzyszenia architektów krajobrazu.   –  Czego życzyłaby Pani dziedzinie – architektura krajobrazu – na kolejne 25 lat jej rozwoju?   – Życzyłabym, aby architektura krajobrazu zdobyła należną rolę w projektowaniu miast, wsi i terenów otwartych, aby holistyczne podejście wpisane w tę profesję zostało docenione i wykorzystane dla kształtowania mądrych i pięknych przestrzeni tych codziennych i tych wyjątkowych. (...)    Rozmawiała Aleksandra Skorupa, Architektura i Biznes   Przeczytaj całą rozmowę w portalu Architekura i Biznes   Dr hab. inż. arch. Urszula Forczek-Braniec – prodziekan Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej do spraw studenckich na kierunku architektura krajobrazu, architektka krajobrazu, projektantka eM4 . Pracownia Architektury, naukowczyni i współtwórczyni wielu nagradzanych przestrzeni publicznych, członkini SARP Oddział Kraków oraz sędzia konkursowa SARP. W latach 2016-2020 była Sekretarz Generalną IFLA Europe. Od 2016 roku Członkini Prezydium Rady Naukowej Pienińskiego Parku Narodowego oraz wieloletnia członkini zarządu Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu (SAK); kuratorka międzynarodowych wystaw architektury krajobrazu, a także autorka studiów i analiz krajobrazowych oraz dwóch monografii z tego zakresu.    Uczestnicy jubileuszowego zjazdu absolwentów z okazji 25-lecia kształcenia architektów krajobrazu na Politechnice Krakowskiej  / Fot. Jan Zych       {fastsocialshare}

  Naukowcy Politechniki Krakowskiej i Polskiej Akademii Nauk opracowali biozgodne żywice ceramiczne utwardzane światłem do zastosowań biomedycznych i przemysłowych. Nowy materiał, strukturą – porowatością i trwałością – przypominający ludzką kość, może być wykorzystywany m.in. do szybkiego druku 3D indywidualnie dopasowanych endoprotez i implantów. – W przyszłości, dzięki takiemu rozwiązaniu, lekarze będą mogli wydrukować na miejscu, w szpitalu, implant idealnie dopasowany do każdego pacjenta. To już nie jest science fiction. To kwestia czasu – mówi dr hab. inż. Joanna Ortyl, prof. PK. Ceramiczne żywice z PK, wyróżniające się trwałością oraz łatwym i tanim sposobem produkcji, będzie też można wykorzystywać  w innych branżach – przemyśle lotniczym czy motoryzacyjnym.   Innowacyjne materiały dopasowane do potrzeb pacjentów   Projekt pn. „Innowacyjne porowate materiały ceramiczne drukowane w technice DLP z zastosowaniem wysokosprawnych inicjatorów fotochemicznych dedykowanych do integracji z tkanką kostną” ma szansę zmienić sposób, w jaki powstają implanty i protezy kostne. W pierwszej kolejności wychodzi naprzeciw spersonalizowanym potrzebom pacjentów ortopedycznych. ­– W przyszłości z naszej technologii będą mogły korzystać przede wszystkim osoby z chorobami zwyrodnieniowymi stawów, po urazach lub z ubytkami po zabiegach onkologicznych, które wymagają trwałych, lekkich i indywidualnie dopasowanych implantów ceramicznych – wymienia kierująca projektem dr inż. Klaudia Trembecka-Wójciga z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK oraz Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Polskiej Akademii Nauk.   W interdyscyplinarnym zespole pracują nad rozwiązaniem naukowcy kilku jednostek naukowych, w tym głównie z Laboratorium Fotochemii i Spektroskopii Optycznej WIiTCH PK z grupy badawczej dr hab. inż. Joanny Ortyl, prof. PK. W skład zespołu wchodzą naukowcy, doktoranci i studenci Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki: mgr inż. Magdalena Jankowska, mgr inż. Weronika Wałczyk, dr inż. Andrzej Świeży, mgr inż. Małgorzata Noworyta, inż. Barbara Sajdak, inż. Aleksandra Barczyk oraz jako konsultant – mentor prof. PK Joanna Ortyl oraz dr inż. Anna Jarzębska i dr inż. Łukasz Maj, pracownicy Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN w Krakowie.   Jak mówi dr inż. Klaudia Trembecka-Wójciga, rozwój zastosowań druku 3D w medycynie zrewolucjonizował konwencjonalne techniki fabrykacji implantów ortopedycznych i przyczynił się do zwiększenia udziału spersonalizowanych rozwiązań, dopasowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta. A potrzeby rosną. Tylko w Polsce co roku wykonuje się ok. 60 tys. zabiegów endoprotezoplastyki stawu biodrowego, a ta liczba z roku na rok się zwiększa. Rośnie też zapotrzebowanie na implanty o wysokich właściwościach użytkowych. Do najnowszych rozwiązań należą ceramiczne endoprotezy stawu biodrowego, które cechuje wysoka biotolerancja, duża odporność na ścieranie, odporność na korozję i porowatość. – Protezy ceramiczne są bardziej wytrzymałe i posiadają dużo większą żywotność w porównaniu do ich metalowych odpowiedników. Jednak proces ich wytwarzania jest skomplikowany, co podraża koszty produkcji i ogranicza ich dostępność – mówi dr inż. Klaudia Trembecka-Wójciga.   Fotoutwardzalne żywice z drukarki 3D – bezpieczne, szybkie, ekologiczne   Odpowiedzią krakowskich naukowców na zapotrzebowanie rynku na spersonalizowane implanty ceramiczne o obniżonych kosztach fabrykacji jest zastosowanie do ich produkcji technik addytywnych, czyli druku 3D. – Oprócz skrócenia czasu fabrykacji i redukcji kosztów ta metoda zapewni również dopasowanie konstruktów pod indywidualne potrzeby pacjenta. Mamy więc nadzieję, że nasze prace doprowadzą do zwiększenia dostępności usług endoprotezoplastyki, obniżenia cen implantów ceramicznych, a w finale przyczynią się do polepszenia jakości życia pacjentów – mówi dr inż. Klaudia Trembecka-Wójciga.   Jednym z kluczowych aspektów projektu była plan stworzenia materiału, wiernie odwzorowującego porowatą strukturę kości. – W projekcie wykorzystujemy bioceramikę opartą na tlenku cyrkonu, znaną z wyjątkowej wytrzymałości mechanicznej i odporności na ścieranie.  Kość nie jest jednorodna – ma złożoną, porowatą budowę. Staramy się naśladować naturę, aby implant funkcjonował tak dobrze jak naturalna tkanka kostna. Druk 3D pozwala nam projektować gradientową porowatość i odwzorowywać strukturę wewnętrzną kości z niezwykłą precyzją – tłumaczy prof. PK Joanna Ortyl.   Jak dodaje Klaudia Trembecka-Wójciga, ceramika jest biozgodna w kontakcie z tkankami. Nie wywołuje reakcji alergicznych, nie jest toksyczna i nie będzie odrzucana przez organizm. – Co więcej, dzięki wysokiemu współczynnikowi tarcia dłużej zachowuje swoje właściwości niż materiały metaliczne – wyjaśnia badaczka.   Opracowana w ramach prac krakowskich naukowców żywica ceramiczna, utwardzana światłem, pozwoli na druk materiałów ceramicznych techniką DLP (Digital Light Processing), co zapewni nie tylko precyzję druku i jego wysoką jakość, ale też wierne odwzorowanie kształtów. Metoda pozwoli  więc tworzyć implanty „szyte na miarę”, dobrze dopasowane do anatomii pacjenta. – Możemy zeskanować ubytek kostny i wydrukować implant dopasowany do konkretnego pacjenta. To ogromna zaleta, zwłaszcza w przypadku dzieci czy osób o nietypowej budowie anatomicznej – podkreśla dr inż. Trembecka-Wójciga.   Badaczki zaznaczają, że celem projektu jest stworzenie żywicy fotoutwardzalnej, którą będzie można stosować dostępnych już drukarkach DLP. – Na rynku są już świetne drukarki, ale brakuje odpowiednich materiałów. Nasze rozwiązanie ma wypełnić tę lukę – dostarczamy technologii, która pozwoli na drukowanie biomedycznych implantów bez konieczności modyfikowania sprzętu – mówi prof. Ortyl.   W efekcie prace naukowców mogą przyczynić się do ograniczenia stosowania konwencjonalnych metod formowania elementów ceramicznych, które mają znaczne ograniczenia.   – Dążymy do tego, by lekarze mogli wydrukować implant czy protezę dopasowaną do pacjenta na miejscu, w szpitalu. To już nie science fiction – to kwestia czasu – mówi prof. Ortyl.   Technologia z Politechniki Krakowskiej nie tylko skróciłaby czas leczenia, ale i znacząco obniżyła koszty – zarówno dla placówek medycznych, jak i pacjentów. – Druk 3D obniża zużycie materiałów i ilość odpadów, co czyni cały proces tańszym i bardziej ekologicznym – podkreśla prof. Trembecka-Wójciga.     Precyzja i wytrzymałość także dla motoryzacji i przemysłu lotniczego   Obecnie zespół jest na etapie przygotowania zgłoszenia patentowego. Równolegle trwają rozmowy z partnerami biznesowymi dotyczące komercjalizacji rozwiązania – zarówno w modelu licencyjnym, jak i poprzez potencjalny start-up. – Takie materiały muszą przejść rygorystyczne testy, zanim trafią do zastosowań klinicznych, jednak perspektywy są bardzo obiecujące – zaznacza prof. Trembecka-Wójciga.   Choć głównym celem projektu są zastosowania biomedyczne, opracowana żywica może być wykorzystywana także poza medycyną – w przemyśle motoryzacyjnym, lotniczym czy przy szybkim prototypowaniu. – Nasza żywica to rewolucja – na rynku nie ma jeszcze materiału tak gęsto opakowanego fazą ceramiczną, a jednocześnie utwardzanego światłem. To otwiera nowe możliwości nie tylko w medycynie, ale w każdej dziedzinie, gdzie liczy się wytrzymałość i precyzja materiałów – zaznacza Klaudia Trembecka-Wójciga.   Projekt innowacyjnych materiałów ceramicznych jest realizowany dzięki finansowaniu z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach XIII edycji programu „Lider (nr 13/0081/2011). W jego ramach rozwijanych jest kilka produktów, przewidzianych do aplikacji, a związanych z drukiem 3D materiałów ceramicznych. Rozwiązanie z PK otrzymało w tym roku nagrodę w konkurs „Kraków bez barier”, promującym e osoby, instytucje i firmy, które podejmują działania mające na celu ułatwianie funkcjonowania osobom z niepełnosprawnościami w mieście.         (mas)        Na zdjęciach   1. Innowacyjne elementy ceramiczne wydrukowane  w innowacyjnej technologii opracowanej na Politechnice Krakowskiej    2. Dr inż. Klaudia Trembecka-Wójciga i dr hab. inż. Joanna Ortyl, prof. PK podczas odbierania nagrody w konkursie "Kraków bez barier" /Fot. Jan Zych         {fastsocialshare}

  Uczelnia inwestuje w bioróżnorodność, zrównoważoną infrastrukturę i zielone miejsca spotkań, inspirując biznes i instytucje do odpowiedzialnego rozwoju   Politechnika Krakowska realizuje ekologiczną strategię rozwoju swoich kampusów. Stawia na nowoczesne, zielone i otwarte przestrzenie, które łączą dziedzictwo miasta z krajobrazowymi innowacjami, potrzebami społeczności akademickiej i mieszkańców Krakowa. Takie podejście pokazuje, że uczelnia może być nie tylko ośrodkiem nauki, ale także wzorem dla firm i instytucji w odpowiedzialnym inwestowaniu w rozwój przy poszanowaniu historii, potrzeb ludzi i natury. M.in. o zielonych planach uczelni i standardach, które wyznacza w społeczności miasta mówili podczas Forum Przedsiębiorców Małopolski rektor PK prof. Andrzej Szarata i kanclerz uczelni Agnieszka Kostecka-Stec. Politechnika Krakowska była merytorycznym partnerem wydarzenia, które odbyło się 5 listopada w Krakowie.   – Kampusy Politechniki Krakowskiej są zlokalizowane w miejscach o bogatej historii, dlatego nasze plany na ich rozwój respektują i twórczo rozwijają ten kontekst, wpisując się w tkankę miejską Krakowa. Przestrzenie uczelni mają być nie tylko funkcjonalne i nowoczesne, ale też otwarte i przyjazne, stając się miejscami spotkań, współpracy i budowania relacji między Politechniką a jej otoczeniem – mówi o zielonej strategii inwestycyjnej Agnieszka Kostecka-Stec, kanclerz uczelni.   Zielona ofensywa we wszystkich kampusach Politechniki Krakowskiej   W planach Politechniki Krakowskiej jest zielona transformacja wszystkich kampusów – przy ul. Warszawskiej w centrum Krakowa, w Łobzowie przy ul. Podchorążych oraz w nowohuckich Czyżynach. – Działania inwestycyjne uczelni będą koncentrować się na tworzeniu nowoczesnej, bezpiecznej i komfortowej przestrzeni, która sprzyja pracy, studiowaniu, integracji i współpracy – przedstawia priorytety kanclerz Politechniki. – Szczególny nacisk położymy na tworzenie elastycznych, wielofunkcyjnych przestrzeni odpowiadających różnym potrzebom – od sal konferencyjnych i wydarzeniowych, przez wspólne przestrzenie laboratoryjne, po miejsca przeznaczone do pracy, odpoczynku i integracji i to tej opartej na prawdziwych, a nie tylko wirtualnych, relacjach międzyludzkich.   Jak zaznacza Agnieszka Kostecka-Stec, inwestycje są planowane w sposób przemyślany, konsultowany z użytkownikami i dopasowany do rzeczywistych potrzeb społeczności akademickiej: – Tak aby uczelnia stawała się miejscem atrakcyjnym zarówno do nauki i pracy, jak i codziennych aktywności naszej społeczności.       EkoKampus Warszawska   Rozwiązania realizowane przez uczelnię w centrum Krakowa przy ul. Warszawskiej wpisują się w ideę „Ekokampusu PK”. Dotyczą m.in. nowych form zieleni – łąk kwietnych, nowych nasadzeń  (aż 250 drzew, 14,5 tys. m2 bioróżnorodnych krzewów i bylin, blisko 8 tys. m2 trawników rekreacyjnych), stworzenia nowych zielonych stref rekreacji dla studentów i naukowców. Główny kampus PK będzie miał też więcej narzędzi do retencji wód opadowych i pozyskiwania tzw. zielonej energii, a także zielonych dachów i wiat rowerowych. Będzie tu prowadzony monitoring śladu węglowego, czystości powietrza, bezpieczeństwa, modernizację przejdzie oświetlenie. – Na naszym głównym kampusie będzie jeszcze bardziej zielono, przyjaźnie dla studentów i pracowników. Chcemy tu wyraźnie oddzielić strefy zieleni od parkingów, wygospodarować nowe przestrzenie dla aktywności laboratoryjnej i studenckiej. Cały zabytkowy kampus, stworzony przecież w XIX-wiecznych koszarach wojskowych Arcyksięcia Rudolfa, musi być też lepiej dostępny dla osób ze specjalnymi potrzebami  – zapowiada rektor Politechniki prof. Andrzej Szarata.   W takim kierunku zmierza rozpoczęty już, wart 6 mln zł, gruntowny remont budynku Biblioteki PK. Ideą zmian jest stworzenie nowoczesnej biblioteki naukowej, spełniającej założenia otwartego dostępu do zbiorów i zasobów bibliotecznych. Powstaną m.in. czytelnia z wolnym dostępem do zbiorów, wypożyczalnia samoobsługowa, przestrzenie do pracy indywidualnej i grupowej oraz strefy wypoczynkowe dla studentów i pracowników PK.   Park–ogród w Kampusie Podchorążych   Przy ul. Podchorążych, Politechnika wspólnie z gminą Kraków, na terenach będących własnością uczelni, chce stworzyć ogólnodostępny park-ogród, nawiązujący do historycznej tożsamości Łobzowa i jego królewskich ogrodów. – Zaoferowaliśmy miastu udostępnienie przedpola mieszczącej się tu siedziby Wydziału Architektury na park. Przeprowadziliśmy i sfinansowaliśmy konkurs architektoniczny na jego koncepcję wraz opracowaniem wymaganej dokumentacji. Uchwałę kierunkową w tej sprawie, rekomendującą prezydentowi miasta dalsze działania dla stworzenia parku w Łobzowie, podjęła już Rada Miasta Krakowa. Liczymy, że wkrótce mieszkańcy Krakowa zyskają w Łobzowie nowy piękny park, który uwydatni piękno tej przestrzeni i samego pałacu – podkreśla rektor PK Andrzej Szarata.   Politechnika ma też plany na rewitalizację i zagospodarowanie zapola Pałacu w Łobzowie, m.in. przez stworzenie tam przestrzeni konferencyjno-wystawienniczej. O tym jak mogłaby się łączyć z zabytkową tkanką pałacu już wypowiedzieli się studenci Politechniki uczestniczący w międzynarodowym konkursie „Łobzów Courtyard”. – Zaproponowali piękne koncepcje architektoniczne, dojrzale i odpowiedzialne wkomponowane w charakter przestrzeni wokół Wydziału Architektury. Będą dla nas cenną inspiracją przy dalszych pracach – zapowiada rektor Politechniki.   Czyżyny  – wizytówka nowoczesnej uczelni i akademickiego Krakowa   Długofalowe plany Politechnika Krakowska przedstawia też dla swoich terenów w Czyżynach. Ma ambicje, by stworzyć w tym miejscu swoją „Dolinę innowacji” – niepowtarzalny kampus nowoczesnej uczelni technicznej, który będzie nie tylko wizytówką Politechniki, ale i akademickiego Krakowa. Zieleń pozostanie tu dominantą przestrzeni, bo politechniczna koncepcja dla Czyżyn jest oparta na precyzyjnie rozpoznanej przez ekspertów uczelni – architektów i architektów krajobrazu, urbanistów, specjalistów planowania przestrzennego –  wartości historycznej i przyrodniczej tej części Krakowa. Plan Politechniki na Czyżyny uwzględnia też oczekiwania lokalnej społeczności, by mieszczący się tu największy kampus Politechniki pozostał przestrzenią ogólnie dostępną. Lokowana tu w przyszłości wysokiej jakości architektura laboratoryjna i dydaktyczna ma być harmonijnie wkomponowana w otaczającą ją zieleń urządzoną.   To właśnie wyzwanie – połączenie doskonałej jakości architektury akademickiej z naturą –  było motywem przewodnim międzynarodowego konkursu studenckiego na koncepcję zagospodarowania kampusu Politechniki w Czyżynach, ogłoszonego z okazji jubileuszu 80-lecia uczelni. Wpłynęło na niego ponad 250 prac młodych architektów z całej Europy, rozstrzygnięcie międzynarodowej rywalizacji już 22 listopada. – Młode spojrzenie, innowacyjne pomysły i świeża perspektywa uczestników konkursu będą dla naszej uczelni niezwykle cenną inspiracją do szerszej dyskusji o przyszłości kampusu w Czyżynach i całej Politechniki. Właśnie to pokolenie przyszłych inżynierów i architektów  będziecie kształtować świat jutra i urządzać go w mądry, społecznie odpowiedzialny sposób. Musimy wsłuchiwać się w jego głos – mówi prof. Andrzej Szarata.   Już w przyszłym roku ma powstać master plan dla całej zieleni kampusu PK w Czyżynach. – Zieleń po pierwsze, a kolejne nasze priorytety tutaj to nowy budynek laboratoryjno-dydaktyczny dla Wydziału Informatyki i Matematyki oraz nowa siedziba dla klubu studenckiego Kwadrat 2.0 – zdradza  rektor Andrzej Szarata.  – Klub studencki z większą salą koncertową, połączony z podziemną strzelnicą i przestrzeniami do mniejszych konferencji, seminariów i spotkań przeznaczony może być nie tylko dla studentów, ale i mieszkańców i Rady Dzielnicy XIV.   Powstaje już projekt koncepcyjny dla nowego klubu Kwadrat 2.0. Z kolei ogłoszony przez Politechnikę i SARP konkurs na koncepcję architektoniczną dla nowej siedziby wydziału dla informatyków wygrało biura M.O.C. Architekci Sp. z o. o. Obecnie wykonywany jest projekt architektoniczny na podstawie zwycięskiej koncepcji konkursowej, kończy się też montaż finansowy dla wielomilionowej inwestycji.   Komfortowe akademiki i przestrzenie rekreacji dla studentów   – Będziemy nadal inwestować  w przestrzenie służące studentom – komfortowe akademiki oraz miejsca dla rekreacji i aktywnego wypoczynku – zapowiada też rektor Andrzej Szarata. Trwa już gruntowny, wart 30 mln zł, gruntowny remont domu studenckiego przy ul. Bydgoskiej. Stanie się wzorcowym dla całej studenckiej infrastruktury uczelni – będzie energooszczędny, cyfrowo zarządzany, komfortowo wyposażony, otoczony zielenią.   Politechnika zaczyna już też rewitalizację zieleni na Osiedlu Studenckim w Czyżynach (m.in. nowe łąki kwietne, ponad 40 nowych drzew liściastych, blisko 5 tysięcy nowych krzewów liściastych i iglastych, blisko 11 tysięcy nowych bylin i traw ozdobnych i 8,4 tys. roślin cebulowych).   – Przy tak ogromnych planach inwestycyjnych silnym atutem naszej uczelni jest potencjał własnych ekspertów – m.in. architektów, architektów krajobrazu, inżynierów transportu, budownictwa, inżynierii środowiska. Ich wiedza i doświadczenie będą wykorzystywane w projektowaniu nowych przestrzeni w duchu partycypacji i odpowiedzialności społecznej. Uczelnia będzie realizować inwestycje w sposób zgodny z celami zrównoważonego rozwoju, kładąc nacisk na efektywność energetyczną, bioróżnorodność i jakość przestrzeni publicznych – zapowiada kanclerz Agnieszka Kostecka-Stec. W ten sposób inwestycje Politechniki Krakowskiej stają się narzędziem kształtowania przyszłości  uczelni, ale i miasta. Nowoczesna, odpowiedzialna społecznie i zrównoważona przestrzeń wzmacnia misję uczelni i buduje jej trwałą obecność w krajobrazie Krakowa.   Politechnika Krakowska na Forum Przedsiębiorców Małopolski o strategii zrównoważonego rozwoju    Forum Przedsiębiorców Małopolski, podczas którego Politechnika Krakowska zaprezentowała swoją strategię odpowiedzialnego rozwoju, to wydarzenie, w którym spotykają się ekonomiści, przedsiębiorcy i ludzie nauki, szefowie wielkich koncernów i rodzinnych firm oraz eksperci ekonomiczni. "Małopolski biznes jutra. Zrównoważony, cyfrowy, ludzki" - to hasło, pod którym redakcja „Dziennika Polskiego” i „Gazety Krakowskiej” już po raz 24. zorganizowała forum. Wydarzenie integruje wszystkie prestiżowe organizacje gospodarcze. Stanowi pole wymiany informacji, opinii i doświadczeń. Promuje małopolskie firmy, ich usługi i produkty, a także krzewi ideę odpwiedzialnej i zrównoważonej przedsiębiorczości.W tym roku rozmawiano m.in. o tym, czy małopolskie startupy, firmy, przedsiębiorstwa i instytucje nadążają za nową rzeczywistością i technologiami, jak ważne miejsce w nich zajmują odpowiedzialne i zrówonoważone strategie zarządzania własnym rozwojem? Czy i jak Małopolska tworzy podwaliny biznesu jutra?   Kanclerz PK Agnieszka Kostecka-Stec wystąpiła w panelu "Zielona energia w w służbie zrównoważonego rozwoju". W rozmowie uczestniczyli także Piotr Ziętara, prezes Zarządu Wodociągów Miasta Krakowa SA, Rafał Kudas - członek Zarządu ds. Produkcji w Krakowskim Holdingu Komunalnym SA oraz dr hab. inż. Paweł Pichniarczyk, Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych AGH, Sieć Badawcza Łukasiewicz.   Licznie zgromadzonych gości Forum powitali m.in. Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego, Aleksander Miszalski, prezydent Krakowa, prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej, dr hab. Bernard Ziębicki, rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz Piotr Rąpalski, redaktor naczelny "Dziennika Polskiego" i "Gazety Krakowskiej".       (m)    Zdjęcia Joanna Skowrońska       {fastsocialshare}

  Prozdrowotne kosmetyki do skóry z linii  "Anti-Pollution", które powstały w laboratoriach Politechniki Krakowskiej, debiutują na polskim i europejskim rynku kosmetycznym! Kremy firmy DUOLIFE są pierwszymi produktami sygnowanymi znakiem jakości „Science & Innovation by Cracow University of Technology”, zawierającym logo uczelni. To kosmetyki nowej generacji. Działają jak niewidzialny pancerz, chroniąc skórę przed agresywnymi zanieczyszczeniami środowiska, w tym metalami ciężkimi oraz promieniowaniem słonecznym i niebieskim. Sekret nowych kosmetyków kryje się w ekstrakcie z korzenia dąbrówki rozłogowej, niepozornej mieszkanki tysięcy polskich ogródków i parków. Badaczki Politechniki Krakowskiej odkryły moc korzenia dąbrówki i wykorzystały ją do opracowania innowacyjnych formulacji kosmetycznych. Opatentowane technologie naturalnego pochodzenia przeszły błyskawiczną ścieżkę komercjalizacji – od publicznej prezentacji wynalazku Politechniki w 2023 roku do wprowadzenia na rynek w formie kosmetyków we wrześniu 2025 roku.       Wynalazczynie Politechniki Krakowskiej z innowacyjnymi kremami z linii Anti-Pollution, od lewej mgr inż. Anna Dziki,  dr hab. inż. Magdalena Malinowska, prof. PK i dr hab. inż. Elżbiera Sikora, prof. PK / Fot. Jan Zych     Korzeń dąbrówki rozłogowej robi rewolucję w miejskiej kosmetologii     Unikatowe rozwiązania, chronione  patentami i zgłoszeniami patentowymi, powstały dzięki badaniom dr hab. inż. Magdaleny Malinowskiej, dr hab. inż. Elżbiety Sikory i mgr inż. Anny Dziki z Zespołu Chemii i Technologii Kosmetyków Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej. – Dąbrówka rozłogowa (łac. Ajuga reptans L.), na której oparłyśmy nasze innowacyjne formulacje kosmetyczne, to pozornie zwyczajna roślinka, bardzo rozpowszechniona na świecie, także w Polsce. Spojrzałyśmy na jej potencjał z nowej perspektywy – zdradza dr hab. inż. Elżbieta Sikora, prof. PK.     Ajuga obejmuje ponad 70 gatunków, których liście różnią się wielkością i kolorem — od zielonego do czerwonego — w zależności od gatunku i środowiska występowania.  Roślina ma charakterystyczne krótkie korzenie główne, z których odchodzą korzenie boczne. – Ajuga reptans L. jest odmianą szybko rosnącą o charakterystycznym płożącym się pokroju. W krótkim czasie jej nadmierne i szybkie rozprzestrzenianie się, poprzez wytwarzanie rozłogów, staje się problemem, dlatego uprawy są przerywane, wszelkie rozłogi muszą być wycinane. Biorąc pod uwagę globalne trendy ekologiczne, zrównoważony rozwój i wskazania związane z gospodarką odpadami, uzasadnione jest wykorzystanie wszystkich części rośliny. Ekstrakty z ziela dąbrówki są znane i cenione jako surowce m.in. w produktach do pielęgnacji skóry. Tymczasem na temat jej korzenia brak doniesień literaturowych. To była dla nas inspiracja do podjęcia badań nad jego potencjałem kosmetycznym – wyjaśnia dr hab. inż. Elżbieta Sikora, prof. PK.     Rynek zna już kosmetyki z liści i kwiatów dąbrówki o deklarowanym działaniu detoksykującym, rozjaśniającym i nawilżającym. Początkowo więc celem badań polskich chemiczek było porównanie składu fitochemicznego i aktywności biologicznej ekstraktów pozyskanych z ziela i korzeni dąbrówki rozłogowej pod kontem potencjalnego zastosowania jako wielofunkcyjnego surowca kosmetycznego.    – Potencjał korzenia Ajuga pozostawał dotąd nieodkryty. My jako pierwsze na świecie skupiłyśmy się na nim w badaniach. I tu było nasze: "Eureka"! – mówi dr hab. inż. Magdalena Malinowska, prof. PK.   Badania przyniosły niezwykle ciekawe odkrycia. – Wykazały,  że ekstrakt z korzenia dąbrówki rozłogowej przewyższa aktywnością ekstrakty z ziela – w działaniu promieniochronnym, w zdolności do wychwytywania metali ciężkich oraz, co równie  ważne, w zdolności do ograniczania aktywności enzymów: tyrozynazy i kolagenazy – wylicza dr hab. inż. Elżbieta Sikora.     Tyrozynaza jest kluczowym enzymem w procesie syntezy melaniny, pigmentu znajdującego się w naszej skórze. – Hamowanie jej aktywności oznacza działanie wybielające, rozjaśniające przebarwienia i wyrównujące koloryt skóry – wyjaśnia prof. Sikora. – Natomiast kolagenaza jest enzymem odpowiedzialnym za degenerację struktury kolagenu – białka stanowiącego podstawowy składnik budulcowy skóry. Inhibicja aktywności kolagenazy oznacza, że ekstrakt z korzenia Ajuga chroni skórę, spowalniając procesy degradacji struktur białkowych, wzmacnia jej elastyczność i sprężystość. Wyciąg z korzenia wykazuje też inną istotną zdolność – do chelatowania jonów metali ciężkich. Wiążąc metale w kompleksy, chroni skórę przed szkodliwym działaniem zanieczyszczeń środowiska.     Wynalazczynie Politechniki wykazały też, że korzeń działa ochronnie na szerokie spektrum promieniowania, zarówno słonecznego, jak i niebieskiego. – Tworzy niewidzialną tarczę przed szkodliwym promieniowaniem UV i HEV, emitowanym przez słońce oraz ekrany komputerów, telefonów i tabletów – mówi mgr inż. Anna Dziki z zespołu wynalazczyń.     Innowatorki podkreślają, że właśnie dlatego produkty, stworzone na bazie korzenia dąbrówki, to pionierzy nowej generacji kosmetyków. – Nie ma na rynku niczego podobnego. Podczas gdy typowe produkty anti-pollution skupiają się na jednym aspekcie, nasze działają na wielu frontach jednocześnie – ocenia prof. Malinowska.   – To nie są zwykłe kremy pielęgnacyjne. To kosmetyki prozdrowotne, które nie tylko dbają o wygląd, ale realnie chronią zdrowie skóry. Szczególnie dla mieszkańców miast to prawdziwa rewolucja!     To, że ekstrakt z korzenia dąbrówki, działa wielotorowo potwierdziły badania. – Przeprowadziliśmy kompleksową analizę naukową: badania aparaturowe z analizatorem skóry, testy konsumenckie, ocenę mechanizmu działania antyoksydacyjnego i chelatującego. Nasze odkrycie chronią dwa patenty polskie, dwa dodatkowe zgłoszenia patentowe i know-how. Ochrona obejmuje zarówno produkty, jak i niezwykle efektywny proces ekstrakcji – mówi Magdalena Malinowska.     Ekstrakt  z korzenia dąbrówki pozyskiwany jest metodą ekologiczną, która pozwala zachować wszystkie właściwości biologiczne składników. Nie stosuje się w produkcji wysokich temperatur, brak też degradacji składników pod wpływem promieniowania. Komponenty receptury to w większości surowce naturalne, a cała seria powstała z poszanowaniem zasad zrównoważonego rozwoju. – Natura dała nam moc, my ją wykorzystujemy odpowiedzialnie – podkreśla dr hab. inż. Elżbieta Sikora, prof. PK.   Pierwsze kosmetyki ze znakiem  "Science & Innovation by Cracow University of Technology”   Prawa do opracowanych na Politechnice Krakowskiej  innowacyjnych formulacji z korzenia dąbrówki nabyła firma DUOLIFE S.A. To polska spółka, która od 12 lat zajmuje się produkcją oraz sprzedażą najwyższej jakości suplementów diety i kosmetyków. Kluczową ideą w działalności firmy jest realizacja innowacyjnych projektów, wspomagających promocję zdrowego i świadomego stylu życia. Wspólnie z zespołem badawczym Politechniki Krakowskiej stworzyła pionierską serię kosmetyków DUOLIFE Anti-Pollution, dedykowaną szczególnie dla mieszkańców z miast i wielkich aglomeracji.     Na rynku debiutują właśnie trzy  zaawansowane technologicznie kremy: Anti-Pollution Pro Dermo Boost Day Cream  i Anti-Pollution Pro Dermo Repair Night Cream, chronione patentami (nr 246899 i nr 246900) oraz emulsja ochronna Anti-Pollution Pro Multi-Filter SPF50+ (chroniona zgłoszeniem patentowym P.452315).  Wszystkie są sygnowane – zawierającym logo Politechniki Krakowskiej – znakiem "Science & Innovation by Cracow University of Technology". To wspólna marka firmy i uczelni, eksponowana na opakowaniach kosmetyków. Podkreśla ich naukowe, potwierdzone w badaniach fundamenty i innowacyjność. Stanowi gwarancję jakości kosmetyków i skuteczności ich działania.     – Nasze kosmetyki dają kompleksową ochronę przed "wielkomiejską czwórką zniszczenia". Chronią przed toksynami i zanieczyszczeniami unoszącymi się w powietrzu, a także przed  promieniowaniem słonecznym (UV) , światłem niebieskim (HEV) z telefonów, komputerów i tabletów  oraz metalami ciężkimi, szkodzącymi naszej skórze – mówi dr hab. inż. Magdalena Malinowska, prof. PK. – Stworzyłyśmy prawdziwą tarczę ochronną, zwłaszcza dla miejskiej skóry. Kosmetyki są przeznaczone dla każdego, kto codziennie mierzy się ze smogiem, spędza godziny przed komputerem lub po prostu chce mieć skórę odporną na agresję zanieczyszczeń środowiska.     Krem na dzień działa antyoksydacyjnie, wiąże metale ciężkie, pozostawiając cerę wygładzoną, nawilżoną i promienną z efektem „anti-aging”. Krem na noc, o bogatej konsystencji, intensywnie wspiera skórę po całodziennym narażeniu na zanieczyszczenia i promieniowanie HEV, zapewniając jej głęboką regenerację i odżywienie i wygładzenie podczas snu.     Z laboratorium uczelni na rynek kosmetyczny – gra do jednej bramki     Dr Justyna Godyń, dyrektor Działu Badań i Rozwoju  DUOLIFE S.A. podkreśla, że decyzja o inwestycji w innowacyjne kosmetyki, oparte na rozwiązaniach z Politechniki Krakowskiej, zapadła w firmie błyskawicznie – w ciągu jednego dnia! W trakcie Demo Day Wynalazków w 2023 r.,  wydarzenia prezentującego rozwiązania uczelni o potencjale rynkowym, firma poznała ofertę Politechniki. – Była tak dobrze dopasowana do potrzeb naszej spółki, że jeszcze tego samego dnia powstał pomysł na nowe produkty i wkrótce zapadła decyzja o podjęciu starań o prawa do patentów – mówi dr Justyna Godyń. – Dla DUOLIFE kosmetyk nie jest wyłącznie produktem „beauty”, ale także prozdrowotnym wsparciem jednego z najważniejszych organów – skóry. Nasza skóra nie jest tylko pięknym opakowaniem dla serca czy wątroby. Ona sama jako narząd też wymaga prozdrowotnej ochrony – zaznacza dyrektor Działu Badań i Rozwoju DUOLIFE.      Jak ocenia, sukces niezwykle szybkiej komercjalizacji kosmetycznych rozwiązań, koordynowanej przez specjalistów z Centrum Transferu Technologii Politechniki Krakowskiej, wyrósł z gry „do jednej bramki”: – Eliminacja ryzyk udała się dzięki dobremu przygotowaniu Politechniki do współpracy z nami, błyskawicznie wykonanym badaniom wykazującym pożądane działanie ochronne finalnych receptur kosmetycznych, jak również dzięki wsparciu udzielonemu przez uczelnię w procedurze patentowej – zaznacza dr Justyna Godyń.     Współpraca firmy i uczelni pozwoliła na rozszerzenie projektu o dodatkowy kosmetyk linii Anti-Pollution – nowy krem o charakterze kompleksowego filtra o wysokiej ochronie przeciwsłonecznej i  ochronie przed promieniowaniem HEV i IR. W przypadku kosmetyku Pro Multi-Filter SPF50+, którym spółka chciała uzupełnić linię kremów, receptura powstała w kooperacji naukowczyń z technologami firmy. Wynalazczynie Politechniki Krakowskiej zaproponowały modyfikacje formulacji niezbędne do opracowania zgłoszenia patentowego, a także wykonały badania realnej aktywności biologicznej wielu wariantów receptur oraz ich innowacyjności. Pozwoliło to na opracowanie zgłoszenia patentowego zapewniającego DUOLIFE ochronę finalnej receptury. Pomoc w ochronie własności intelektualnej dla tego rozwiązana zapewnił rzecznik patentowy Politechniki  Adam Kuc.     Przepis na to, by na styku nauki i biznesu sprawnie narodził się innowacyjny kosmetyk podaje Joanna Szypułka z Centrum Transferu Technologii PK: – Komercjalizacja to gra zespołowa. Uczestniczą w niej naukowiec, broker technologii, rzecznik patentowy, prawnik, specjaliści B+R firmy komercjalizującej i eksperci innych jej zespołów. Do tego zestawu specjalistów trzeba dodać wzajemne zaufanie i zrozumienie potrzeb, współpracę i szacunek. To nieprosty klucz do sukcesu – mówi.     Przykład współpracy PK i DUOLIFE S.A. pokazuje, że dobrze przygotowana do transferu oferta badawcza, to taka, która u analizującego ją biznesmena wywołuje efekt "Wow". – Taka prezentacja rozwiązania naukowego wymaga często przełożenia języka nauki na język biznesu i rynku, w tym specjalizują się brokerzy technologii. Ważna jest też dalsza współpraca naukowców z firmą – po sprzedaży praw czy licencji do rozwiązania. To wszystko przekłada się na realne wdrożenie i nowe produkty na rynku – uważa Joanna Szypułka.      Współpraca Politechniki Krakowskiej i DUOLIFE  będzie miała dalszy ciąg. Badaczki z Zespołu Chemii i Technologii Kosmetyków planują opracowanie receptur dla kolejnych nowych produktów z serii Anti-Pollution.       (mas)           {fastsocialshare}    

  Studenckie koła naukowe to przestrzeń, w której pasja spotyka się z nauką, a kreatywne pomysły zamieniają się w realne projekty badawcze i innowacyjne. Aby wesprzeć ich rozwój, Ministerstwo Nauki uruchomiło kolejną edycję programu „Studenckie koła naukowe tworzą innowacje”. Dzięki niemu studentki i studenci mogą pozyskać środki na badania, projekty rozwojowe czy współpracę z otoczeniem gospodarczym, a uczelnie – wzmocnić swój potencjał innowacyjny i badawczy.   Przedmiotem programu „Studenckie koła naukowe tworzą innowacje” jest wsparcie studenckich kół naukowych działających na uczelniach w kilku obszarach:   prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych, w szczególności mających na celu tworzenie lub modernizację technologii lub rozwiązań technicznych i popularyzacji ich wyników; transferze wyników prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych do sfery gospodarczej; nabywaniu przez członków tych kół kompetencji miękkich potrzebnych do prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych i popularyzacji ich wyników, w szczególności w zakresie komercjalizacji tych wyników oraz związanego z nimi know-how, pracy w zespole i wystąpień publicznych podczas udziału w konferencjach naukowych i naukowo-technicznych oraz seminariach naukowych; zakupie certyfikatów i licencji niezbędnych w procesie komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami; w celu pomocy kołom naukowym w realizacji innowacyjnych projektów i podniesienia jakości działalności tych kół oraz usprawnienia mechanizmu transferu technologii i rozwiązań technicznych powstałych w ramach ich działalności do sfery gospodarczej.   Zasady składania wniosków na Politechnice Krakowskiej   Wszyscy zainteresowani udziałem proszeni są o przesyłanie wniosków na adres: sknti@pk.edu.pl do dnia 23 października 2025 r.   Zgodnie z komunikatem Ministra Nauki z 3 września 2025 r. wnioskodawca (czyli uczelnia) może złożyć nie więcej niż: 3 wnioski dotyczące kół naukowych, które nie uczestniczyły w okresie 24 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku w organizowanych na arenie międzynarodowej konkursach o tematyce badawczej lub naukowo-technicznej, do udziału w których są zapraszane koła naukowe działające w uczelniach; 10 wniosków dotyczących kół naukowych, które uczestniczyły w okresie 24 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku w organizowanych na arenie międzynarodowej konkursach o tematyce badawczej lub naukowo-technicznej, do udziału w których są zapraszane koła naukowe działające w uczelniach – przy czym jednego koła naukowego mogą dotyczyć nie więcej niż 2 wnioski.   Spośród przesłanych na ww. adres mailowy wniosków Komisja wybierze dopuszczalną liczbę, a ich autorzy będą mogli złożyć wnioski w Zintegrowanym Systemie Usług dla Nauki (ZSUN/OSF).   Dlaczego warto? Program umożliwia: realizację projektów badawczych i innowacyjnych, zdobycie doświadczenia w pracy zespołowej i badawczej, rozwój kompetencji cenionych na rynku pracy, nawiązanie współpracy z jednostkami naukowymi i biznesem.   Więcej informacji o programie znajduje się na stronie Ministerstwa Nauki: Program „Studenckie koła naukowe tworzą innowacje”.   (J.S.)   Na zdjęciu, studenci i opiekun koła naukowego „Silniki Spalinowe” wraz ze skonstruowanym przez siebie bolidem / fot. Joanna Skowrońska   {fastsocialshare}