Skip to content

Aktualności PK

Nowa Huta Pomnikiem Historii. Wieloletnie starania, wspierane przez ekspertów z PK, zakończone sukcesem

    Historia zatoczyła koło. Prof. Stanisław Juchnowicz, zmarły w 2020 r. wybitny architekt, wieloletni pracownik Politechniki Krakowskiej i były dziekan Wydziału Architektury PK, był członkiem zespołu, który projektował Nową Hutę. Dziś ta dzielnica Krakowa – m.in. dzięki zaangażowaniu architektów krajobrazu z PK – została Pomnikiem Historii. 3 lutego prezydent Polski Andrzej Duda wręczył prezydentowi Krakowa Jackowi Majchrowskiemu rozporządzenie ogłaszające „Kraków – zespół architektoniczny i urbanistyczny dzielnicy Nowa Huta” Pomnikiem Historii. W uroczystości w Pałacu Prezydenckim wziął udział prof. Zbigniew Myczkowski z PK, kierownik zespołu, który opracował wytyczne w zakresie ochrony i kszałtowania krajobrazu dzielnicy.   Nowe obiekty na liście Pomników Historii to – poza zespołem architektonicznym i urbanistycznym Nowej Huty – również: Jabłeczna – prawosławny klasztor św. Onufrego, Małujowice – kościół parafialny pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła, Opatów – zespół kolegiaty pod wezwaniem św. Marcina Biskupa, Radom – zespół klasztorny Bernardynów, Stoczek Klasztorny – Sanktuarium Matki Pokoju, Supraśl – klasztor Męski Zwiastowania NMP, Tum – zespół archikolegiaty pw. NMP i św. Aleksego, Warszawa – gmach dawnego Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. – Pielęgnowanie tych pereł, które są, bardzo często ukryte i zapomniane, ma ogromne znaczenie dla zrozumienia wielkiej siły, jaka tkwi w nas i w naszej tradycji, z której mamy wręcz obowiązek być dumni – zaznaczył prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości w Pałacu Prezydenckim.   Fot. Jan Zych Uznanie za Pomnik Historii jest jedną z form ochrony zabytków w Polsce. Dotychczas miano to zostało nadane 123 obiektom i miejscom w kraju, szczególnie cennym dla kultury narodowej. W Krakowie za Pomnik Historii uznano Stare Miasto, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, Kopiec Kościuszki, a teraz Nową Hutę. Dzisiejsze wydarzenie jest pozytywnym finałem wieloletnich zabiegów wielu środowisk o docenienie krajobrazu kulturowego obszaru XVIII dzielnicy Krakowa i dopełnieniem inicjatyw promujących jej dziedzictwo. Uznanie roli Nowej Huty w historii Polski pozwoli rozwijać turystykę kulturową, edukację historyczną, ale też otwiera drogę do starań o wpis tej części miasta na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.    Początki Nowej Huty W 1949 r. rozpoczęła się budowa kombinatu metalurgicznego pod Krakowem, a także osiedla mieszkaniowego dla przyszłych pracowników. Generalnym projektantem Nowej Huty mianowano Tadeusza Ptaszyckiego, który do współpracy przy ogromnym przedsięwzięciu zaprosił Stanisława Juchnowicza, kierownika Pracowni Urbanistycznej zajmującej się odbudową Gdańska. Młody architekt objął stanowisko głównego projektanta w Biurze Projektów Nowej Huty. Pracował nad kształtem jej układu przestrzennego i był projektantem zespołów mieszkaniowych. W 1954 r. Stanisław Juchnowicz rozpoczął pracę naukowo-dydaktyczną w Katedrze Urbanistyki na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Z uczelnią związał się na wiele lat. Prof. Juchnowicz za swoje najbardziej udane nowohuckie dzieło uważał osiedle B-2 (dziś Osiedle Zielone), otoczone: aleją Róż, ulicami Mościckiego, Wojciechowskiego i Żeromskiego. Więcej na temat prof. Stanisława Juchnowicza, wybitnego architekta i urbanisty, Honorowego Obywatela Miasta Krakowa, można przeczytać w archiwalnym numerze czasopisma „Nasza Politechnika”.    Plan Nowej Huty oparto na pięcioboku. W ten układ wpisano plac Centralny, od którego promieniście odchodziły główne arterie, tworzące podział przestrzeni na cztery sektory: A, B, C, D. Ulice miasta przecinały się pod kątem prostym tworząc kwartały pod zabudowę. W odróżnieniu jednak od luźnego modernistycznego założenia plan był zwarty, a budynki tworzyły ścisłe ciągi zabudowy. W 1951 r. Nowa Huta została przyłączona do Krakowa jako dzielnica.    Starania o ochronę dziedzictwa dzielnicy   Ogromnym walorem Nowej Huty jest fakt, że składa się zarówno z charakterystycznej architektury i unikatowej siatki urbanistycznej, jak i dobrze zachowanych obiektów, z których wiele utrzymało do dziś pierwotne funkcje użytkowe. W trosce o ochronę dziedzictwa Nowej Huty, w 2004 r. układ urbanistyczny dzielnicy został wpisany do rejestru zabytków. W 2010 r. został przygotowany pierwszy wniosek o uznanie centrum Nowej Huty za Pomnik Historii. W 2013 r. centrum Nowej Huty zostało objęte planem miejscowym, chroniącym wszystkie elementy kształtujące urbanistykę dzielnicy.  Stanisław Juchnowicz pracował nad kształtem jej układu przestrzennego i był projektantem zespołów mieszkaniowych W 2014 r. miasto Kraków podjęło starania o utworzenie w Nowej Hucie parku kulturowego. Diagnozę i wytyczne w zakresie ochrony i kształtowania krajobrazu dzielnicy stworzyli członkowie zespołu projektowego z Politechniki Krakowskiej, pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. arch. Zbigniewa Myczkowskiego. Eksperci z PK mogli czerpać m.in. ze swojego bogatego doświadczenia. Zespół prof. Zbigniewa Myczkowskiego z ówczesnego Instytutu Architektury Krajobrazu (obecnie Katedra Architektury Krajobrazu) Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, w składzie: dr inż. arch. Krzysztof Wielgus, dr hab. inż. arch. Urszula Forczek-Brataniec, prof. PK, mgr inż. arch. kraj. Karol Chajdys, mgr inż. arch. kraj. Karolina Latusek, mgr inż. arch. kraj. Paulina Nosalska, dr inż. arch. Wojciech Rymsza-Mazur, prof. PK, mgr inż. arch. kraj. Olena Zapolska, otrzymał w 2013 r. Nagrodę Miasta Krakowa za „Plan ochrony Parku Kulturowego Stare Miasto”.    Delegacja z Krakowa w Pałacu Prezydenckim, drugi od prawej prof. Zbigniew Myczkowski / Fot. Przemysław Keler, KPRP  W 2020 r. obszar Parku Kulturowego Nowa Huta objął 376 hektarów, w tym m.in.: wpisany do rejestru zabytków układ urbanistyczny Nowej Huty, postmodernistyczne os. Centrum E, tereny wokół Zalewu Nowohuckiego i Nowohuckiego Centrum Kultury, część dawnej wsi Krzesławice wraz z posiadłością dworską, należącą niegdyś m.in. do Hugona Kołłątaja i Jana Matejki, a także gotycki drewniany kościół św. Bartłomieja z XV w. W dokumencie dotyczącym uznania Nowej Huty za Pomnik Historii, złożonym w 2022 r., oprócz wskazania na wyjątkową architekturę nowohuckiego centrum, zostały uwzględnione także ważne wydarzenia związane z dzielnicą, m.in. narodziny ruchu solidarnościowego, działalność opozycyjna w PRL, a także znaczenie dzieł literackich i filmowych, polityka kulturalna, prace rewaloryzacyjne, wprowadzone formy ochrony, zaangażowanie społeczności lokalnej.  W rozporządzeniu prezydenta RP w sprawie uznania Nowej Huty za Pomnik Historii, możemy przeczytać, że obszar „Kraków – zespół architektoniczny i urbanistyczny dzielnicy Nowa Huta” obejmuje najstarszą część dzielnicy, kształtowaną od drugiej połowy XX w.     (prezydent.pl, krakow.pl, bk)             {fastsocialshare}

Na PK rusza budowa Laboratorium Utraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych

  Rusza budowa Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych Politechniki Krakowskiej. Warte ponad 26 mln zł nowe centrum badawcze Wydziału Mechanicznego powstaje na terenie kampusu PK w Czyżynach. Będzie realizowane w ramach projektu Narodowej Sieci Metrologii Współrzędnościowej (NSMET), którego liderem jest Politechnika Krakowska.   Najdokładniejsze pomiary świata w Krakowie   Naukową sieć i ośrodek badawczy światowej klasy tworzą cztery czołowe uczelnie techniczne: Politechnika Krakowska (lider konsorcjum) oraz Politechniki: Poznańska, Warszawska i Świętokrzyska. Celem sieciowej współpracy jest utworzenie w Polsce wyspecjalizowanej infrastruktury badawczej dla rozwoju metrologii współrzędnościowej – obszaru nauki zajmującego się pomiarem i obrazowaniem 3D wszelkich obiektów geometrycznych. Ważnym zadaniem NSMET będzie też wzorcowanie systemów współrzędnościowych, stosowanych w przemyśle i instytutach badawczych. Wart ponad 49,8 mln zł projekt NSMET jest realizowany w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (działanie 4.2 „Rozwój nowoczesnej infrastruktury badawczej sektora nauki”). Cztery uczelnie otrzymały na jego realizację dofinansowanie w wysokości ponad 33,2 mln zł, z czego najwięcej trafi do Politechniki Krakowskiej (blisko 17 mln zł), lidera konsorcjum. Dzięki tym środkom w Krakowie zostanie doposażone działające już na Wydziale Mechanicznym PK Laboratorium Metrologii Współrzędnościowej oraz powstanie Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych (LUPW).   Unikatowa, specjalnie zaprojektowana aparatura badawcza Narodowej Sieci Metrologii Współrzędnościowej pozwoli na wykonywanie w Polsce najdokładniejszych pomiarów współrzędnościowych świata. Są one wykorzystywane we wszystkich dziedzinach nauki i przemysłu – od zaawansowanej optyki, medycyny przez mechanikę, mechatronikę po energetykę. – Takie pomiary wykonuje się w zaledwie kilku światowych ośrodkach, przy czym możliwości aparaturowe polskiej sieci uczynią ją jednym z najnowocześniejszych centrów badawczych, o najszerszym zakresie badań – mówi prof. Jerzy A. Sładek, dziekan Wydziału Mechanicznego PK, pomysłodawca Narodowej Sieci Metrologii Współrzędnościowej.   Dla wielu dziedzin nauki i przemysłu   Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych Politechniki Krakowskiej stanie na terenie kampusu Wydziału Mechanicznego PK w krakowskich Czyżynach. Budynek będzie stanowił swoistą obudowę dla instalowanych maszyn pomiarowych, zapewniając im odpowiednią stabilność termiczną oraz izolację drgań i ruchów ziemi. To wymagało m.in. zaprojektowania specjalistycznych systemów klimatyzacji oraz fundamentowania. W laboratorium zamontowana zostanie unikalna w skali międzynarodowej aparatura umożliwiająca wykonywanie pomiarów geometrii struktur wewnętrznych oraz zewnętrznych obiektów mierzonych, w skalach od nano do pomiarów wielkogabarytowych (co odpowiada zakresowi od 10^-9 m do 10^2 m). Poddawane pomiarom obiekty to przede wszystkim części maszyn i układów z różnorodnych branż przemysłu, m.in.: samochodowego, lotniczego, energetycznego (w tym odnawialnych źródeł energii), maszynowego, AGD, oraz medycyny, fotowoltaiki, technologii światłowodowych, optoelektroniki, bioinżynierii, produkcji materiałów kompozytowych i nanomateriałów, itd. Zakres realizowanych w laboratorium badań będzie obejmował pomiary tomograficzne w skali nano oraz mikro, nano pomiary współrzędnościowe geometrii mierzonych elementów oraz topografii ich powierzchni, pomiary multisensoryczne części maszyn wykonywane z zastosowaniem skanujących głowic stykowych oraz głowic optycznych, których funkcjonowanie oparte jest na różnych zjawiskach fizycznych, a pomiary wielkogabarytowe elementów, których najdłuższy wymiar sięga 8 m, z mikronowymi dokładnościami. Budynek laboratorium ma również zapewnić wygodne warunki pracy dla naukowców obsługujących zainstalowaną w nim infrastrukturę, dlatego przewidziano w nim też niewielką część biurową.   Budynek laboratorium w formule „Zaprojektuj i wybuduj” wykona firma OLEXBUD, wartość kompleksowej umowy (m.in. na prace projektowe, budowlane oraz związane z zagospodarowaniem terenu wokół laboratorium) opiewa na 12 mln zł. Planowany termin zakończenia prac to koniec 2023 roku. Wartość infrastruktury badawczej nowego laboratorium to z kolei około 14,4 mln zł.   Podstawowe parametry budynku Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych Powierzchnia zabudowy – 520 m2. Powierzchnia użytkowa – 615,07 m2. Powierzchnia całkowita – 780,25 m2. Kubatura – ok. 5 954 m3. Wysokość budynku: 11,5 m. Wymiary zewnętrzne budynku: 20 x 26 m. Liczba kondygnacji nadziemnych: 2   Politechnika Krakowska rozwija nowoczesną infrastrukturę badawczą   Nowe laboratorium Wydziału Mechanicznego nie jest jedynym, o które wzbogaci się w tym roku uczelnia. W styczniu br. do użytku zostało oddane Wydziałowe Laboratorium Badawcze Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej. Zostało wyposażone w najwyższej klasy sprzęt do prowadzenia badań fizykochemicznych w wielu obszarach nauki i przemysłu. Mogą z niego skorzystać nie tylko badacze i studenci WIiTCh, ale też innych wydziałów uczelni oraz zewnętrznych jednostek naukowych. Nowe centrum badawcze ma też bogatą ofertę dla partnerów przemysłowych. Zakres badań, które będzie można podejmować w nowym laboratorium, jest bardzo szeroki – obejmuje tematy z obszarów technologii i inżynierii chemicznej, katalizy, chemii, w tym chemii farmaceutycznej, a także biotechnologii przemysłowej, nanotechnologii i nanomateriałów, inżynierii materiałowej, fizyki, bioinżynierii, inżynierii środowiska.   Wiosną tego roku zostanie oddane do użytku kolejne ważne dla uczelni i całej Małopolski centrum badawcze – Laboratorium Aerodynamiki Środowiskowej Wydziału Inżynierii Lądowej (postępy w budowie można obserwować dzięki obrazowi online). Budynek laboratorium już stoi w Czyżynach (obok budynków Wydziału Mechanicznego). Trwa wyposażanie i uruchamianie urządzeń badawczych, m.in. dwóch tuneli aerodynamicznych o obiegu mieszanym. W laboratorium będą prowadzone badania modelowe i symulacje komputerowe dotyczące dynamicznego oddziaływania na smog i przewietrzanie miast oraz eksperymentalne badania wpływów środowiskowych i klimatycznych na rozwiązania inżynierskie. Wśród najważniejszych realizowanych tematów badawczych, oprócz tych związanych z oddziaływaniem wiatru w miastach, transportem zanieczyszczeń i sposobami dynamicznego wpływania na redukcję smogu, będą także problemy inżynierii wiatrowej, energetyki wiatrowej, wpływów środowiskowych na budowle i ludzi, aerodynamiki i dynamiki budynków, w tym badania obiektów budowlanych i konstrukcyjnych, narażonych na oddziaływanie wiatru i obciążenia śniegiem. Na budowę laboratorium uczelnia i Wydział Inżynierii Lądowej pozyskały środki m.in. z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego.   Na zdjęciu ilustracyjnym Referencyjna Współrzędnościowa Maszyna Pomiarowa Leitz PMM 12106 z Laboratorium Metrologii Współrzędnościowej PK (mas)

Wylicytuj przejazd politechnicznym symulatorem tramwaju i pomóż innym

    W ramach 31. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy można wylicytować przejazd w politechnicznym symulatorze tramwaju. W ten sposób Politechnika Krakowska włącza się po raz piąty w zbiórkę.   31. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy odbędzie się 29 stycznia 2023 roku. Tegoroczna zbiórka odbywa się pod hasłem „Żyj zdrowo w zdrowym świecie", a zebrane podczas niej środki zostaną przeznaczone na walkę z sepsą. W związku ze zbiórką została uruchomiona licytacja przejazdu w pierwszym polskim symulatorze tramwaju z w pełni odzwierciedloną kabiną. Wylicytowany przejazd będzie połączony z wykładem na temat budowy i eksploatacji tramwajów oraz obowiązujących przepisów. Podczas jazdy zwycięzca aukcji będzie mógł liczyć na wparcie ze strony wykwalifikowanego instruktora. Taka sesja w symulatorze stanowi także okazję do zapoznania się z zasadami funkcjonowania zbiorowego transportu miejskiego. Organizatorem licytacji jest Katedra Pojazdów Szynowych i Transportu Wydziału Mechanicznego Politechniki Krakowskiej.   Działający na Politechnice Krakowskiej pierwszy polski symulator tramwaju NGT6, który powstał na Wydziale Mechanicznym, stanowi wyjątkowe laboratorium badawczo-dydaktyczne. Jego budowa rozpoczęła się w kwietniu 2006 r. W skład urządzenia wchodzi – wykonana od podstaw na wzór oryginalnej – kabina tramwaju, układ projekcji scenerii jazdy, stanowisko instruktażowe oraz specjalistyczne oprogramowanie komputerowe. Podczas wirtualnej przejażdżki można zasymulować wszelkie możliwe niespodzianki, zdarzające się prowadzącym pojazd, jak  np. śliskie tory, wtargnięcie pieszego lub samochodu na drogę czy awaria tramwaju. Projekt jest ciągle rozwijany, dodawane są nowe funkcje i elementy oprogramowania. Od 2021 r. symulator tramwaju wspomaga szkolenie kandydatów na motorniczych krakowskiego MPK.     Link do aukcji: Poczuj się jak motorniczy w symulatorze tramwaju! - Aukcje WOŚP - Allegro.pl   Na zdjęciu, symulator tramwaju / fot. Katedra Pojazdów Szynowych i Transportu           {fastsocialshare} 

I etap konkursu „O Złoty Indeks PK” za nami. 25 lutego odbędzie się finał

    14 stycznia odbył się I etap (on-line) konkursu „O Złoty Indeks PK”, w którym 350 tegorocznych maturzystów rywalizowało w zakresie czterech przedmiotów: matematyki, chemii, informatyki i – po raz pierwszy – predyspozycji architektonicznych.  Do finału, zaplanowanego na 25 lutego, zakwalifikowało się 131 osób. Laureaci konkursu otrzymają dodatkowe punkty w rekrutacji na Politechnikę Krakowską.    I etap konkursu „O Złoty Indeks PK” został zorganizowany za pomocą platformy e-learningowej. Między 5 grudnia 2022 r. a 9 stycznia 2023 r. odbywała się elektroniczna rejestracja, podczas której osoby zainteresowane udziałem w rywalizacji wskazywały jeden z czterech konkursowych przedmiotów. W bieżącej, 8 edycji po raz pierwszy naukowe zmagania toczą się w zakresie predyspozycji architektonicznych.   Spośród 350 osób, które zgłosiły się do konkursu, 189 wybrało matematykę, 48 chemię, 22 osoby informatykę, a 91 predyspozycje architektoniczne. Wśród 131 finalistów, 51 powalczy w dyscyplinie matematyka, 30 sprawdzi swoje umiejętności chemiczne, 18 – informatyczne, a 32 – predyspozycje architektoniczne. Przyszli architekci i architekci krajobrazu w II etapie wykonają model fizyczny z dostarczonych przez organizatorów materiałów, w oparciu o wskazany temat konkursowy, przy czym oceniana będzie kompozycja, forma i zgodność pracy z tematem. Na śmiałków rywalizujących w matematyce, chemii i informatyce, podobnie jak w I etapie, czekać będą zadania obliczeniowe i problemowe.   II etap konkursu „O Złoty Indeks PK” odbędzie się 25 lutego (sobota) o godz. 10.00 na kampusie Politechniki Krakowskiej przy ul. Warszawskiej 24. W zależności od uzyskanych wyników, laureaci otrzymają 200, 100 lub 60 dodatkowych punktów w postępowaniu rekrutacyjnym na wybrany kierunek studiów I stopnia na Politechnice Krakowskiej (z wyjątkiem inżynierii wzornictwa przemysłowego).   Więcej informacji na temat konkursu na stronie internetowej: indeks.pk.edu.pl (bk, mm)           {fastsocialshare}

I etap konkursu „O Złoty Indeks PK” za nami. 25 lutego odbędzie się finał (2)

    14 stycznia odbył się I etap (on-line) konkursu „O Złoty Indeks PK”, w którym 350 tegorocznych maturzystów rywalizowało w zakresie czterech przedmiotów: matematyki, chemii, informatyki i – po raz pierwszy – predyspozycji architektonicznych.  Do finału, zaplanowanego na 25 lutego, zakwalifikowało się 131 osób. Laureaci konkursu otrzymają dodatkowe punkty w rekrutacji na Politechnikę Krakowską.    Fot. Canva     I etap konkursu „O Złoty Indeks PK” został zorganizowany za pomocą platformy e-learningowej. Między 5 grudnia 2022 r. a 9 stycznia 2023 r. odbywała się elektroniczna rejestracja, podczas której osoby zainteresowane udziałem w rywalizacji wskazywały jeden z czterech konkursowych przedmiotów. W bieżącej, 8 edycji po raz pierwszy naukowe zmagania toczą się w zakresie predyspozycji architektonicznych. Duże zainteresowanie politechnicznym konkursem   Spośród 350 osób, które zgłosiły się do konkursu, 189 wybrało matematykę, 48 chemię, 22 osoby informatykę, a 91 predyspozycje architektoniczne. Wśród 131 finalistów, 51 powalczy w dyscyplinie matematyka, 30 sprawdzi swoje umiejętności chemiczne, 18 – informatyczne, a 32 – predyspozycje architektoniczne.     Przyszli architekci i architekci krajobrazu w II etapie wykonają model fizyczny z dostarczonych przez organizatorów materiałów, w oparciu o wskazany temat konkursowy, przy czym oceniana będzie kompozycja, forma i zgodność pracy z tematem. Na śmiałków rywalizujących w matematyce, chemii i informatyce, podobnie jak w I etapie, czekać będą zadania obliczeniowe i problemowe.   W pierwszym etapie konkursu „O Złoty Indeks PK” rywalizowało w tym roku 350 maturzystów     II etap konkursu „O Złoty Indeks PK” odbędzie się 25 lutego (sobota) o godz. 10.00 na kampusie Politechniki Krakowskiej przy ul. Warszawskiej 24. W zależności od uzyskanych wyników, laureaci otrzymają 200, 100 lub 60 dodatkowych punktów w postępowaniu rekrutacyjnym na wybrany kierunek studiów I stopnia na Politechnice Krakowskiej (z wyjątkiem inżynierii wzornictwa przemysłowego).     Więcej informacji na temat konkursu na stronie internetowej: indeks.pk.edu.pl     (bk, mm)        {fastsocialshare}

Znamy laureatów kolejnej edycji konkursu na projekty studenckie, organizowanego przez FutureLab

    Drukarka 3D do produkcji ciast z jadalnych mas, ogrody deszczowe, system dostarczania substancji czynnej w leczeniu atopowego zapalenia skóry, robot kroczący, a także rozwijanie przedsięwzięć, które w pierwszej fazie realizacji okazały się wielkim sukcesem, a więc HABSat2 i PKanoe 2.0 – to kilka z 20 studenckich projektów (1 projekt rezerwowy) z Politechniki Krakowskiej, które uzyskały dofinansowanie w ramach konkursu organizowanego przez FutureLab. W czwartym naborze przyznano granty na łączną kwotę 506 400 zł.   – Z roku na rok zgłoszeń przybywa, dlatego wybór najlepszych stanowi nie lada wyzwanie. W ocenionym właśnie naborze grupy studenckie zgłosiły rekordową liczbę 43 projektów – mówią pracownicy FutureLab, jednostki będącej studenckim laboratorium innowacji, które powstało kilka lat temu, by umożliwić żakom z Politechniki Krakowskiej, przy wsparciu finansowym uczelni i pomocy merytorycznej mentorów z PK i otoczenia biznesowego, realizację naukowych i projektowych pasji.   Rada Naukowa FutureLab PK – składająca się z przedstawicieli 8 wiodących dyscyplin naukowych, wokół których prowadzona jest działalność badawcza na PK, przedstawicieli FutureLab, a także otoczenia społeczno-gospodarczego – przy ocenie projektów uwzględniała przede wszystkim innowacyjność, zdefiniowany cel projektu, oryginalność pracy, nowatorskie podejście do zagadnienia, studium wykonalności i możliwość praktycznego wykorzystania wyników projektu, zakres przeprowadzonego projektu i przyjętą metodologię. Uwzględniono także potencjał komercjalizacyjny i promocyjny. Rada oceniała także zaproponowany budżet i zweryfikowała wydatki. Niektórym z projektów przyznano dofinansowanie na część zgłoszonego zapotrzebowania.   Teraz przed studentami i ich opiekunami naukowymi czas intensywnej i kreatywnej pracy naukowej. Poprzednie edycje konkursu FutureLab zaowocowały m.in. takimi przedsięwzięciami, jak budowa łodzi z betonu tekstylnego (projekt „PKanoe – budowa łodzi z betonu tekstylnego ze spoiwem o obniżonym śladzie węglowym”) czy opracowanie i udana misja sondy stratosferycznej (projekt HABSat), o których głośno było w mediach.     LISTA NAGRODZONYCH PROJEKTÓW     1. „AUGMENTUM – rozszerzenie zakresu percepcji architektonicznej” (realizują studenci z WA, WIiT, WM; opieka naukowa: dr inż. arch. Maciej Skaza, mgr inż. arch. Anna Marek)   Nazwa projektu nawiązuje do określenia rzeczywistości rozszerzonej (ang. Augmented Reality). Intencją autorów projektu była sugestia, iż możliwe jest rozszerzenie metod analizy i postrzegania architektury. Bezpośrednim celem przedsięwzięcia jest przeprowadzenie analizy wybranych projektów współczesnej architektury o prostej funkcji, pochodzących z XX i XXI w. Zakres przedmiotowy odnosić będzie się do analizy kompozycji danego obiektu. Celem poznawczym projektu jest synergia różnych technik oraz współczesnych technologii służących do ich implementacji w zakresie warsztatu projektowego architektów, a w aspekcie praktycznym – wprowadzenie ich do procesu dydaktycznego.   2. „Biomateriały kompozytowe do zastosowań medycznych” (realizują studenci z WIMiF; opieka naukowa: prof. dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec, mgr inż. Dagmara Słota, mgr inż. Karina Piętak)   W ramach projektu planowane jest opracowanie kompozycji oraz analiza fizykochemiczna i biologiczna bioaktywnych materiałów kompozytowych o charakterze nośnika leku, do zastosowań w medycynie regeneracyjnej tkanki kostnej i chrzęstnej. Rozwiązanie łączy aż cztery branże: chemiczną, biotechnologiczną, medyczną i farmaceutyczną. Nowatorstwo projektu polega nie tylko na unikatowym składzie nośnika, ale również sposobie zamykania oraz uwalniania substancji czynnej w środowisku organizmu.   3. „Budżetowa drukarka 3D do produkcji wypieków z jadalnych mas znakowanych barwnikami spożywczymi” (realizują studenci z WIiTCh; opieka naukowa: mgr inż. Maciej Pilch)   Głównym efektem projektu oraz innowacją będzie opracowanie drukarki 3D do produkcji żywności, wyposażonej w system dozowania barwników oraz system dezynfekcji i wizualizacji w świetle UV. Drukarka będzie mogła znaleźć zastosowanie w przemyśle spożywczym i piekarniczym, np. do wytwarzania efektowanie wyglądających ciast okolicznościowych.   4. „CanSat – Nanosatetlita, Cylindryczny ładunek naukowy do rakiety” (realizują studenci z WIiT i WM; opieka naukowa: mgr inż. Katarzyna Smelcerz)   Celem projektu jest budowa sondy zgodnie ze standardem CanSat (małego urządzenia pomiarowego wielkości puszki po napoju gazowanym), z wykorzystaniem innowacyjnego środowiska dla systemów wbudowanych, w języku Rust, który jest językiem programowania skupiającym się na niezawodności i bezpieczeństwie. Realizacja tego projektu ma charakter pilotażowy. Studenci chcą zdobyć doświadczenie niezbędne do budowy niezawodnych systemów sterowania oraz uzyskanie wiedzy na temat samej konstrukcji nanosatelit typu cansat, aby w przyszłości móc wziąć udział w międzynarodowych zawodach dla konstruktorów CanSat’ów.   5. „Cykl życia polimerowych nośników leków – od projektowania do utylizacji” (realizują studenci z WIiTCh; opieka naukowa: dr inż. Katarzyna Bialik-Wąs, mgr inż. Paulina Sapuła, dr inż. Artur Bukowczan, dr Konstantinos Raftopoulos, mgr inż. Przemysław Zaręba, dr inż. Tomasz Majka, dr inż. Małgorzata Miastkowska)   Młodzi naukowcy chcą zbadać pełny cykl życia polimerowych nośników leków, począwszy od projektowania do utylizacji. W tym interdyscyplinarnym projekcie, żacy z PK mają kilka celów, m.in. związanych z modyfikacją substancji czynnych o charakterze hydrofobowym, a następnie ich wprowadzeniem do nośników polimerowych. Głównym celem jest opracowanie metody utylizacji wyrobów medycznych.   6. „PK – Nanosatelita cubesat, sonda stratosferyczna” (realizują studenci z WIiT i WM; opieka naukowa: mgr inż. Katarzyna Smelcerz)   HABSat2 jest kolejną odsłoną sondy stratosferycznej HABSat, czyli uniwersalnej platformy do przeprowadzania eksperymentów naukowych w stratosferze. Studenci docelowo planują budowę w pełni funkcjonalnego satelity typu CubeSat i umieszczenia go w przestrzeni kosmicznej (orbicie okołoziemskiej).   7. „Mała cząsteczka w wielkiej bitwie – poszukiwanie kandydata na lek w spersonalizowanej terapii raka jelita grubego” (realizują studenci z WIiTCh; opieka naukowa: mgr inż. Damian Kułaga, mgr inż. Anna Drabczyk)   Spodziewanym rezultatem projektu jest otrzymanie związków o działaniu przeciwnowotworowym, które w przyszłości mogą stać się „kandydatami” do spersonalizowanej terapii onkologicznej. W przypadku leków celowanych typu small-molecules w kierunku leczenia raka jelita grubego, nie udało się do tej pory opracować skutecznego i bezpiecznego związku. W pierwszym etapie projektu studenci zamierzają otrzymać bibliotekę kilkunastu związków innowacyjną metodą polegającą na prowadzeniu reakcji w obecności mikrofal lub ultradźwięków.   8. „Nowe metody zwalczania IGO – na przykładzie Rdestowca Ostrokończystego Reynoutria Japonica” (realizują studenci z WA; opieka naukowa: dr inż. arch. kraj. Wojciech Bobek)   Żacy z Koła Naukowego ARBORIS będą poszukiwać nowej metody zwalczania gatunku inwazyjnego, a więc Rdestowca Ostrokończystego Reynoutria Japonica.   9. „Nowoczesne biosensory z kropkami kwantowymi dedykowane medycynie” (realizują studenci z WIiTCh; opieka naukowa: dr hab. inż. Katarzyna Matras-Postołek, prof. PK, mgr inż. Beata Szreniawa, mgr inż. Alicja Szymska)   Nieustanny rozwój medycyny oraz wzrost zapotrzebowania na nowoczesne rozwiązania do obrazowania struktur komórkowych sprawiają, że obecnie bardzo popularne stają się badania z wykorzystaniem nanomateriałów, a coraz większe zainteresowanie wzbudzają nanostrukturalne materiały półprzewodnikowe. Z uwagi na takie cechy jak: wysoka wydajność fluorescencji, doskonała odporność na degradację chemiczną oraz wysoka stabilność fotochemiczna, niosą one za sobą ogromny potencjał pod kątem możliwości zastosowania ich w biomedycynie, np. w biodetekcji i bioobrazowaniu, m.in. komórek rakowych. Głównym celem projektu jest opracowanie w warunkach laboratoryjnych elementu biosensora do oznaczania aktywnie biologicznie czynnych molekuł, m.in. modelowanego antygenu (białka CRP), zawierającego nanocząstki siarczku cynku domieszkowanego manganem.   10. „Opracowanie procesu usuwania wiecznych chemikaliów z zastosowaniem zielonego utleniacza” (realizują studenci z WIiTCh w WIŚiE; opieka naukowa: dr inż. Joanna Kuc, dr inż. Maciej Thomas)   Celem projektu jest opracowanie innowacyjnego procesu usuwania związków perfluorowanych (PFAS) zwanych „wiecznymi chemikaliami” z wody, z zastosowaniem żelazianu(VI) potasu, jako wysoce efektywnego utleniacza przyjaznego środowisku naturalnemu.   11. „Optymalizacja doboru parametrów pracy komory wspomagania serca w oparciu o biomechaniczny system sztucznego pacjenta – SERCE” (realizują studenci z WM; opieka naukowa: dr hab. inż. Grzegorz Milewski, prof. PK)   Innowacyjność projektu wynika z wieloskalowego podejścia do opracowania skutecznej metody doboru parametrów pracy sztucznego serca i jego wpływu na organizm człowieka. Dotychczas analizy takie nie były przeprowadzane ze względu na brak odpowiedniego urządzenia. W ramach prac rozbudowany zostanie układ „Sztucznego pacjenta”, aby dostosować jego możliwości do zbierania danych dotyczących parametrów ciśnienia i przepływu.   12. „PKanoe 2.0 – budowa łodzi z cienkościennego, ultra-wysokowartościowego kompozytu cementowego, zbrojonego tekstyliami” (realizują studenci z: WIL, WA, WM, WIŚiE; opieka naukowa: dr hab. inż. Izabela Hager, prof. PK, dr inż. Mateusz Sitarz)   Celem projektu jest budowa łodzi z betonu pn. PKanoe 2.0. Projekt stanowi interdyscyplinarne przedsięwzięcie studentów kilku wydziałów, realizujących prace w ramach działalności SKN Footprint. W wyniku projektu opracowana zostanie technologia wytwarzania cienkościennych elementów z kompozytu mineralnego zbrojonego tekstyliami i zbrojeniem rozproszonym (włókna). W ramach działań badawczych studenci opracują skład betonu, wykonają elementy cienkościenne, określą właściwości fizyczne i mechaniczne matrycy cementowej i kompozytu. Zadaniem badawczym będzie dobranie składu i rodzaju wzmocnienia w celu zapewnienia odpowiednich parametrów wytrzymałościowych przy jak najmniejszej grubości elementu. Konieczne będzie też zaprojektowanie kształtu łodzi oraz sposobu jej wykonania, a także zapewnienie szczelności kadłuba.   13. „Podwawelskie ogrody deszczowe” (realizują studenci z WA; opieka naukowa: dr hab. inż. arch. Patrycja Haupt, prof. PK, dr hab. inż. arch. Katarzyna Hodor, prof. PK, dr inż. arch. Elżbieta Kusińska)   Zamierzeniem projektu jest podniesienie jakości przestrzeni sąsiedzkich poprzez wprowadzenie rozwiązań sprzyjających retencji wody deszczowej – ogrodów deszczowych. W większości polskich zespołów mieszkaniowych woda opadowa jest odprowadzona do kanalizacji burzowej, co powoduje obciążenie tej sieci i brak wykorzystania potencjału estetycznego i użytkowego wody. Celem badania jest określenie potencjału i korzyści płynących z takiego rozwiązania w zespole wielorodzinnym na podstawie jednego z krakowskich osiedli. Efektem projektu będzie katalog rozwiązań  z wytycznymi dotyczącymi realizacji takiego zamierzenia z użyciem konkretnych elementów, systemów i roślin.   14. „Polimerowy system dostarczania substancji czynnej w leczeniu atopowego zapalenia skóry (AZS)” (realizują studenci z WIMiF; opieka naukowa: dr inż. Sonia Kudłacik-Kramarczyk, dr inż. Anna Drabczyk, mgr inż. Magdalena Bańkosz)   Atopowe zapalenie skóry to przewlekła choroba dermatologiczna, której towarzyszy m.in. przesuszenie skóry, a także nasilony świąd, przy czym miejscowo dochodzi także do infekcji bakteryjnej oraz wystąpienia stanu zapalnego. Proponowane systemy polimerowe zostały zaprojektowane tak, aby wspomagać procesy regeneracyjne zmienionej chorobowo skóry poprzez pochłanianie wysięku z rany, chronienie rany przed środowiskiem zewnętrznym, a także uwalnianie do rany substancji terapeutycznych o działaniu antybakteryjnym, przeciwwirusowym, nawilżającym oraz odżywczym. Dodatkową zaletą proponowanych systemów jest metoda ich otrzymywania – bezodpadowy i szybki proces fotopolimeryzacji – podczas której ma miejsce jednoczesna sterylizacja za pomocą promieniowania UV.   15. „Robot kroczący” (realizują studenci z WM; opieka naukowa: dr inż. Waldemar Małopolski)   Studenci dążą do opracowania robota kroczącego, sterowanego zdalnie bądź autonomicznie, którego głównym zastosowaniem polega na zastąpieniu człowieka w sytuacjach zagrażających zdrowiu lub życiu.   16. „SmartGels” (realizują studenci z WIMiF; opieka naukowa: dr hab. inż. Bożena Tyliszczak, prof. PK, mgr inż. Magdalena Bańkosz)   W ramach projektu planowane jest otrzymanie żeli polimerowych SmartGels wrażliwych na bodźce zewnętrzne. W zależności od substancji jakimi będą modyfikowane, mogą znaleźć zastosowanie jako materiały fotochromowe lub biomateriały opatrunkowe. Przejście fazowe inteligentnych żeli może być wywołane przez szereg bodźców fizycznych (temperatura, światło) lub chemicznych (pH, obecność ściśle określonych cząsteczek chemicznych).   17. „Wentylacja zapewniająca Zdrowy Mikroklimat (WZM)” (realizują studenci z WA i WIL; opieka naukowa: dr hab. inż. arch. Patrycja Haupt, prof. PK, dr inż. Małgorzata Fedorczak-Cisak, dr hab. inż. Alicja Kowalska-Koczwara, prof. PK, dr inż. Jarosław Müller, prof. PK)   Zespół studentów z Wydziału Architektury i Wydziału Inżynierii Lądowej chce zaprojektować i wykonać innowacyjny systemu wentylacji dedykowanej dla budynków zeroenergetycznych. Innowacyjność projektu będzie polegała na zaprojektowaniu geometrii wszystkich elementów systemu, tak, aby zapewniały one komfort użytkowy, w szczególności akustyczny. Elementy zostaną wydrukowane na drukarce 3D, co jest kolejną innowacją. Mieszanka do druku zostanie dobrana specjalnie tak, aby dodatkowo system oczyszczał wprowadzane powietrze. Dodatkowo, w ramach projektu zostaną przeprowadzone badania sposobu wpływu roślin na poprawę mikroklimatu w obiekcie.   18. „Zbrojona masa kompozytowa na bazie materiałów odpadowych do zastosowania zwłaszcza w konstrukcjach mostowych” (realizują studenci z WIiTCh i WIL; opieka naukowa: dr inż. Krzysztof Adam Ostrowski)   Celem przedsięwzięcia jest zaprojektowanie i objęcie ochroną prawną zbrojonej masy kompozytowej na bazie materiałów odpadowych. W dzisiejszych czasach, w inżynierii lądowej kładzie się duży nacisk na odpowiedzialną gospodarkę odpadami oraz ich ponowne zastosowanie w nowych produktach (konstrukcjach), co wpisuje się w trendy budownictwa zrównoważonego i przyczynia do zmniejszenia śladu węglowego. W mieszance kompozytowej zostaną zastosowane włókna pochodzące z zużytych elementów farm wiatrowych (łopat turbin wiatrowych) oraz odpadowa mączka bazaltowa, które zostaną połączone z lepiszczem (żywicą epoksydową) w różnych proporcjach. Pozwoli to na uzyskanie optymalnej pod względem wytrzymałościowym i reologicznym masy naprawczej, która będzie mogła być stosowana w inżynierii lądowej – szczególnie w konstrukcjach mostowych – jako wypełnienie spękań, kotwa chemiczna i nawierzchnia chodników. Rozwiązanie ma charakter innowacyjny z uwagi na brak stosowania mikrozbrojenia w powszechnie stosowanych masach naprawczych.   19. „Zdalny system indywidualnej oceny stanu zdrowia pracowników przemysłu drzewnego” (realizują studenci z WIEiK; opieka naukowa: dr inż. Anna Romańska, inż. Maciej Gibas, dr inż. Marek Dudzik)   Co roku wśród drwali i pilarzy odnotowuje się wiele wypadków śmiertelnych oraz powodujących  stały uszczerbek na zdrowiu. Celem studentów z PK jest opracowanie systemu w formie opaski, badającego podstawowe funkcje życiowe takie jak puls, tętno, saturacja krwi i częstotliwość oddechu, na podstawie których można stwierdzić aktualny stan zdrowia osoby która ją nosi. W sytuacji, gdy jeden z parametrów znacząco odbiegnie od ustalonej normy, system automatycznie  wysyła komunikat powiadamiający odpowiednie  służby  lub  osobę, której pracownik podlega.   20. „Zielona synteza i zastosowanie nowej generacji biodegradowalnych preparatów dla rolnictwa” (realizują studenci z WIiTCh; opieka naukowa: dr hab. inż. Radomir Jasiński, prof. PK)   Przedmiotem projektu jest opracowanie ogólnej metody selektywnej syntezy pochodnych nikotyny. Związki tego rodzaju są obecnie stosowane w roli środków ochrony roślin, jednak charakteryzują się pewnymi wadami, które postara się wyeliminować zespół z Politechniki.       Projekt rezerwowy 21. „Mobilna stacja diagnostyczno-pomiarowa”(realizują studenci z WIEiK i WM; opieka naukowa: mgr inż. Łukasz Sołtysek)   Projekt zakłada zaprojektowanie oraz zbudowanie „Mobilnej stacja diagnostyczno-pomiarowej” wraz z infrastrukturą przynależną do niej w laboratorium stacjonarnym. Wszystko po to, by poszerzyć jej możliwości dla złożonych systemów zasilająco-sterujących w energetyce oraz przemyśle ciężkim. Mobilna stacja będzie miała formę walizki z układami do monitorowania odbiorów elektrycznych.     FutureLab PK wyróżnił też w konkursie dwa projekty-inicjatywy, w które chciałby zaangażować się jako patron: EKOkampus i OpenInnovationLivingLab.   (bk, FutureLab)         {fastsocialshare}

Spotkaj się z przedstawicielami PK podczas Krakowskiego Salonu Maturzystów

    We wtorek i środę, a więc 27 i 28 września w Auditorium Maximum UJ przy ul. Krupniczej 33 odbędzie się – organizowany przez Fundację Edukacyjną „Perspektywy” – Krakowski Salon Maturzystów. Udział w wydarzeniu wezmą przedstawiciele Politechniki Krakowskiej.   Stoisko PK będzie zlokalizowane w sali wystawowej na II piętrze gmachu przy Krupniczej. To okazja do lepszego poznania PK i jej oferty edukacyjnej, zasad rekrutacji oraz tych aspektów, które przyszłych studentów interesują najbardziej. Ponadto, uczestnicy otrzymają materiały z przydatnymi informacjami dotyczącymi PK i kierunków studiów. Na tegorocznych maturzystów i wszystkich zainteresowanych czekać będą pracownicy Działu Promocji i Działu Kształcenia, którzy chętnie odpowiedzą na wszystkie pytania. Stoisko Politechniki będzie dokładnie oznaczone.    27 września o godz. 10.00 w inauguracji Krakowskiego Salonu Maturzystów (Duża Aula) weźmie udział rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Białkiewicz. Wcześniej, o godz. 9.30 w Małej Auli Auditorium Maximum odbędzie się prezentacja dotycząca Politechniki Krakowskiej, jej oferty i możliwości, które uczelnia stwarza swoim studentom. Wystąpienie przygotował Dział Promocji PK. Prezentacja na temat Politechniki została zaplanowana także w drugim dniu – 28 września (godz. 9.30).    Szczegóły dotyczące Krakowskiego Salonu Maturzystów, w tym plan stoisk, tutaj.            W tym tygodniu również uczniowie z Rzeszowa będą mieli okazję spotkać się z przedstawicielami PK podczas tamtejszego Salonu Maturzystów (29-30 września, Politechnika Rzeszowska, Aleja Powstańców Warszawy 12). We wrześniu PK uczestniczyła też w targach kieleckich (Kielecki Salon Maturzystów – 6 września) oraz gliwickich (Śląski Salon Maturzystów – 19-20 września). Ponadto, Dział Promocji i pracownicy naukowi Wydziału Architektury wzięli udział w Dniu Otwartym Uczelni Partnerskich, który został zorganizowany 24 września przez I Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Śniadeckiego w Siemianowicach Śląskich.    (bk)     Na zdjęciach, Krakowski Salon Maturzystów (27.09.2022 r.) / fot. Jan Zych         {fastsocialshare}

Naukowcy z Politechniki Krakowskiej pracują nad detektorem fałszywych treści w przestrzeni publicznej

    Na Politechnice Krakowskiej trwają prace nad wykrywaczem deepfake’ów w treściach wideo, audio i obrazach. Rozprzestrzeniane m.in. w Internecie, zwłaszcza w mediach społecznościowych, fałszywe materiały tego typu stają się coraz bardziej niebezpieczne. Mogą być narzędziem cyberprzestępstw, a także politycznej walki i społecznych manipulacji. Naukowcy Politechniki Krakowskiej do walki z deepfake’ami chcą użyć ich … własnej broni – nowoczesnych technik opartych na sieciach neuronowych i metodach uczenia głębokiego. Prace nad projektem pt. „Detekcja zmanipulowanych treści audio-wideo w celu ochrony przed rozprzestrzenianiem wiadomości o charakterze deepfake” prowadzone są w ramach I konkursu „Infostrateg” Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Zespół z PK otrzymał na nie dofinansowanie w wysokości blisko 4 mln zł.   – Zakładamy, że te same lub pokrewne metody uczenia maszynowego, które są wykorzystywane do produkcji treści typu deepfake, mogą być użyte do detekcji zmanipulowanych treści – mówi kierownik projektu dr hab. inż. Michał Bereta, prof. PK z Wydziału Informatyki i Telekomunikacji Politechniki Krakowskiej. W finale prac jego zespołu powstanie automatyczny system do weryfikacji treści typu obraz/dźwięk/wideo, z którego będą mogli korzystać m.in. pracownicy mediów, redakcje, agencje PR i inne podmioty, chroniące wizerunek swoich klientów i produktów, portale internetowe i społecznościowe, policja i inne służby zapewniające bezpieczeństwo, także organizacje pozarządowe i wszyscy zainteresowani sprawdzaniem wiarygodności treści. – Stworzymy narzędzie, które będzie w stanie szybko ocenić, czy badany materiał – zdjęcie, materiał wideo, materiał audio – jest autentyczny, zmanipulowany, czy też całkowicie wykreowany za pomocą metod generatywnych. Wykrywacz może mieć formę prostego w obsłudze serwisu internetowego, który oceni dany materiał albo konkretny adres internetowy i wszystkie dostępne pod nim materiały graficzne, wideo i audio. Można też będzie stale monitorować dany adres internetowy albo – chroniąc konkretną osobę przed atakami typu deepfake – pojawiające się w sieci materiały z jej udziałem – mówi Michał Bereta.     Deepfake – co to jest?   Zjawisko deepfake jest stosunkowo nowe – datowane na rok 2017, gdy użytkownik internetowego forum Reddit o nazwie „deepfakes” zapoczątkował niechlubny trend udostępniania filmów pornograficznych, w których zamiast twarzy aktorek umieszczano twarze znanych celebrytek. Do osiągnięcia tego efektu użyte zostały nowoczesne techniki oparte na sieciach neuronowych i metodach uczenia głębokiego. Już wcześniej, po zaproponowaniu w roku 2014 sieci GAN (Generative Adversarial Networks), czyli modeli będących w stanie generować nowe obrazy, pojawiły się niesamowite możliwości zastosowań sieci neuronowych w wirtualnych manipulacjach treściami. Sztandarowym przykładem była możliwość preparowania zdjęć ludzi, którzy nigdy nie istnieli (łatwy dostęp do serwisu z takimi zdjęciami, ułatwia np. tworzenie fałszywych kont w serwisach społecznościowych).    Obecnie najczęściej jako deepfake rozumie się jakąkolwiek nieprawdziwą informację, która rozprzestrzenia się wirusowo zazwyczaj poprzez media społecznościowe bądź kanały medialne niezbyt dbające o weryfikację źródeł dystrybuowanych przez siebie informacji. W bardziej wąskim i specjalistycznym znaczeniu, termin ten opisuje zawartość medialną, zazwyczaj video lub audio, która wygenerowana została z wykorzystaniem metod obliczeniowych sztucznej inteligencji (SI), nowoczesnych metod uczenia głębokiego. Nazwa deepfake wzięła się z połączenia „deep learning” (ang. głębokie uczenie)  oraz „fake”(fałszywy).     „Fałszywką” w demokrację   – W ostatnich latach użycie nowoczesnych metod obliczeniowych SI lawinowo się rozpowszechniło, również na obszary związane ze sceną i życiem politycznym. To sprawia, że problematyka deepfake została zauważona szerzej – zarówno w mediach, jak i w świadomości decydentów politycznych oraz różnego rodzaju organizacji dbających o porządek społeczny. Dostrzegać zaczęto wiele zagrożeń, nie tylko możliwość osobistego zniesławienia, jak w przypadku zmanipulowanych filmów pornograficznych, ale również możliwość wykorzystania tego typu materiałów do nieczystej gry politycznej, a nawet zakłócania procesu wyborczego w krajach demokratycznych – mówi prof. Bereta.    Naukowe zainteresowanie  wypracowaniem metod rozpoznawania deepfake’ów pojawiło się wcześniej, zaraz za technikami wytwarzania takich materiałów audio/wideo. Za tym idzie z kolei zainteresowanie rynku komercyjnymi rozwiązaniami do detekcji deepfake’ów. W skali światowej pojawiają się pierwsze próby oferowania usług weryfikacji treści, ale – m.in. ze względów bezpieczeństwa pracujące nad nimi firmy – nie upubliczniają szczegółów implementacyjnych swoich modeli detekcyjnych. – Produkty tego typu jak wykrywacz, nad którym pracujemy w Krakowie, pozostają często w zasobach państw, w których powstają – podkreśla ekspert Politechniki. – W naszym rozwiązaniu zaproponujemy unikatowe techniki obliczeniowe, na rynku polskim nie są znane jeszcze rozwiązania odpowiadające naszemu funkcjonalnością i dostępnością.      Naukowa broń do detekcji   W narzędziu do detekcji deepfaków naukowcy z PK zamierzają zastosować nie tylko sieci neuronowe, lecz również opracować specjalne lokalne deskryptory, optymalizację rozwiązań z wykorzystaniem ewolucyjnych algorytmów optymalizacyjnych oraz rozwiązania hybrydowe. – Elastyczna implementacja modeli detekcyjnych pozwoli na ich zintegrowanie z zewnętrznymi rozwiązaniami za pomocą specjalnego API. Rozwiązanie nie będzie miało charakteru zamkniętego. Nawet po zakończeniu prac nad projektem modele detekcyjne będą mogły być dostosowywane do nowych rodzajów materiałów deepfake poprzez analizowanie nowych danych trenujących – zapowiada prof. Michał Bereta.    W projekcie planowany jest rozwój metod wykrywania materiałów deepfake, zarówno w postaci pojedynczych obrazów, jak i nagrań wideo. Wykorzystane w tym celu zostaną różne metody uczenia maszynowego, nie tylko sztuczne sieci neuronowe. Planowane jest również wykorzystanie algorytmów wykrywania anomalii, jak również wykorzystanie ewolucyjnych algorytmów w celu optymalizacji lokalnych deskryptorów obrazów, tak by opracowane w ten sposób deskryptory były bardziej skuteczne w wykrywaniu charakterystycznych błędów i niedociągnięć metod generowania materiałów deepfake.            Trwa wyścig zbrojeń   Naukowcy Politechniki Krakowskiej prognozują, że podobnie jak pomiędzy twórcami wirusów komputerowych oraz autorami programów antywirusowych trwa nieustający wyścig zbrojeń, tak podobna sytuacja będzie miała miejsca pomiędzy twórcami materiałów deepfake a badaczami SI, którzy będą się starali opracować jak najlepsze metody ich wykrywania. – Pojawienie się głośnych medialnie przypadków prób groźnego wykorzystania fałszywych materiałów w celu walki politycznej, zniesławienia bądź oszustwa czyni nasz projekt jeszcze bardziej pożądanym rynkowo – uważa prof. Michał Bereta.    Prace nad projektem pt. „Detekcja zmanipulowanych treści audio-wideo w celu ochrony przed rozprzestrzenianiem wiadomości o charakterze deepfake” prowadzone są w ramach I konkursu „Infostrateg” Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Zespół naukowców z Politechniki Krakowskiej (dr hab. inż. Michał Bereta, prof. PK, dr inż. Paweł Jarosz, dr Adam Marszałek, wspierani przez dr. hab. Pawła Karczmarka, prof. Politechniki Lubelskiej) otrzymał na nie dofinansowanie w wysokości blisko 4 mln zł. Głównym celem badań naukowych i prac rozwojowych w ramach programu „Infostrateg” jest rozwój polskiego potencjału SI poprzez opracowanie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję i blockchain, a mających bezpośrednie zastosowanie w praktyce.    (mas)     Grafiki użyte w tekście przedstawiają wygenerowane sztucznie zdjęcia nieistniejących ludzi z podpowiedzią dla wykrywaczy treści typu deepfake               {fastsocialshare}  

Energetyka w chmurze na Politechnice Krakowskiej przy wsparciu ABB

    Studenci i doktoranci Politechniki Krakowskiej mogą poznawać przemysł 4.0 nie tylko w teorii. Wkrótce w ramach zajęć na Wydziale Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej zaczną tworzyć symulacje z wykorzystaniem cyfrowej rozdzielnicy, podłączonej do chmury obliczeniowej. Technologia, którą dostarczy firma ABB, posłuży m.in. do prowadzenia projektów badawczych na potrzeby sektorów energetyki zawodowej i przemysłu. To nowy obszar w trwającej już na wielu polach współpracy Politechniki Krakowskiej i ABB.    By przybliżyć studentom zagadnienia i możliwości rozwiązań dla przemysłu 4.0, Politechnika Krakowska podpisała list intencyjny o współpracy ze spółką ABB w Polsce. Od dłuższego czasu pracownicy firmy ABB angażują się w życie uczelni prowadząc m.in. wykłady i szkolenia. W minionym roku ABB i Politechnika Krakowska otworzyły Centrum Materiałów Funkcjonalnych i Zaawansowanych Procesów Wytwarzania (CEFUMA). Tym razem współpraca przeniosła się do laboratorium Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej, gdzie na początku 2022 r. stanie inteligentna rozdzielnica niskiego napięcia. Urządzenie zostanie podłączone do chmury obliczeniowej i zintegrowane ze stanowiskami laboratoryjnymi, na których już zainstalowano aparaturę zasilającą i nadzorczą ABB, m.in. zabezpieczenia silnikowe nn, sterowniki programowalne, układy pomiarowe, terminale zabezpieczeniowe Sn.      – W laboratorium Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej mamy działający model systemu elektroenergetycznego, który w przyszłości inżynierowie będą obsługiwali w zakładach produkcyjnych i energetycznych. To najnowsza technologia dostępna na rynku. Dzięki niej wspólnie ze studentami możemy przeprowadzać badania z obszaru energetyki konwencjonalnej. W przyszłym roku postaramy się stworzyć nowe zastosowanie dla cyfrowej rozdzielnicy i opracować rozwiązanie, które zapewni ciągłość działania procesu technologicznego, nawet gdy w układzie nastąpi zanik napięcia – mówi mgr inż. Łukasz Sołtysek z WIEiK PK, kierownik projektu „Badania zabezpieczeń niskiego napięcia w standardzie rozdzielnicy cyfrowej, wpisującej się w koncepcję Przemysłu 4.0.” Celem projektu jest stworzenie systemu bezpieczeństwa, który w przyszłości mógłby zapobiegać nawet tak wielkim awariom jak blackout i długotrwała przerwa w dostawie energii elektrycznej, grożąca katastrofalnymi  skutkami społecznymi i gospodarczymi.   Wszystkie urządzenia w politechnicznym laboratorium będą ze sobą połączone i wpięte do chmury obliczeniowej, tak jak to ma miejsce w rzeczywistych rozwiązaniach przemysłowych. Rolę nadrzędnego systemu, agregującego dane ze wszystkich odbiorników w laboratorium (w tym z rozdzielnicy) będzie pełnić ABB Ability Energy and Asset Manager, do którego dostęp możliwy jest za pośrednictwem urządzeń podłączonych do Internetu np. urządzeń mobilnych. To bardzo użyteczne, także w sytuacji nauki zdalnej.    – Jeszcze kilka lat temu wiedza o przetwarzaniu w chmurze obliczeniowej była zarezerwowana dla działów IT. Obecnie trend ten ulega zmianie, a jego znaczenie dla inżynierów poszczególnych działów technicznych rośnie z roku na rok. Młodzi ludzie powinni więc poznawać możliwości takich technologii już w trakcie studiów. To dziś wymóg rynku pracy i jedna z bardziej istotnych kompetencji w przemyśle i energetyce, które w coraz większym stopniu korzystają z cyfryzacji – mówi Radosław Dudzik z ABB.    ABB od ponad 20 lat współpracuje ze środowiskiem akademickim w Polsce. Z Politechniką Krakowską realizuje wspólne projekty nie tylko w Centrum Materiałów Funkcjonalnych i Zaawansowanych Procesów Wytwarzania (CEFUMA), ale też patronując kilku politechnicznym kierunkom studiów. Studenci uczelni korzystają ze wsparcia ekspertów firmy także w ramach Koła Naukowego ABB. To w nim powstały tak unikatowe projekty jak biomimetyczna proteza dłoni sterowana impulsami EMG czy proteza kończyny dolnej dla baletnicy, opracowane przez studentki Wydziału Mechanicznego PK Agnieszkę Tkaczyk oraz Zuzannę Gwiazdonik i Annę Wątek. Studenci PK mogą również odbywać praktyki i staże w Korporacyjnym Centrum Technologicznym ABB w Krakowie. Firma wspiera nie tyko uczelnie z Krakowa, ale też z Wrocławia i Gdańska.    (mas, abb)     Fot. Jan Zych         {fastsocialshare}

Dr inż. Stanisław Czernik, konstruktor wieży widokowej w Krynicy-Zdroju, z nagrodą „Małopolski Inżynier Budownictwa”

    Dr inż. Stanisław Czernik (na zdjęciu / fot. Jan Zych) z Wydziału Architektury, konstruktor wieży widokowej ze ścieżką przyrodniczo-edukacyjną w koronach drzew w Krynicy-Zdroju, odebrał podczas gali branży budowlanej i architektonicznej statuetkę „Małopolski Inżynier Budownictwa” za 2019 r. (kategoria: Projektowanie). Nagroda została przyznana w 2020 r., ale – w związku z sytuacją epidemiczną – jej wręczenie odbyło się w październiku br.    Konkurs „Małopolski Inżynier Budownictwa” organizowany jest od 2009 r. Nagradzani są w nim inżynierowie będący członkami Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w Krakowie. Laureatami mogą też zostać członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, ale za wybitne osiągnięcia dotyczące obiektów budowlanych oddanych do użytku na terenie Małopolski. Uroczysta gala wręczenia nagród odbyła się w październiku w Operze Krakowskiej. Wziął w niej udział m.in. minister infrastruktury Andrzej Adamczyk.    Zdobywca statuetki „Małopolski Inżynier Budownictwa” w kategorii Projektowanie – dr inż. Stanisław Czernik – studiował na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej. Pracę magisterską pt. „Projekt konstrukcyjno-budowlany pensjonatu w stylu zakopiańskim” obronił w 2010 r. Od 2018 r. pracuje na Wydziale Architektury PK (Katedra Projektowania Architektoniczno-Budowlanego). Prowadzi ze studentami następujące przedmioty: „Konstrukcje budowlane”, „Mechanika budowli”, „Projektowanie zintegrowane” oraz fakultet „Zagadnienia konstrukcyjne w krajobrazie”.    W 2019 r. w Krynicy-Zdroju otwarta została pierwsza w Polsce wieża widokowa ze ścieżką edukacyjną wijącą się wśród koron drzew, według projektu architektów Jana Karpiela „Bułecki” i Wojciecha Trzebuni „Twardego”. Za konstrukcję obiektu odpowiadał zespół pod kierunkiem Stanisława Czernika. Przedsięwzięcie uzyskało tytuł „Budowa Roku 2019” (nagroda I stopnia). Wieża zlokalizowana jest w lasach pasma Jaworzyny Krynickiej. Liczy 49,5 m wysokości. Prowadzi do niej – wznosząca się stopniowo – trasa edukacyjna podpierana przez 18 wież i 87 słupów. Ścieżka mierzy 1030 m i jest obecnie najdłuższą tego typu realizacją w Polsce, cieszącą się dużą popularnością wśród turystów. Dr inż. Stanisław Czernik poświęcił tematyce wież i platform widokowych swoją rozprawę doktorską, którą obronił w 2021 r. na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej.    Jednym z podstawowych celów dysertacji była próba kompleksowej analizy współcześnie występujących form strukturalnych i zastosowań funkcjonalnych wież i platform widokowych, które dostosowywane są do obsługi ruchu turystycznego wraz z oceną możliwości spełnienia wymogów w zakresie użytkowania ich przez osoby o ograniczonej zdolności ruchowej oraz małe dzieci. Ponadto autor podjął próbę sformułowania zasad kształtowania form architektonicznych wież i ścieżek napowietrznych zlokalizowanych w chronionych obszarach przyrodniczych z określeniem zalecanych systemów posadowienia takich obiektów.   W swojej pracy zawodowej dr inż. Stanisław Czernik brał udział w działaniach związanych z ochroną Zamku Królewskiego na Wawelu, Łazienek Królewskich w Warszawie czy ruin zamku w Czorsztynie i Mirowie. Sporządzał projekty konstrukcyjne stadionów piłkarskich (Stadion Miejski w Łodzi, stadion GKS Tychy), budynków użyteczności publicznej (np. Przyrodniczo-Medyczne Centrum Badań Innowacyjnych w Rzeszowie), budynków wielorodzinnych, a także wież widokowych w Kurzętnikach koło Ostródy oraz w Rzykach koło Andrychowa.    (bk)           {fastsocialshare}

Nagrody Generalnego Konserwatora Zabytków i Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków dla prac z PK

    Poznaliśmy laureatów Konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków RP oraz Zarządu Głównego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków na najlepsze prace studialne, naukowe oraz popularyzatorskie, dotyczące ochrony zabytków i muzealnictwa. W gronie nagrodzonych nie mogło zabraknąć autorów związanych z Wydziałem Architektury Politechniki Krakowskiej.    Na konkurs wpłynęło 47 prac – 8 doktorskich, 29 magisterskich, 1 inżynierska, 4 wieńczące studia podyplomowe oraz 5 opracowań naukowych – z następujących uczelni i instytucji: Politechnika Krakowska, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Politechnika Warszawska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wyższa Szkoła Techniczna w Katowicach, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Politechnika Wrocławska, Instytut Kaszubski w Gdańsku, Fundacja Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej, Muzeum w Gliwicach, Instytut Myśli Polskiej im. Wojciecha Korfantego.   Po zapoznaniu się z pracami, Komisja Konkursowa przyznała 10 nagród, każda w wysokości 5 tys. zł oraz 11 wyróżnień. W kategorii książka (monografia naukowa) nagrodę zdobyła dr inż. arch. Anna Staniewska z Katedry Architektury Krajobrazu Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Autorka została doceniona za monografię pt. „Obłędne Ogrody. Idea krajobrazu terapeutycznego w kompozycji zespołów szpitali psychiatrycznych XIX i początku XX wieku”, przedstawiającą genezę i ewolucję, a także interdyscyplinarne korzenie kształtowania krajobrazu jako wsparcia terapii w dawnych zakładach dla osób chorych psychicznie. Opierając się na obszernej bazie źródłowej, dr inż. arch. Anna Staniewska opisała przestrzeń kulturową charakterystyczną dla otoczenia szpitali psychiatrycznych z przełomu XIX i XX w., które lokowano w drobiazgowo zaprojektowanych parkach, nierzadko budując w pobliżu obiekty gospodarcze i ogrody użytkowe, umożliwiające realizację terapii zajęciowej. W pracy przywołano szereg modelowych europejskich przykładów klinik, które wiodły prym w okresie, gdy rodziła się psychiatria jako osobna gałąź medycyny. Książka „Obłędne Ogrody” została opublikowana w 2020 r. przez Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, które – właśnie za tę monografię – zdobyło Wyróżnienie Rektora Uniwersytetu Warszawskiego dla Publikacji Akademickiej w Dziedzinie Nauk Społecznych i Humanistycznych (2021 r.).    W kategorii praca doktorska nagrodę otrzymała m.in. dr inż. arch. Dominika Długosz – autorka obronionej na Wydziale Architektury PK rozprawy pt. „Adaptacja zabytkowych kościołów katolickich do nowych funkcji na wybranych przykładach w Polsce oraz Europie zachodniej” (promotor: prof. dr hab. inż. arch. Andrzej Kadłuczka). Mgr inż. arch. kraj. Aleksandra Skrzypek została jedną z laureatek w kategorii praca magisterska. Komisja nagrodziła jej dyplom pt. „Rewitalizacja obszaru dawnych klinik w dzielnicy Wesoła w Krakowie” (promotor: dr hab. inż. arch. Katarzyna Hodor, prof. PK; współpromotor: dr inż. arch. kraj. Miłosz Zieliński).    Więcej informacji na temat Konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków RP oraz Zarządu Głównego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków tutaj.    (bk)             {fastsocialshare}

Pracownicy PK w prestiżowym rankingu najbardziej wpływowych ludzi nauki na świecie

    Naukowcy z Politechniki Krakowskiej zostali sklasyfikowani w najnowszej edycji prestiżowego rankingu TOP 2%, zawierającego nazwiska badaczy, których publikacje są najczęściej cytowane przez innych autorów.   Zestawienie najbardziej wpływowych ludzi nauki na świecie opracowywane jest przez Uniwersytet Stanforda, wydawnictwo Elsevier i firmę SciTech Strategies. Ranking zawiera uszeregowane nazwiska 2 proc. naukowców, których publikacje są najczęściej cytowane przez innych autorów. Całość dorobku naukowego poszczególnych badaczy we wszystkich dziedzinach nauki, oceniana jest według indeksu bibliometrycznego, który uwzględnia następujące kryteria: indeks Hirscha, liczbę cytowań (z uwzględnieniem autocytowań), Impact Factor, miejsce i rolę na liście autorów (pierwsze, ostatnie miejsce).   Na liście TOP 2% uwzględniono prawie 190 tys. osób z całego świata – specjalistów z 22 dyscyplin podzielonych na 176 bardziej szczegółowych dziedzin. W zestawieniu znalazło się 957 badaczy pracujących w polskich ośrodkach naukowych.      Pracownicy Politechniki Krakowskiej na liście TOP 2%:  prof. dr hab. inż. Krzysztof Pielichowski (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Dariusz Bogdał (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Jan Taler (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) prof. dr hab. inż. Jarosław Handzlik (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) dr Marek Malinowski (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) prof. dr hab. inż. Dawid Taler (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) dr hab. inż. Lesław Bieniasz, prof. PK (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) dr hab. inż. Sławomir Wybraniec, prof. PK (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Aleksander Muc (Wydział Inżynierii Materiałowej i Fizyki) dr hab. inż. Radomir Jasiński, prof. PK (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej)   Na stronie z wynikami rankingu TOP 2% zostało też opublikowane zestawienie osób, których publikacje były najczęściej cytowane przez innych autorów w 2020 r.     Pracownicy Politechniki Krakowskiej na liście TOP 2% za rok 2020: dr hab. inż. Paweł Pławiak, prof. PK (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) prof. dr hab. inż. Krzysztof Pielichowski (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Dawid Taler (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) prof. dr hab. inż. Jan Taler (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) dr hab. inż. Izabela Hager, prof. PK (Wydział Inżynierii Lądowej) prof. dr hab. inż. Edyta Plebankiewicz (Wydział Inżynierii Lądowej)  prof. dr hab. inż. Aleksander Prociak (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) dr hab. inż. Radomir Jasiński, prof. PK (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Dariusz Bogdał (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. Stanisław Drożdż (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) dr hab. inż. Sławomir Wybraniec, prof. PK (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) dr hab. inż. Jacek Pietraszek, prof. PK (Wydział Mechaniczny) prof. dr hab. inż. Aleksander Muc (Wydział Inżynierii Materiałowej i Fizyki) dr Marek Malinowski (Wydział Informatyki i Telekomunikacji)     Lista TOP 2% dostępna jest na stronie internetowej: elsevier.digitalcommonsdata.com             {fastsocialshare}  
PK_WIiTCh_RGB

//administracja www - logowanie