Skip to content

Aktualności PK

Prof. Agnieszka Sobczak-Kupiec powołana w skład Komitetu Polityki Naukowej

    Prof. dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej została 28 maja br. powołana przez ministra nauki Dariusza Wieczorka w skład Komitetu Polityki Naukowej – organu pomocniczego ministra. Obecna kadencja tego 12-osobowego gremium potrwa do 2027 r.   Komitet Polityki Naukowej jest organem pomocniczym ministra w zakresie polityki naukowej państwa. Do jego głównych zadań należy udzielanie pomocy szefowi resortu nauki przy opracowywaniu: dokumentów dotyczących rozwoju nauki oraz polityki naukowej i innowacyjnej, projektu budżetu państwa i planu finansowego określającego środki finansowe na naukę, krajowych i zagranicznych priorytetów inwestycyjnych. KPN opiniuje również: projekty aktów normatywnych dotyczących rozwoju nauki i innowacyjności, plany działalności Narodowego Centrum Nauki i Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz sporządza merytoryczne oceny sprawozdań z ich działalności.   Kadencja Komitetu Polityki Naukowej trwa 5 lat. W nowym składzie KPN, poza prof. Agnieszką Sobczak-Kupiec, znaleźli się: dr hab. Piotr Bajor (Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego), prof. dr hab. n. med. Jakub Fichna (Zakład Biochemii na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi), prof. dr hab. Ewa Gruza (Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego), prof. dr hab. Wojciech Jakubowski (Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego), dr Andrzej Kiebała (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie), prof. dr hab. Małgorzata Kossowska (Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego), prof. dr hab. Tomasz Szapiro (Szkoła Główna Handlowa), dr Magda Szcześniak (Instytut Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego), prof. dr hab. inż. Wojciech Wolański (Wydział Inżynierii Biomedycznej Politechniki Śląskiej), dr hab. Joanna Wolszczak-Derlacz (Wydział Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej), dr hab. inż. Jacek Wróbel (Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie). Spośród członków Komitetu co pół roku wybierany jest przewodniczący. Jako pierwszy funkcję tę pełnił będzie prof. Tomasz Szapiro.   Prof. dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec pracuje w Katedrze Inżynierii Materiałowej na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej. Prowadzi interdyscyplinarną działalność naukowo-badawczą na pograniczu inżynierii materiałowej, inżynierii chemicznej oraz nanotechnologii. Jej zainteresowania naukowe są związane z biomateriałami, w tym kompozytami do rekonstrukcji tkanki kostnej, chrzęstnej i zastosowań stomatologicznych oraz nanomateriałami, m.in. do zastosowań medycznych i farmaceutycznych. Jest autorką lub współautorką ponad 100 publikacji w recenzowanych czasopismach naukowych, licznych patentów i zgłoszeń patentowych. Kierowała oraz była wykonawcą kilkunastu projektów badawczych, w tym finansowanych ze środków: Narodowego Centrum Nauki, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Obecnie kieruje projektem OPUS pn. „Hierarchiczne podejście do inżynierii tkanki kostno-chrzęstnej OsteoHierarch” (finansowany przez Narodowe Centrum Nauki) oraz „Hybrydowe materiały do stymulowania produkcji kolagenu w skórze” w ramach programu Studenckie Koła Naukowe tworzą innowacje, finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.   Prof. Agnieszka Sobczak-Kupiec angażuje się w prace licznych gremiów doradczych i zespołów eksperckich, m.in. ministerialnych, NCN, NCBR, NAWA, PARP, BGK, Komisji Europejskiej oraz RPO. Naukowczyni jest też redaktor naczelną czasopisma „Inżynieria Materiałowa”.   Wynalazki, które powstały w ramach prac zespołu pod jej kierownictwem zostały docenione na forum międzynarodowym – otrzymały szereg medali i wyróżnień podczas targów i wystaw, m.in. w Paryżu, Brukseli, Tajpej, Kuala Lumpur, Seulu. Pod jej opieką naukową rozwija się na Politechnice Krakowskiej liczne grono młodych naukowców; jest promotorem wielu prac inżynierskich, magisterskich i doktorskich.   Prof. Agnieszka Sobczak-Kupiec za swoją działalność naukową została doceniona licznymi nagrodami, wyróżnieniami, odznaczeniami państwowymi, branżowymi i uczelnianymi, m.in.: Brązowym Krzyżem Zasługi, odznakę honorową Prezesa Rady Ministrów „Za Zasługi dla Wynalazczości”, stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Nagrodą Rektora PK za osiągnięcia naukowe (nagroda zespołowa), Nagrodą Rektora PK dla najmłodszego profesora (2021), Nagrodą Rektora PK dla najmłodszego doktora habilitowanego (2014), Nagrodą Rektora PK za najwyżej punktowaną publikację z partnerem zagranicznym (2017), Nagrodą Rektora PK dla autora najwartościowszych publikacji naukowych (2012). Została uhonorowana tytułem „Wynalazczyni 2017” (plebiscyt organizowany przez Federację Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT wraz SPWiR oraz czasopismem „Przegląd Techniczny” i przy wsparciu Urzędu Patentowego RP). W 2013 r. została laureatką pierwszej edycji konkursu „Innowacja jest kobietą”.   (bk, www.gov.pl, „Forum Akademickie”)     Fot. archiwum prywatne         {fastsocialshare}

Politechniczny projekt otrzymał wsparcie NCN

  Narodowe Centrum Nauki rozstrzygnęło konkursy OPUS 26 i SONATA 19. Do 485 laureatów trafi ponad 693 mln zł. Wśród nich jest dr inż. Krzysztof Ostrowski z Katedry Konstrukcji Mostowych Metalowych i Drewnianych Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej. Kierowany przez niego projekt badawczy otrzymał finansowe wsparcie wysokości 709 000 zł.   Celem konkursu SONATA 19 jest wsparcie osób rozpoczynających karierę naukową w prowadzeniu innowacyjnych badań. W związku z tym jest on skierowany do badaczek i badaczy ze stopniem doktora uzyskanym od 2 do 7 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem. W dziewiętnastej edycji SONATY do Narodowego Centrum Nauki wpłynęło 1148 wniosków, spośród których do finansowania zakwalifikowano 218 projektów na kwotę ok. 252,4 mln zł.   Wśród projektów, które uzyskały finansowanie w ramach konkursu SONATA 19 jest „Eksperymentalna ocena wpływu perforacji profili kompozytowych na nośność elementów betonowych”. Jego kierownikiem jest dr inż. Krzysztof Ostrowski z WIL PK.     Do budowy współczesnych konstrukcji inżynierskich stosowane są różne kombinacje materiałów. Z połączenia co najmniej dwóch materiałów, często o różnych właściwościach mechanicznych wykonane są konstrukcje kompozytowe, które odznaczają się nierzadko dużą nośnością, statecznością i odpornością na oddziaływania dynamiczne, a także wysoką jakością wykonania i trwałością. Są one szybsze w budowie niż konstrukcje klasyczne. W inżynierii lądowej powszechnie stosowane są polimery wzmocnione włóknem, czyli kompozyty FRP (Fibre-Reinforced Polymer). Wykorzystywane są one do wzmacniania elementów konstrukcyjnych, a także projektowania nowych konstrukcji. Jednymi z najczęściej stosowanych materiałów z grupy kompozytów FRP są polimery wzmocnione włóknem węglowym (CFRP – Carbon Fibre Reinforced Polymer). Ze względu na parametry wytrzymałościowe znalazły one szerokie zastosowanie w inżynierii. Jednak pomimo wielu zalet posiadają one niską odporność na oddziaływanie podwyższonych temperatur. Kompozyt ten może utracić swoje właściwości pod wpływem nadmiernego nagrzania np. poprzez działanie promieni słonecznych. W badaniach dr. inż. Krzysztofa Ostrowskiego wykorzystane zostaną profile kompozytowe w postaci rur wykonanych z CFRP. Rury te zastosowano wewnątrz przekroju elementów betonowych oraz jako zbrojenie zewnętrzne. Kluczową rolę w projekcie stanowi analiza wpływu otworów perforacyjnych w wewnętrznej rurze kompozytowej na nośność elementów betonowych.   – Wykonanie otworów w wewnętrznej rurze kompozytowej wpływa na zapewnienie współpracy pomiędzy poszczególnymi elementami składowymi próbek zespolonych. W warunkach podwyższonych temperatur, lokalizacja rur kompozytowych wewnątrz przekroju betonowego zmniejsza ryzyko uplastycznienia kompozytu, poprzez zewnętrzną warstwę betonu. Zaproponowane badania laboratoryjne obejmują analizę wpływu grubości i średnicy rur kompozytowych, wielkości otworów w rurach perforowanych i ich umiejscowienia oraz smukłości próbek na nośność próbek zespolonych. Celem projektu jest określenie, w jaki sposób jednoczesne zastosowanie odpowiednio przygotowanych rur kompozytowych na zewnątrz i wewnątrz przekroju wpływa na charakterystykę naprężenie – odkształcenie oraz nośność próbek – czytamy w opisie projektu zamieszczonym na stronie NCN.   Z listą wszystkich projektów rekomendowanych do finansowania w konkursach OPUS i SONATA można się zapoznać stronie NCN.         {fastsocialshare}

Na PK otwarto zmodernizowane Laboratorium Technologii Paliw Alternatywnych im. Elżbiety Skrzyńskiej-Ćwiąkalskiej

    Laboratorium Technologii Paliw Alternatywnych Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej przeszło w ostatnim czasie gruntowny remont, a także modernizację aparatury badawczej. Wszystko po to, by jeszcze lepiej służyć studentom Politechniki Krakowskiej, którzy kształcą się w dziedzinach biorafinerii, biopaliw oraz innych technologii pozyskiwania paliw alternatywnych, a także stanowić skuteczne wsparcie dla przemysłu. Odnowionej sali o numerze 640, znajdującej się w gmachu WIiTCh na kampusie przy ul. Warszawskiej 24, nadano imię prof. Elżbiety Skrzyńskiej-Ćwiąkalskiej, zmarłej w 2020 r. naukowczyni PK, inicjatorce uruchomienia w Laboratorium Technologii Paliw Alternatywnych prac doświadczalnych związanych z biopaliwami. – Prof. Elżbieta Skrzyńska-Ćwiąkalska była utalentowaną, niezwykle zaangażowaną i otwartą na nowości badaczką. Pomysł nazwania Laboratorium jej imieniem wynika z wkładu merytorycznego Pani Profesor w utworzenie i rozwinięcie tematyki biopaliw oraz syntezy alternatywnych surowców pochodzenia naturalnego na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej – mówi dr hab. inż. Piotr Michorczyk, prof. PK, dziekan WIiTCh. Uroczyste otwarcie laboratorium odbyło się 24 maja. Uczestniczyli w nim m.in. rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata, prorektor ds. nauki prof. Dariusz Bogdał, pełnomocnik rektora ds. kształcenia dr inż. Otmar Vogt, dziekan Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK prof. Piotr Michorczyk oraz Włodzisław Ćwiąkalski, mąż patronującej sali śp. Elżbiety Skrzyńskiej-Ćwiąkalskiej.   Mimo, że laboratorium chemiczne w sali 640 działa od ponad 60 lat, przeprowadzone prace remontowe oraz doposażenie w nowoczesną aparaturę badawczą, otwiera nowy rozdział w jego historii. Nazwanie pracowni chemicznej imieniem prof. Elżbiety Skrzyńskiej-Ćwiąkalskiej, stanowi też wyraz szacunku społeczności Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej, jak i całej uczelni, dla swoich wybitnych i zasłużonych pracowników, a także absolwentów. Urodzona w 1979 r. prof. Elżbieta Skrzyńska-Ćwiąkalska ukończyła studia na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej PK (specjalność: lekka technologia organiczna), broniąc z wyróżnieniem pracę pt. „Wyodrębnianie cholesterolu z lanoliny”. W czasie studiów odnosiła sukcesy sportowe, reprezentując Klub Uczelniany AZS PK na lokalnych i krajowych zawodach lekkoatletycznych w dyscyplinach rzut dyskiem i pchnięcie kulą (rekordy Akademickich Mistrzostw Polski w Lekkiej Atletyce w kategorii „uczelnie techniczne” w 1999 r.). W latach 2003-2007 Elżbieta Skrzyńska-Ćwiąkalska była słuchaczką Międzynarodowego Studium Doktoranckiego prowadzonego przez Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN, Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej PK oraz Wydział Chemii Politechniki Rzeszowskiej. Rozprawę doktorską „Badanie aktywności katalizatorów wanadowych w reakcji odwodornienia izobutanu do izobutenu w obecności ditlenku węgla” obroniła w 2007 r., prowadząc badania naukowe w Instytucie Chemii i Technologii Organicznej PK pod opieką prof. dr. hab. inż. Jana Ogonowskiego.           W 2008 r. badaczka została zatrudniona na WIiTCh. 22 czerwca 2016 r. Rada Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK na podstawie zbioru prac pt. „Katalityczna konwersja gliceryny — zagospodarowanie odpadowej frakcji z produkcji biodiesla” i innych osiągnięć naukowych, nadała jej stopień doktora habilitowanego nauk technicznych w dyscyplinie technologia chemiczna. Prace badawcze prof. Elżbiety Skrzyńskiej-Ćwiąkalskiej dotyczyły szerokiego zakresu zagadnień z pogranicza katalizy, technologii produktów małotonażowych, oleochemii oraz biopaliw. Jej zainteresowania badawcze obejmowały przede wszystkim procesy katalityczne w procesach mało i wielkotonażowych, a zwłaszcza procesy katalityczne w syntezie biopaliw ciekłych i gazowych oraz metod przekształcenia surowców odpadowych z produkcji biodiesla (gliceryna) oraz produktów przetwórstwa materiałów tłuszczowych i lignocelulozowych do produktów użytecznych. Szczególną uwagę poświęciła tematyce katalitycznej produkcji biodiesla, zwłaszcza modyfikacji jego właściwości użytkowych oraz zagospodarowaniu ubocznej frakcji glicerynowej otrzymywanej w trakcie produkcji. Prowadziła prace nad katalityczną konwersją gliceryny do bardziej wartościowych produktów, które koncentrowały się m.in. na procesach estryfikacji, kondensacji, dehydratacji i utleniania. Część z badań nad utlenianiem gliceryny w fazie ciekłej wykonała w trakcie stażów zagranicznych – dwa lata spędziła we francuskim Lille w laboratorium badawczym Unité de Catalyse et Chimie du Solide (UCCS).   Naukowczyni z zaangażowaniem zajmowała się studentami. Sprawowała opiekę nad licznymi pracami licencjackimi, inżynierskimi oraz magisterskimi. W ramach pracy dydaktycznej prowadziła zajęcia dla studentów z katalizy homogenicznej, biopaliw, surowców alternatywnych (biosurowce) i wybranych działów biotechnologii. Od 2014 r. była opiekunem naukowym Koła Naukowego Chemików, a od 2015 r. pełniła rolę koordynatorki ds. Programu Erasmus na WIiTCh PK. Współtworzyła również nowe międzynarodowe kierunki studiów jak Erasmus Mundus Bioref, w ramach których studenci mogą zgłębiać swoją wiedzę nie tylko na Politechnice Krakowskiej, ale też na uczelniach we Francji i Włoszech. Jak podkreśla dziekan Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej prof. Piotr Michorczyk: – Prof. Elżbieta Skrzyńska-Ćwiąkalska była utalentowaną, niezwykle zaangażowaną i otwartą na nowości badaczką. Pomysł nazwania Laboratorium jej imieniem wynika z wkładu merytorycznego Pani Profesor w utworzenie i rozwinięcie tematyki biopaliw oraz syntezy alternatywnych surowców pochodzenia naturalnego na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej.           Dr hab. inż. Izabela Czekaj, prof. PK z Katedry Chemii i Technologii Organicznej, mocno zaangażowana w remont i modernizację Laboratorium Technologii Paliw Alternatywnych, przypomina, że w LTPA od samego początku prowadzone były zajęcia z przedmiotu „Biopaliwa – Paliwa Alternatywne” oraz szereg innych na kierunkach technologia chemiczna i biotechnologia. – Prace realizowane w naszym laboratorium mają kluczowe znaczenie w kontekście obecnej sytuacji geopolitycznej, a więc uniezależnienia Polski od surowców nieodnawialnych, takich jak ropa naftowa, na rzecz np. odnawialnej biomasy lignocelulozowej. Prowadzimy bowiem nowatorskie badania nad waloryzacją surowców odnawialnych (np. biomasa odpadowa) w kierunku pozyskiwania biopaliw i cennych związków chemicznych. Pamiętajmy, że nasze działania zmierzają do tworzenia technologii ekologicznych, bezpiecznych dla środowiska – tłumaczy prof. Izabela Czekaj.   Do wspomnianych prac dotyczących badania paliw niezbędna jest odpowiednia aparatura, dlatego zmodernizowane politechniczne laboratorium wyposażono w: chromatografy gazowe GC MS i GC-17A, półautomatyczne aparaty do oznaczania temperatury zapłonu metodą Martensa-Penskyego oraz Clevelanda, ultratermostat i termostat zanurzeniowy, aparat do oznaczania poziomu siarki w paliwach płynnych z wykorzystaniem fluorescencji rentgenowskiej, zestaw do oznaczania właściwości niskotemperaturowych olejów napędowych z kriostatem, automatyczny aparat do oznaczania prężności par paliw, zestaw do oznaczania lepkości biopaliw. Jak wspomina prof. Czekaj, niedługo w Laboratorium Technologii Paliw Alternatywnych zostaną zainstalowane kolejne ważne stanowiska: automatyczny układ do procesu pirolizy, a także wysokociśnieniowy reaktor o 10-litrowej objętości do prowadzenia procesów waloryzacji biomasy w skali małotonażowej.   Specjalistyczny sprzęt i wiedza kadry Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej pozwalają nie tylko kształcić studentów z dziedziny biorafinerii, biopaliw i innych technologii pozyskiwania paliw alternatywnych, ale też realizować projekty wspólnie z przemysłem, angażując w nie członków Koła Naukowego Chemii i Technologii Organicznej.   Prof. Izabela Czekaj zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt związany z remontem laboratorium – bezpieczeństwo i komfort osób realizujących tam badania. – Po remoncie w sali będzie mogło równocześnie pracować 20 studentów. Przed modernizacją już przy 10-12 osobach robiło się tłoczno, co oczywiście nie wpływało korzystanie na ich naukę i pracę – dodaje naukowczyni. Remont Laboratorium Technologii Paliw Alternatywnych był możliwy dzięki wsparciu rektora Politechniki Krakowskiej oraz dziekana Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej – część wydatków pokryto z budżetu uczelni i WIiTCh. Z kolei doposażenie laboratorium umożliwiły środki z programu Erasmus Mundus Bioref, którego inicjatorką na PK była patronka sali, prof. Elżbieta Skrzyńska-Ćwiąkalska.   (bk)     Na zdjęciach, 1) tablica przed wejściem do laboratorium; 2 i 3) po lewej, rektor PK prof. Andrzej Szarata, po prawej - dziekan WIiTCh prof. Piotr Michorczyk; 4) plakat przypominający sylwetkę prof. Elżbiety Skrzyńskiej-Ćwiąkalskiej; 5) sala laboratoryjna; 6) dziekan WIiTCh pokazuje rektorowi PK jedno z urządzeń w laboratorium; 7 i 8) sala laboratoryjna / fot. Jan Zych             {fastsocialshare}

Praca magisterska absolwenta WIL PK wyróżniona przez krakowski oddział SITWM

  W ramach obchodów 63-go „Tygodnia Hydrotechnika i Melioranta” odbyła się konferencja naukowo-techniczna, podczas której krakowski oddział Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych (SITWM) wręczył dyplom uznania im. prof. Włodzimierza Roniewicza. Został nim uhonorowany mgr inż. Łukasz Bryniarski, absolwent Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej.     Przelewy klawiszowe są w Polsce rozwiązaniem stosunkowo nowym i mało znanym. Na ten temat ciężko znaleźć informacje w Internecie czy nawet w bazach artykułów naukowych. Można wręcz uznać, że praca magisterska absolwenta PK stanowi jeden z pierwszych tekstów naukowych w języku polskim na temat przelewów klawiszowych. – Mam nadzieję, że moja praca magisterska jest małym krokiem w kierunku popularyzacji tego typu rozwiązań wśród polskich hydrotechników – mówi mgr inż. Łukasz Bryniarski, absolwent kierunku budownictwo na Wydziale Inżynierii Lądowej PK. Promotorem naukowym pracy był dr inż. Michał Grodecki, konsultantem mgr inż. Janusz Filipczyk, a recenzentem dr hab. inż. Filip Pachla.   Autor wyróżnionej przez SITWM pracy magisterskiej podjął temat „Analiza wydatku przelewu klawiszowego na przykładzie zbiornika wodnego na rzece Jasiołce”. Powstała ona na podstawie projektu opracowanego przez PBW Inżynieria. W swojej pracy mgr inż. Łukasz Bryniarski skupił się na porównaniu wydatku przelewu typu klawiszowego weryfikując wzory empiryczne z modelowaniem CFD w programie FLOW-3D. – Tytuł pracy wskazuje tylko na jedno spośród dwóch najważniejszych zagadnień jakie zostały w niej poruszone tj. przelew klawiszowy. Natomiast praca skupia się równie mocno na tematyce CFD, czyli narzędzi numerycznych niezbędnych do obliczania przepływu przez urządzenia upustowe o tak skomplikowanych kształtach. Tematykę wydatku jazów zaliczam do jednego z najciekawszych zagadnień inżynierskich poruszonych w trakcie studiów, a z problematyką przelewów o nieregularnym kształcie zmierzyłem się wcześniej w pracy inżynierskiej. Postanowiłem rozszerzyć swoje studia w tym zakresie wieńcząc je pracą magisterską – mówi mgr inż. Łukasz Bryniarski.   Mgr inż. Łukasz Bryniarski porównał działanie przelewu klawiszowego z innymi bardziej znanymi i powszechnie stosowanymi przelewami. Autor dążył do tego, by praca nie stanowiła jedynie rozważań teoretycznych. W tym celu zaprojektował przelew wybierając konkretną lokalizację – rzekę Jasiołkę, a następnie przeanalizował jego działanie zgodnie z wymogami określonymi w odpowiednim rozporządzeniu.  – Przelew klawiszowy (ang. Piano Key Weir) jest rodzajem przelewu krzywoliniowego, który w rzucie poziomym składa się z odcinków prostokątnych, rzadziej trapezowych. Ponadto posiada pochylone podstawy sięgające od podstawy przelewu do krawędzi „klawiszów”. Pochylone podstawy działają jako rodzaj rampy, która odprowadza przepływająca wodę poza krawędź przelewu tym samym zwiększając wydatek przy danym napełnieniu. W związku z tym przelewy klawiszowe uważane są za efektywne rozwiązanie dla jazów i zapór wymagających wysoką wydajność wydatków lub niski poziom zwierciadła wody w zbiorniku. Nazwa „przelew klawiszowy” nawiązuje do klawiatury pianina, którą wizualnie przypomina ten typ przelewu – wyjaśnia mgr inż. Łukasz Bryniarski.   Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych jest organizacją naukowo-techniczną i zawodową, która zrzesza inżynierów i techników zainteresowanych  gospodarowaniem wodą, problematyką budownictwa wodnego i inżynierii morskiej, melioracji, łąkarstwa, inżynierii sanitarnej wsi, ochrony środowiska oraz specjalistów innych dziedzin związanych z gospodarką wodną i kształtowaniem środowiska.         Fot. materiały prywatne mgr. inż. Łukasza Bryniarskiego       {fastsocialshare}

Reprezentantka PK w zarządzie Klubu Stypendystów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

Dr hab. inż. Katarzyna Matras-Postołek, prof. PK z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej została członkiem zarządu prestiżowego Klubu Stypendystów Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Wybory odbyły się w Krakowie, podczas zjazdu Klubu, który gościla Politechnika. Gościem wydarzenia był rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata.     Zjazd Klubu Stypendystów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej odbywał się (od 17 do 19 maja 2024 r.) na PK w gronie 60 wybitnych osobowości polskiej nauki i przy udziale przedstawicieli Narodowego Centrum Nauki oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Politechnikę Krakowską w Klubie Stypendystów FNP reprezentowała dr hab. inż. Katarzyna Matras-Postołek, prof. PK, prodziekan Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej  ds. ewaluacji i współpracy z zagranicą. Dotąd pracowała w Komisji Rewizyjnej Klubu, podczas krakowskiego zjazdu została wybrana do Zarządu organizacji. Znaleźli się w nim także: dr hab. inż. Paulina Kasperkiewicz-Wasilewska, prof. PWr (Politechnika Wrocławska), dr hab. inż. Marcin Słoma, prof. PW (Politechnika Warszawska), prof. dr hab. inż. Grzegorz Litwinienko (Uniwersytet Warszawski).         Główną misją Klubu Stypendystów FNP jest  interdyscyplinarna i międzypokoleniowa integracja stypendystów prestiżowych programów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, wspieranie rozwoju polskiej nauki, propagowanie etosu naukowca oraz nauczyciela, krzewienie dobrych praktyk naukowych i podnoszenie kwalifikacji naukowców oraz działania na rzecz międzypokoleniowej i interdyscyplinarnej integracji polskiego środowiska naukowego. Członkowie Klubu organizują co roku spotkania, w których, poza stypendystami i przedstawicielami FNP, biorą udział zaproszeni goście specjalni i naukowcy uznawani za autorytety w swojej dziedzinie. Spotkania te są okazją do wzajemnego zaprezentowania swoich zainteresowań badawczych, dyskusji, nawiązywania przyjaźni.     W trakcie zjazdu,  który w tym roku obradował na Politechnice Krakowskiej, odbyły się m.in. prezentacje stypendystów programu "Start" Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, panele dyskusyjne na temat mentoringu oraz przyszłości polskiej nauki (z udziałem dr Marty Łazarowicz-Kowalik z FNP,  dr Anny Czarneckej z NCBiR, prof.  Krzysztofa Jóźwiaka, dyrektora NCN) . – Ten drugi poświęcony był m.in. problemom finansowania nauki, recenzowania projektów w tych trzech instytucjach, sposobom tworzenia bazy recenzentów, ich weryfikacji, porównaniu systemów recenzenckich w Polsce i zagranicą. W drugiej połowie panelu rozmawialiśmy o współpracy miedzy instytucjami finansującymi badania, o projektach dla młodych badaczy, humanistów i  o kobietach w nauce – mówi Katarzyna Matras-Postołek.       W Krakowie odbyła się także gala finałowa XVIII edycji Nagrody im. Artura Rojszczaka, przyznawanej przez Klub Stypendystów FNP. Laureatem nagrody został dr Piotr Guzik z Obserwatorium Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika na Uniwersytecie Jagiellońskim.     (m)     Na zdjęciach:  1. Goście zjazdu Klubu Stypendystów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej / Fot.  Jan Zych 2. Prof. Grzegorz Litwinienko, dr hab. inż. Katarzyna Matrs-Postołek, prof. PK i rektor PK prof. Andrzej Szarata podczas obrad Klubu Stypendystów FNP / Fot. Jan Zych       {fastsocialshare}

Energetyka jądrowa – nowy kierunek studiów na Politechnice we współpracy z Instytutem Fizyki Jądrowej PAN

Politechnika Krakowska uruchamia studia na kierunku energetyka jądrowa. Będą prowadzone od nowego roku akademickiego – 2024/2025 – na Wydziale Inżynierii Środowiska i Energetyki we współpracy z Instytutem Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Porozumienie w sprawie współdziałania na rzecz rozwoju w Polsce kadr inżynierskich i naukowych w obszarze energetyki jądrowej oraz wspólnego prowadzenia badań podpisali w czwartek 23 maja 2024 r. prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej oraz prof. Tadeusz Lesiak, dyrektor Instytutu Fizyki Jądrowej PAN. W wydarzeniu uczestniczył także Grzegorz Cyborowski, Koordynator Projektu Rozwojowego (energetyka jądrowa) Mostostalu Kraków. Krakowska firma z grupy Budimex została wybrana przez amerykański Westinghouse Electric Company do wsparcia  budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej (jako jedno z 7 polskich przedsiębiorstw).   Umowę o współpracy podpisali prof. Tadeusz Lesiak, dyrektor IFJ PAN i prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki     – Łączymy siły w ważnym momencie. W Polsce trwają przygotowania do budowy pierwszej elektrowni jądrowej. Jej technologię pozyskamy od zagranicznych partnerów, ale nasze firmy i środowiska eksperckie - naukowe i akademickie - będą włączone w wielki projekt rozwoju sektora energetyki jądrowej. Od atomu nie ma odwrotu, na jednej elektrowni nie możemy poprzestać. Do realizacji takiego zadania jak zapewnienie Polsce bezpieczeństwa i niezależności energetycznej – zwłaszcza przy niestabilnej sytuacji geopolitycznej i wyzwaniach klimatycznych – będziemy potrzebowali zdywersyfikowanych, stabilnych źródeł energii. Kluczowe więc będzie zbudowanie miksu energetycznego z różnych źródeł m.in. z rozbudowanego sektora energetyki jądrowej. Politechnika Krakowska chce w tym procesie uczestniczyć – mówi rektor PK prof. Andrzej Szarata. Jako główne zadania dla uczelni wymienia: wykształcenie kadr dla branży energetyki jądrowej w Polsce, edukację społeczeństwa na ten temat oraz udzielenie specjalistycznego wsparcia dla realizacji inwestycji jądrowych w Polsce:  –  Mamy na Politechnice Krakowskiej światowej klasy ekspertów różnych branż, którzy swoją wiedzą, doświadczeniem i kompetencjami mogą wspierać różne etapy procesów inwestycyjnych w sektorze energetyki – od fazy projektowania, przez budowę do końcowych odbiorów  i późniejszego monitorowania użytkowania. Jak zaznacza rektor Politechniki, chodzi zarówno o ekspertów z obszaru energetyki, jak i specjalistów w zakresie konstrukcji stalowych, budownictwa, wentylacji, klimatyzacji, automatyzacji, systemów bezpieczeństwa i chłodzenia, inżynierii materiałowej, spawalnictwa, ochrony środowiska  itd. - Łącząc potencjał  specjalistów Politechniki z wiedzą, doświadczeniem i osiągnięciami naszych partnerów z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN tworzymy wspólnie unikatową płaszczyznę współpracy, zarówno w obszarze dydaktyki, jak  projektów badawczo-rozwojowych dla energetyki jądrowej  – podkreśla prof. Andrzej Szarata.     Na połączeniu sił skorzystają w pierwszym rzędzie studenci nowego kierunku na PK - energetyki jądrowej oraz doktoranci i młodzi badacze, zainteresowani rozwojem naukowym w tym obszarze. Studia II stopnia (magisterskie) pojawią się na Politechnice w drugim semestrze nowego roku akademickiego (nabór zimą). To kolejny krok w rozwoju oferty edukacyjnej PK w tym obszarze. W tym roku uczelnia miała już w ofercie specjalność „energetyka jądrowa” na kierunku energetyka, która cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem kandydatów.      – Wykształcenie kadr dla branży energetyki jądrowej w Polsce to zadanie dla polskich uczelni, instytucji naukowych oraz innych podmiotów, wspierających edukację wysokiej klasy specjalistów. Jakość kształcenia przyszłych inżynierów, inspektorów ochrony radiologicznej czy kadry menedżerskiej branży jądrowej zadecyduje o sukcesie zapewnienia ciągłości dostaw czystej bezemisyjnej energii elektrycznej oraz bezpieczeństwa jej pozyskiwania – mówi prof. Tadeusz Lesiak, dyrektor Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie.  W ramach kształcenia na kierunku energetyka jądrowa fizycy z IFJ będą prowadzić zajęcia wykładowe i laboratoryjne m.in. w zakresie fizyki reaktorów, promieniotwórczości, pomiarów stosowanych w ochronie przed promieniowaniem, dozymetrii. Dzięki nawiązanej właśnie współpracy z IFJ PAN studenci PK będą mieli dostęp do światowej klasy specjalistycznych laboratoriów i sprzętu pomiarowego Instytutu Fizyki Jądrowej PAN.       W programie kształcenia na nowym kierunku znajdą się też takie zagadnienia jak: nowe bloki jądrowe, systemy bezpieczeństwa jądrowego, technologie chłodzenia, właściwości materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych stosowanych w budowie maszyn, energetyce cieplnej i jądrowej, technologie materiałów i ich trwałości, technologie wspomagające instalacje jądrowe, kwestie cyklu paliwowego,  techniki modelowania procesów wymiany ciepła, zjawisk przepływowo-cieplnych, przepływów wielofazowych oraz układów elektroenergetycznych, zagadnienia z zakresu automatyki i sterowania w złożonych systemach oraz instalacjach energetycznych, techniki monitorowania systemów i elementów energetycznych znajdujących się w elektrowniach jądrowych, zagadnienia wpływu pracy elektrowni jądrowych na środowisko, uwarunkowania środowiskowe, ekonomiczne i prawne procesu inwestycyjnego, zasady budowy, modelowania, eksploatacji, projektowania i regulacji parametrów pracy instalacji energetycznych, energoelektrycznych i grzewczych. Przewidziano także laboratoria wyjazdowe i studyjne do obiektów przemysłowych i badawczych energetyki jądrowej.     Ze strony PK w prowadzenie kształcenia zaangażowani są eksperci Katedry Energetyki Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki, Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki, współpracujący z uczelnią praktycy z przemysłu i zagranicznych instytutów badawczych. – Kierunek „energetyka jądrowa” wykształci specjalistów gotowych do pracy w całym sektorze energetyki, także konwencjonalnej, na krajowym i zagranicznych rynkach. Pamiętajmy, że Polska jest otoczona elektrowniami jądrowymi w krajach naszych sąsiadów, mocno rozwinięte pod tym względem są też Stany Zjednoczone, Francja czy Korea Południowa. Specjaliści tej branży będą coraz bardziej potrzebni na całym świecie – zaznacza dr hab. inż. Artur Cebula, prof. PK z Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki.     Potrzeby branży potwierdza Grzegorz Cyborowski, Koordynator Projektu Rozwojowego (energetyka jądrowa) Mostostalu Kraków. Krakowska firma jako jedno z siedmiu polskich przedsiębiorstw została wybrana przez Westinghouse (planowanego dostawcę technologii dla pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce) do wsparcia projektowania i budowy polskiej elektrowni jądrowej. – Tak wielki projekt generuje ogromne zapotrzebowanie na wyspecjalizowane kadry, jak i na wsparcie techniczne i laboratoryjne. Dlatego nasza firma bardzo liczy na bliską współpracę  z Politechniką Krakowską i innymi jednostkami naukowymi. Projekt pierwszej elektrowni jądrowej ma się opierać w 40 procentach na lokalnym wkładzie, więc bardzo wiele polskich firm w Polsce, w różnych wymiarach,  będzie w niego zaangażowanych – począwszy od strony konstrukcyjnej, budowalnej, po szczegółowe kwestie z zakresu automatyki, elektryki i inne. Budowa jednej elektrowni nie wyczerpie polskich potrzeb, zapewne będą budowane następne, a równolegle w całej Europie będą powstawały kolejne nowe obiekty atomowe. Zapotrzebowanie na pracowników branży będzie więc na pewno rosło – podkreśla Grzegorz Cyborowski.     Obie strony zawartego właśnie porozumienia jako ważną misję do wspólnej realizacji traktują także inicjatywy edukacyjne, związane z podnoszeniem społecznej świadomości na temat szans i wyzwań związanych z rozwojem energetyki jądrowej: - Obecnie w Polsce społeczne poparcie dla programu energetyki jądrowej jest wysokie, ale to nie jest stan dany raz na zawsze. Musimy stale edukować i przekonywać społeczeństwo, że nasze – ekspertów i naukowców - umiejętności, wiedza, możliwości monitorowania bezpieczeństwa elektrowni jądrowych i ochrony radiologicznej są na najwyższym poziomie. W dobie wojny informacyjnej, łatwości w celowym szerzeniu mitów i dezinformacji na ten temat, to dla nas - specjalistów branży - równie ważny cel jak same badania i kształcenie, które będziemy wspólnie  z Politechniką prowadzić – podkreśla prof. Paweł Olko, koordynator współpracy z Politechniką ze strony Instytutu Fizyki Jądrowej PAN.     Energetyka jądrowa na studiach II stopnia będzie jedną z kilku nowości w ofercie Politechniki w nadchodzącym roku akademickim. Na I stopniu studiów PK zaproponuje także takie nowe kierunki jak: ekotechnologie dla zrównoważonego rozwoju, biotechnologia przemysłowa oraz informatyka materiałowa.   (mas)     {fastsocialshare}

Spotkaj się z przedstawicielami PK podczas Krakowskiego Salonu Maturzystów

    We wtorek i środę, a więc 27 i 28 września w Auditorium Maximum UJ przy ul. Krupniczej 33 odbędzie się – organizowany przez Fundację Edukacyjną „Perspektywy” – Krakowski Salon Maturzystów. Udział w wydarzeniu wezmą przedstawiciele Politechniki Krakowskiej.   Stoisko PK będzie zlokalizowane w sali wystawowej na II piętrze gmachu przy Krupniczej. To okazja do lepszego poznania PK i jej oferty edukacyjnej, zasad rekrutacji oraz tych aspektów, które przyszłych studentów interesują najbardziej. Ponadto, uczestnicy otrzymają materiały z przydatnymi informacjami dotyczącymi PK i kierunków studiów. Na tegorocznych maturzystów i wszystkich zainteresowanych czekać będą pracownicy Działu Promocji i Działu Kształcenia, którzy chętnie odpowiedzą na wszystkie pytania. Stoisko Politechniki będzie dokładnie oznaczone.    27 września o godz. 10.00 w inauguracji Krakowskiego Salonu Maturzystów (Duża Aula) weźmie udział rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Białkiewicz. Wcześniej, o godz. 9.30 w Małej Auli Auditorium Maximum odbędzie się prezentacja dotycząca Politechniki Krakowskiej, jej oferty i możliwości, które uczelnia stwarza swoim studentom. Wystąpienie przygotował Dział Promocji PK. Prezentacja na temat Politechniki została zaplanowana także w drugim dniu – 28 września (godz. 9.30).    Szczegóły dotyczące Krakowskiego Salonu Maturzystów, w tym plan stoisk, tutaj.            W tym tygodniu również uczniowie z Rzeszowa będą mieli okazję spotkać się z przedstawicielami PK podczas tamtejszego Salonu Maturzystów (29-30 września, Politechnika Rzeszowska, Aleja Powstańców Warszawy 12). We wrześniu PK uczestniczyła też w targach kieleckich (Kielecki Salon Maturzystów – 6 września) oraz gliwickich (Śląski Salon Maturzystów – 19-20 września). Ponadto, Dział Promocji i pracownicy naukowi Wydziału Architektury wzięli udział w Dniu Otwartym Uczelni Partnerskich, który został zorganizowany 24 września przez I Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Śniadeckiego w Siemianowicach Śląskich.    (bk)     Na zdjęciach, Krakowski Salon Maturzystów (27.09.2022 r.) / fot. Jan Zych         {fastsocialshare}

Naukowcy z Politechniki Krakowskiej pracują nad detektorem fałszywych treści w przestrzeni publicznej

    Na Politechnice Krakowskiej trwają prace nad wykrywaczem deepfake’ów w treściach wideo, audio i obrazach. Rozprzestrzeniane m.in. w Internecie, zwłaszcza w mediach społecznościowych, fałszywe materiały tego typu stają się coraz bardziej niebezpieczne. Mogą być narzędziem cyberprzestępstw, a także politycznej walki i społecznych manipulacji. Naukowcy Politechniki Krakowskiej do walki z deepfake’ami chcą użyć ich … własnej broni – nowoczesnych technik opartych na sieciach neuronowych i metodach uczenia głębokiego. Prace nad projektem pt. „Detekcja zmanipulowanych treści audio-wideo w celu ochrony przed rozprzestrzenianiem wiadomości o charakterze deepfake” prowadzone są w ramach I konkursu „Infostrateg” Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Zespół z PK otrzymał na nie dofinansowanie w wysokości blisko 4 mln zł.   – Zakładamy, że te same lub pokrewne metody uczenia maszynowego, które są wykorzystywane do produkcji treści typu deepfake, mogą być użyte do detekcji zmanipulowanych treści – mówi kierownik projektu dr hab. inż. Michał Bereta, prof. PK z Wydziału Informatyki i Telekomunikacji Politechniki Krakowskiej. W finale prac jego zespołu powstanie automatyczny system do weryfikacji treści typu obraz/dźwięk/wideo, z którego będą mogli korzystać m.in. pracownicy mediów, redakcje, agencje PR i inne podmioty, chroniące wizerunek swoich klientów i produktów, portale internetowe i społecznościowe, policja i inne służby zapewniające bezpieczeństwo, także organizacje pozarządowe i wszyscy zainteresowani sprawdzaniem wiarygodności treści. – Stworzymy narzędzie, które będzie w stanie szybko ocenić, czy badany materiał – zdjęcie, materiał wideo, materiał audio – jest autentyczny, zmanipulowany, czy też całkowicie wykreowany za pomocą metod generatywnych. Wykrywacz może mieć formę prostego w obsłudze serwisu internetowego, który oceni dany materiał albo konkretny adres internetowy i wszystkie dostępne pod nim materiały graficzne, wideo i audio. Można też będzie stale monitorować dany adres internetowy albo – chroniąc konkretną osobę przed atakami typu deepfake – pojawiające się w sieci materiały z jej udziałem – mówi Michał Bereta.     Deepfake – co to jest?   Zjawisko deepfake jest stosunkowo nowe – datowane na rok 2017, gdy użytkownik internetowego forum Reddit o nazwie „deepfakes” zapoczątkował niechlubny trend udostępniania filmów pornograficznych, w których zamiast twarzy aktorek umieszczano twarze znanych celebrytek. Do osiągnięcia tego efektu użyte zostały nowoczesne techniki oparte na sieciach neuronowych i metodach uczenia głębokiego. Już wcześniej, po zaproponowaniu w roku 2014 sieci GAN (Generative Adversarial Networks), czyli modeli będących w stanie generować nowe obrazy, pojawiły się niesamowite możliwości zastosowań sieci neuronowych w wirtualnych manipulacjach treściami. Sztandarowym przykładem była możliwość preparowania zdjęć ludzi, którzy nigdy nie istnieli (łatwy dostęp do serwisu z takimi zdjęciami, ułatwia np. tworzenie fałszywych kont w serwisach społecznościowych).    Obecnie najczęściej jako deepfake rozumie się jakąkolwiek nieprawdziwą informację, która rozprzestrzenia się wirusowo zazwyczaj poprzez media społecznościowe bądź kanały medialne niezbyt dbające o weryfikację źródeł dystrybuowanych przez siebie informacji. W bardziej wąskim i specjalistycznym znaczeniu, termin ten opisuje zawartość medialną, zazwyczaj video lub audio, która wygenerowana została z wykorzystaniem metod obliczeniowych sztucznej inteligencji (SI), nowoczesnych metod uczenia głębokiego. Nazwa deepfake wzięła się z połączenia „deep learning” (ang. głębokie uczenie)  oraz „fake”(fałszywy).     „Fałszywką” w demokrację   – W ostatnich latach użycie nowoczesnych metod obliczeniowych SI lawinowo się rozpowszechniło, również na obszary związane ze sceną i życiem politycznym. To sprawia, że problematyka deepfake została zauważona szerzej – zarówno w mediach, jak i w świadomości decydentów politycznych oraz różnego rodzaju organizacji dbających o porządek społeczny. Dostrzegać zaczęto wiele zagrożeń, nie tylko możliwość osobistego zniesławienia, jak w przypadku zmanipulowanych filmów pornograficznych, ale również możliwość wykorzystania tego typu materiałów do nieczystej gry politycznej, a nawet zakłócania procesu wyborczego w krajach demokratycznych – mówi prof. Bereta.    Naukowe zainteresowanie  wypracowaniem metod rozpoznawania deepfake’ów pojawiło się wcześniej, zaraz za technikami wytwarzania takich materiałów audio/wideo. Za tym idzie z kolei zainteresowanie rynku komercyjnymi rozwiązaniami do detekcji deepfake’ów. W skali światowej pojawiają się pierwsze próby oferowania usług weryfikacji treści, ale – m.in. ze względów bezpieczeństwa pracujące nad nimi firmy – nie upubliczniają szczegółów implementacyjnych swoich modeli detekcyjnych. – Produkty tego typu jak wykrywacz, nad którym pracujemy w Krakowie, pozostają często w zasobach państw, w których powstają – podkreśla ekspert Politechniki. – W naszym rozwiązaniu zaproponujemy unikatowe techniki obliczeniowe, na rynku polskim nie są znane jeszcze rozwiązania odpowiadające naszemu funkcjonalnością i dostępnością.      Naukowa broń do detekcji   W narzędziu do detekcji deepfaków naukowcy z PK zamierzają zastosować nie tylko sieci neuronowe, lecz również opracować specjalne lokalne deskryptory, optymalizację rozwiązań z wykorzystaniem ewolucyjnych algorytmów optymalizacyjnych oraz rozwiązania hybrydowe. – Elastyczna implementacja modeli detekcyjnych pozwoli na ich zintegrowanie z zewnętrznymi rozwiązaniami za pomocą specjalnego API. Rozwiązanie nie będzie miało charakteru zamkniętego. Nawet po zakończeniu prac nad projektem modele detekcyjne będą mogły być dostosowywane do nowych rodzajów materiałów deepfake poprzez analizowanie nowych danych trenujących – zapowiada prof. Michał Bereta.    W projekcie planowany jest rozwój metod wykrywania materiałów deepfake, zarówno w postaci pojedynczych obrazów, jak i nagrań wideo. Wykorzystane w tym celu zostaną różne metody uczenia maszynowego, nie tylko sztuczne sieci neuronowe. Planowane jest również wykorzystanie algorytmów wykrywania anomalii, jak również wykorzystanie ewolucyjnych algorytmów w celu optymalizacji lokalnych deskryptorów obrazów, tak by opracowane w ten sposób deskryptory były bardziej skuteczne w wykrywaniu charakterystycznych błędów i niedociągnięć metod generowania materiałów deepfake.            Trwa wyścig zbrojeń   Naukowcy Politechniki Krakowskiej prognozują, że podobnie jak pomiędzy twórcami wirusów komputerowych oraz autorami programów antywirusowych trwa nieustający wyścig zbrojeń, tak podobna sytuacja będzie miała miejsca pomiędzy twórcami materiałów deepfake a badaczami SI, którzy będą się starali opracować jak najlepsze metody ich wykrywania. – Pojawienie się głośnych medialnie przypadków prób groźnego wykorzystania fałszywych materiałów w celu walki politycznej, zniesławienia bądź oszustwa czyni nasz projekt jeszcze bardziej pożądanym rynkowo – uważa prof. Michał Bereta.    Prace nad projektem pt. „Detekcja zmanipulowanych treści audio-wideo w celu ochrony przed rozprzestrzenianiem wiadomości o charakterze deepfake” prowadzone są w ramach I konkursu „Infostrateg” Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Zespół naukowców z Politechniki Krakowskiej (dr hab. inż. Michał Bereta, prof. PK, dr inż. Paweł Jarosz, dr Adam Marszałek, wspierani przez dr. hab. Pawła Karczmarka, prof. Politechniki Lubelskiej) otrzymał na nie dofinansowanie w wysokości blisko 4 mln zł. Głównym celem badań naukowych i prac rozwojowych w ramach programu „Infostrateg” jest rozwój polskiego potencjału SI poprzez opracowanie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję i blockchain, a mających bezpośrednie zastosowanie w praktyce.    (mas)     Grafiki użyte w tekście przedstawiają wygenerowane sztucznie zdjęcia nieistniejących ludzi z podpowiedzią dla wykrywaczy treści typu deepfake               {fastsocialshare}  

Energetyka w chmurze na Politechnice Krakowskiej przy wsparciu ABB

    Studenci i doktoranci Politechniki Krakowskiej mogą poznawać przemysł 4.0 nie tylko w teorii. Wkrótce w ramach zajęć na Wydziale Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej zaczną tworzyć symulacje z wykorzystaniem cyfrowej rozdzielnicy, podłączonej do chmury obliczeniowej. Technologia, którą dostarczy firma ABB, posłuży m.in. do prowadzenia projektów badawczych na potrzeby sektorów energetyki zawodowej i przemysłu. To nowy obszar w trwającej już na wielu polach współpracy Politechniki Krakowskiej i ABB.    By przybliżyć studentom zagadnienia i możliwości rozwiązań dla przemysłu 4.0, Politechnika Krakowska podpisała list intencyjny o współpracy ze spółką ABB w Polsce. Od dłuższego czasu pracownicy firmy ABB angażują się w życie uczelni prowadząc m.in. wykłady i szkolenia. W minionym roku ABB i Politechnika Krakowska otworzyły Centrum Materiałów Funkcjonalnych i Zaawansowanych Procesów Wytwarzania (CEFUMA). Tym razem współpraca przeniosła się do laboratorium Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej, gdzie na początku 2022 r. stanie inteligentna rozdzielnica niskiego napięcia. Urządzenie zostanie podłączone do chmury obliczeniowej i zintegrowane ze stanowiskami laboratoryjnymi, na których już zainstalowano aparaturę zasilającą i nadzorczą ABB, m.in. zabezpieczenia silnikowe nn, sterowniki programowalne, układy pomiarowe, terminale zabezpieczeniowe Sn.      – W laboratorium Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej mamy działający model systemu elektroenergetycznego, który w przyszłości inżynierowie będą obsługiwali w zakładach produkcyjnych i energetycznych. To najnowsza technologia dostępna na rynku. Dzięki niej wspólnie ze studentami możemy przeprowadzać badania z obszaru energetyki konwencjonalnej. W przyszłym roku postaramy się stworzyć nowe zastosowanie dla cyfrowej rozdzielnicy i opracować rozwiązanie, które zapewni ciągłość działania procesu technologicznego, nawet gdy w układzie nastąpi zanik napięcia – mówi mgr inż. Łukasz Sołtysek z WIEiK PK, kierownik projektu „Badania zabezpieczeń niskiego napięcia w standardzie rozdzielnicy cyfrowej, wpisującej się w koncepcję Przemysłu 4.0.” Celem projektu jest stworzenie systemu bezpieczeństwa, który w przyszłości mógłby zapobiegać nawet tak wielkim awariom jak blackout i długotrwała przerwa w dostawie energii elektrycznej, grożąca katastrofalnymi  skutkami społecznymi i gospodarczymi.   Wszystkie urządzenia w politechnicznym laboratorium będą ze sobą połączone i wpięte do chmury obliczeniowej, tak jak to ma miejsce w rzeczywistych rozwiązaniach przemysłowych. Rolę nadrzędnego systemu, agregującego dane ze wszystkich odbiorników w laboratorium (w tym z rozdzielnicy) będzie pełnić ABB Ability Energy and Asset Manager, do którego dostęp możliwy jest za pośrednictwem urządzeń podłączonych do Internetu np. urządzeń mobilnych. To bardzo użyteczne, także w sytuacji nauki zdalnej.    – Jeszcze kilka lat temu wiedza o przetwarzaniu w chmurze obliczeniowej była zarezerwowana dla działów IT. Obecnie trend ten ulega zmianie, a jego znaczenie dla inżynierów poszczególnych działów technicznych rośnie z roku na rok. Młodzi ludzie powinni więc poznawać możliwości takich technologii już w trakcie studiów. To dziś wymóg rynku pracy i jedna z bardziej istotnych kompetencji w przemyśle i energetyce, które w coraz większym stopniu korzystają z cyfryzacji – mówi Radosław Dudzik z ABB.    ABB od ponad 20 lat współpracuje ze środowiskiem akademickim w Polsce. Z Politechniką Krakowską realizuje wspólne projekty nie tylko w Centrum Materiałów Funkcjonalnych i Zaawansowanych Procesów Wytwarzania (CEFUMA), ale też patronując kilku politechnicznym kierunkom studiów. Studenci uczelni korzystają ze wsparcia ekspertów firmy także w ramach Koła Naukowego ABB. To w nim powstały tak unikatowe projekty jak biomimetyczna proteza dłoni sterowana impulsami EMG czy proteza kończyny dolnej dla baletnicy, opracowane przez studentki Wydziału Mechanicznego PK Agnieszkę Tkaczyk oraz Zuzannę Gwiazdonik i Annę Wątek. Studenci PK mogą również odbywać praktyki i staże w Korporacyjnym Centrum Technologicznym ABB w Krakowie. Firma wspiera nie tyko uczelnie z Krakowa, ale też z Wrocławia i Gdańska.    (mas, abb)     Fot. Jan Zych         {fastsocialshare}

Dr inż. Stanisław Czernik, konstruktor wieży widokowej w Krynicy-Zdroju, z nagrodą „Małopolski Inżynier Budownictwa”

    Dr inż. Stanisław Czernik (na zdjęciu / fot. Jan Zych) z Wydziału Architektury, konstruktor wieży widokowej ze ścieżką przyrodniczo-edukacyjną w koronach drzew w Krynicy-Zdroju, odebrał podczas gali branży budowlanej i architektonicznej statuetkę „Małopolski Inżynier Budownictwa” za 2019 r. (kategoria: Projektowanie). Nagroda została przyznana w 2020 r., ale – w związku z sytuacją epidemiczną – jej wręczenie odbyło się w październiku br.    Konkurs „Małopolski Inżynier Budownictwa” organizowany jest od 2009 r. Nagradzani są w nim inżynierowie będący członkami Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w Krakowie. Laureatami mogą też zostać członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, ale za wybitne osiągnięcia dotyczące obiektów budowlanych oddanych do użytku na terenie Małopolski. Uroczysta gala wręczenia nagród odbyła się w październiku w Operze Krakowskiej. Wziął w niej udział m.in. minister infrastruktury Andrzej Adamczyk.    Zdobywca statuetki „Małopolski Inżynier Budownictwa” w kategorii Projektowanie – dr inż. Stanisław Czernik – studiował na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej. Pracę magisterską pt. „Projekt konstrukcyjno-budowlany pensjonatu w stylu zakopiańskim” obronił w 2010 r. Od 2018 r. pracuje na Wydziale Architektury PK (Katedra Projektowania Architektoniczno-Budowlanego). Prowadzi ze studentami następujące przedmioty: „Konstrukcje budowlane”, „Mechanika budowli”, „Projektowanie zintegrowane” oraz fakultet „Zagadnienia konstrukcyjne w krajobrazie”.    W 2019 r. w Krynicy-Zdroju otwarta została pierwsza w Polsce wieża widokowa ze ścieżką edukacyjną wijącą się wśród koron drzew, według projektu architektów Jana Karpiela „Bułecki” i Wojciecha Trzebuni „Twardego”. Za konstrukcję obiektu odpowiadał zespół pod kierunkiem Stanisława Czernika. Przedsięwzięcie uzyskało tytuł „Budowa Roku 2019” (nagroda I stopnia). Wieża zlokalizowana jest w lasach pasma Jaworzyny Krynickiej. Liczy 49,5 m wysokości. Prowadzi do niej – wznosząca się stopniowo – trasa edukacyjna podpierana przez 18 wież i 87 słupów. Ścieżka mierzy 1030 m i jest obecnie najdłuższą tego typu realizacją w Polsce, cieszącą się dużą popularnością wśród turystów. Dr inż. Stanisław Czernik poświęcił tematyce wież i platform widokowych swoją rozprawę doktorską, którą obronił w 2021 r. na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej.    Jednym z podstawowych celów dysertacji była próba kompleksowej analizy współcześnie występujących form strukturalnych i zastosowań funkcjonalnych wież i platform widokowych, które dostosowywane są do obsługi ruchu turystycznego wraz z oceną możliwości spełnienia wymogów w zakresie użytkowania ich przez osoby o ograniczonej zdolności ruchowej oraz małe dzieci. Ponadto autor podjął próbę sformułowania zasad kształtowania form architektonicznych wież i ścieżek napowietrznych zlokalizowanych w chronionych obszarach przyrodniczych z określeniem zalecanych systemów posadowienia takich obiektów.   W swojej pracy zawodowej dr inż. Stanisław Czernik brał udział w działaniach związanych z ochroną Zamku Królewskiego na Wawelu, Łazienek Królewskich w Warszawie czy ruin zamku w Czorsztynie i Mirowie. Sporządzał projekty konstrukcyjne stadionów piłkarskich (Stadion Miejski w Łodzi, stadion GKS Tychy), budynków użyteczności publicznej (np. Przyrodniczo-Medyczne Centrum Badań Innowacyjnych w Rzeszowie), budynków wielorodzinnych, a także wież widokowych w Kurzętnikach koło Ostródy oraz w Rzykach koło Andrychowa.    (bk)           {fastsocialshare}

Nagrody Generalnego Konserwatora Zabytków i Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków dla prac z PK

    Poznaliśmy laureatów Konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków RP oraz Zarządu Głównego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków na najlepsze prace studialne, naukowe oraz popularyzatorskie, dotyczące ochrony zabytków i muzealnictwa. W gronie nagrodzonych nie mogło zabraknąć autorów związanych z Wydziałem Architektury Politechniki Krakowskiej.    Na konkurs wpłynęło 47 prac – 8 doktorskich, 29 magisterskich, 1 inżynierska, 4 wieńczące studia podyplomowe oraz 5 opracowań naukowych – z następujących uczelni i instytucji: Politechnika Krakowska, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Politechnika Warszawska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wyższa Szkoła Techniczna w Katowicach, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Politechnika Wrocławska, Instytut Kaszubski w Gdańsku, Fundacja Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej, Muzeum w Gliwicach, Instytut Myśli Polskiej im. Wojciecha Korfantego.   Po zapoznaniu się z pracami, Komisja Konkursowa przyznała 10 nagród, każda w wysokości 5 tys. zł oraz 11 wyróżnień. W kategorii książka (monografia naukowa) nagrodę zdobyła dr inż. arch. Anna Staniewska z Katedry Architektury Krajobrazu Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Autorka została doceniona za monografię pt. „Obłędne Ogrody. Idea krajobrazu terapeutycznego w kompozycji zespołów szpitali psychiatrycznych XIX i początku XX wieku”, przedstawiającą genezę i ewolucję, a także interdyscyplinarne korzenie kształtowania krajobrazu jako wsparcia terapii w dawnych zakładach dla osób chorych psychicznie. Opierając się na obszernej bazie źródłowej, dr inż. arch. Anna Staniewska opisała przestrzeń kulturową charakterystyczną dla otoczenia szpitali psychiatrycznych z przełomu XIX i XX w., które lokowano w drobiazgowo zaprojektowanych parkach, nierzadko budując w pobliżu obiekty gospodarcze i ogrody użytkowe, umożliwiające realizację terapii zajęciowej. W pracy przywołano szereg modelowych europejskich przykładów klinik, które wiodły prym w okresie, gdy rodziła się psychiatria jako osobna gałąź medycyny. Książka „Obłędne Ogrody” została opublikowana w 2020 r. przez Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, które – właśnie za tę monografię – zdobyło Wyróżnienie Rektora Uniwersytetu Warszawskiego dla Publikacji Akademickiej w Dziedzinie Nauk Społecznych i Humanistycznych (2021 r.).    W kategorii praca doktorska nagrodę otrzymała m.in. dr inż. arch. Dominika Długosz – autorka obronionej na Wydziale Architektury PK rozprawy pt. „Adaptacja zabytkowych kościołów katolickich do nowych funkcji na wybranych przykładach w Polsce oraz Europie zachodniej” (promotor: prof. dr hab. inż. arch. Andrzej Kadłuczka). Mgr inż. arch. kraj. Aleksandra Skrzypek została jedną z laureatek w kategorii praca magisterska. Komisja nagrodziła jej dyplom pt. „Rewitalizacja obszaru dawnych klinik w dzielnicy Wesoła w Krakowie” (promotor: dr hab. inż. arch. Katarzyna Hodor, prof. PK; współpromotor: dr inż. arch. kraj. Miłosz Zieliński).    Więcej informacji na temat Konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków RP oraz Zarządu Głównego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków tutaj.    (bk)             {fastsocialshare}

Pracownicy PK w prestiżowym rankingu najbardziej wpływowych ludzi nauki na świecie

    Naukowcy z Politechniki Krakowskiej zostali sklasyfikowani w najnowszej edycji prestiżowego rankingu TOP 2%, zawierającego nazwiska badaczy, których publikacje są najczęściej cytowane przez innych autorów.   Zestawienie najbardziej wpływowych ludzi nauki na świecie opracowywane jest przez Uniwersytet Stanforda, wydawnictwo Elsevier i firmę SciTech Strategies. Ranking zawiera uszeregowane nazwiska 2 proc. naukowców, których publikacje są najczęściej cytowane przez innych autorów. Całość dorobku naukowego poszczególnych badaczy we wszystkich dziedzinach nauki, oceniana jest według indeksu bibliometrycznego, który uwzględnia następujące kryteria: indeks Hirscha, liczbę cytowań (z uwzględnieniem autocytowań), Impact Factor, miejsce i rolę na liście autorów (pierwsze, ostatnie miejsce).   Na liście TOP 2% uwzględniono prawie 190 tys. osób z całego świata – specjalistów z 22 dyscyplin podzielonych na 176 bardziej szczegółowych dziedzin. W zestawieniu znalazło się 957 badaczy pracujących w polskich ośrodkach naukowych.      Pracownicy Politechniki Krakowskiej na liście TOP 2%:  prof. dr hab. inż. Krzysztof Pielichowski (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Dariusz Bogdał (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Jan Taler (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) prof. dr hab. inż. Jarosław Handzlik (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) dr Marek Malinowski (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) prof. dr hab. inż. Dawid Taler (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) dr hab. inż. Lesław Bieniasz, prof. PK (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) dr hab. inż. Sławomir Wybraniec, prof. PK (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Aleksander Muc (Wydział Inżynierii Materiałowej i Fizyki) dr hab. inż. Radomir Jasiński, prof. PK (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej)   Na stronie z wynikami rankingu TOP 2% zostało też opublikowane zestawienie osób, których publikacje były najczęściej cytowane przez innych autorów w 2020 r.     Pracownicy Politechniki Krakowskiej na liście TOP 2% za rok 2020: dr hab. inż. Paweł Pławiak, prof. PK (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) prof. dr hab. inż. Krzysztof Pielichowski (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Dawid Taler (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) prof. dr hab. inż. Jan Taler (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) dr hab. inż. Izabela Hager, prof. PK (Wydział Inżynierii Lądowej) prof. dr hab. inż. Edyta Plebankiewicz (Wydział Inżynierii Lądowej)  prof. dr hab. inż. Aleksander Prociak (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) dr hab. inż. Radomir Jasiński, prof. PK (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. inż. Dariusz Bogdał (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) prof. dr hab. Stanisław Drożdż (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) dr hab. inż. Sławomir Wybraniec, prof. PK (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) dr hab. inż. Jacek Pietraszek, prof. PK (Wydział Mechaniczny) prof. dr hab. inż. Aleksander Muc (Wydział Inżynierii Materiałowej i Fizyki) dr Marek Malinowski (Wydział Informatyki i Telekomunikacji)     Lista TOP 2% dostępna jest na stronie internetowej: elsevier.digitalcommonsdata.com             {fastsocialshare}  
PK_WIiTCh_RGB

//administracja www - logowanie